Moliyaviy qiyinchiliklarga duch kelayotgan ilk bor uy sotib oluvchilarning byudjetdan umidlari
Uy-joy olish ishtiyoqida boʻlganlar ijara haqi, oʻsib borayotgan xarajatlar va uy-joy narxlari xarid qilish rejalarini ortga surayotganini aytmoqda.

**Qiynalayotgan birinchi marta uy sotib oluvchilarning Byudjetdan umidlari**
Pre Ramteke birinchi uyini sotib olmoqchiligini, ammo ijara haqini toʻlash bilan bir qatorda boshlangʻich badal uchun pul jamgʻarish hamon qiyin kechayotganini aytmoqda.
U kommunal toʻlovlardan tashqari oyiga 900 funt sterling atrofida ijara haqi toʻlaydi, lekin birinchi uyini sotib olish uchun yetarlicha boshlangʻich badal yigʻish hamon uning imkoniyatidan tashqarida ekanini aytadi.
2021 yilda Hindistondan Buyuk Britaniyaga koʻchib oʻtganidan beri u va uning sherigi uy-joy narxlarining oshishi va yashash qiymati sababli uy sotib olishga qiynalmoqda.
Uning xavotirlari shu haftada kutilayotgan Byudjet eʼlon qilinishi oldidan yangramoqda. Byudjetda hukumat koʻproq birinchi marta uy sotib oluvchilarga koʻchmas mulk bozoriga kirishga yordam berish uchun moʻljallangan "Your First Home" (Sizning birinchi uyingiz) taklif etilayotgan dasturi haqida batafsilroq maʼlumot berishi kutilmoqda.
"Baʼzida tobora uzoqlashib borayotgan orzuning ortidan quvayotganimni his qilaman", dedi u Bi-bi-siga.
Yangi besh yillik belgilangan stavkali ipoteka shartnomasi boʻyicha oʻrtacha foiz stavkasi oxirgi uch yilda birinchi marta 6% ga yetdi, uy-joy narxlari esa koʻtarilishda davom etmoqda.
Ramteke Londondagi oʻqishini tugatib, keyinchalik u yerda oʻrnashib qolish umidida Ragbi shahriga koʻchib oʻtdi.
"Biz shuni bilamizki, agar uy-joy sotib olsak, oylik toʻlovlar hozirgi ijara haqi bilan bir xil boʻladi. Lekin boshlangʻich badal — biz uchun eng katta toʻsiqdir", dedi u.
Uning fikricha, odatiy uch xonali uy uchun boshlangʻich badalga yetarlicha pul jamgʻarishga uch-toʻrt yil ketishi mumkin.
Oakmere Signature Homes kompaniyasining koʻchmas mulk boʻyicha agenti Zunara Tariqning aytishicha, moliyaviy imkoniyatlar hamon xaridorlar duch kelayotgan eng katta muammolardan biri boʻlib qolmoqda.
U shunday dedi: "Boshlangʻich badal uchun pul jamgʻarish juda qiyin davr. Hatto [yuqori] maoshli ishda ishlaydigan odamlar ham bunga juda qiynalishmoqda.
Ayni paytda moliyaviy imkoniyatlar juda katta ahamiyatga ega, yashash qiymati va sotib olish imkoniyati esa bir-biri bilan chambarchas bogʻliq".
Koʻchmas mulk boʻyicha agent Zunara Tariqning aytishicha, birinchi marta uy sotib oluvchilarning koʻpchiligi yuqori yashash xarajatlariga bardosh berish bilan bir vaqtda boshlangʻich badal uchun pul yigʻishga qiynalmoqda.
Tariq hukumat yordamini olqishlagan boʻlsa-da, hech qaysi yagona dastur hammaga birdek mos kelmasligini aytdi.
U narxlar hamon koʻtarilayotganini va qarz beruvchilar yanada ehtiyotkor boʻlib qolayotganini taʼkidladi.
"Har qanday mavjud yordam toʻgʻri yoʻnalishdagi ijobiy yordamdir, ammo u har doim ham amaliy boʻlmasligi va har bir birinchi marta uy sotib oluvchiga mos kelavermasligi mumkin", deya qoʻshimcha qildi u.
Oʻzini oʻzi band qilgan elektrik va birinchi uyi uchun pul jamgʻarayotgan Tayne Stilning aytishicha, boshlangʻich badal yigʻishga harakat qilish bilan bir vaqtda ijarada yashash qiyin.
U sherigi bilan uyni ijaraga oladi va xarajatlarni boʻlishish yordam bersa-da, kutilmagan xarajatlar tejab qoʻyilgan pullarni tezda kamaytirishi mumkinligini aytdi.
U shunday dedi: "Pul tejash qiyin. Agar mashinang buzilib qolsa, tejab qoʻyilgan puldan 1000 funt ketdi deyverasan.
Yashash qiymati — ana shu muammo hal qilinishi kerak."
Tayne Stilning aytishicha, ijarada yashab, birinchi uy uchun pul jamgʻarish, ayniqsa, kutilmagan xarajatlar paydo boʻlganda qiyin boʻlishi mumkin.
U Lifetime ISA kabi ragʻbatlantirishlarni olqishladi, ammo kengroq moliyaviy bosimlarni hal qilish baribir asosiy eʼtiborda boʻlishi kerakligini aytdi.
"Men hukumat va bankga qarzdor boʻlgandan koʻra, faqat bankdan qarzdor boʻlishni afzal koʻrardim", deya qoʻshimcha qildi u.
Hukumatning bildirishicha, taklif etilayotgan "Your First Home" dasturi uy-joy egasi boʻlishni xohlovchilar duch kelayotgan boshlangʻich badal toʻsigʻini hal qilishga va koʻproq odamlarning oʻz uyiga ega boʻlishiga yordam beradi.
Ushbu dastur yangi qurilgan uylarni sotib oluvchi munosib birinchi marta uy oluvchilarga hukumat tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan kapital kreditlari bilan birga 2,5% miqdoridagi boshlangʻich badallarni taqdim etishi kutilmoqda.
Tariq xaridorlar bunday yirik xaridni amalga oshirishdan oldin professional maslahat olishlari va barcha variantlarini tushunib olishlari kerakligini aytdi.
"Har bir xaridorning tajribasi har xil", dedi u.
"Siz faqat bir marta birinchi marta uy sotib oluvchi boʻlasiz, shuning uchun biror narsa sotib olishdan oldin toʻliq maʼlumotga ega ekaningizga ishonch hosil qiling."

