Misrlik jurnalist Lina Attalla yangiliklar saytini yopish haqidagi sud qaroridan soʻng qoʻlga olindi

Misrlik jurnalist Lina Attalla yangiliklar saytini yopish haqidagi sud qaroridan soʻng hibsga olindi

Amnesty International Lina Attallaga chiqarilgan hukmni «matbuot erkinligiga berilgan qaqshatqich zarba» deb taʼrifladi (arxiv fotosi)

Misrning «Mada Masr» mustaqil yangiliklar nashri bosh muharriri sud uni litsenziyasiz veb-sayt yuritishda aybdor deb topgani va uni yopish haqida qaror chiqarganidan soʻng hibsga olindi, xabar beradi uning advokatlari.

Lina Attalla Yangi Qohira huquqbuzarliklar sudi tomonidan belgilangan 3 million misr funti ($53 500; £40 100) miqdoridagi jarimani toʻlamagunicha hibsda qoladi. Bu jazo u inkor etgan ayblov boʻyicha mumkin boʻlgan eng yuqori chora edi.

Amnesty International tashkiloti bu qaror «matbuot erkinligiga berilgan qaqshatqich zarba» ekanini aytdi.

Bu hukm «Matsda2sh» mustaqil faktlarni tekshirish platformasining olti nafar jurnalisti taqiqlangan «Musulmon birodarlar» tashkilotiga aʼzolikda ayblanganidan bir necha hafta oʻtib chiqarildi.

Jurnalistlarni himoya qilish qoʻmitasi (CPJ) maʼlumotlariga koʻra, Misr jurnalistlarni qamoqqa olish boʻyicha dunyoda yetakchi oʻrinlardan birini egallaydi va hozirda u yerda 25 nafar jurnalist panjara ortida qolmoqda.

Prezident Abdul Fattoh ash-Sisi 2013 yilda harbiylarning oʻzidan oldingi rahbar, «Musulmon birodarlar» yetakchisi Muhammad Mursiyni hokimiyatdan chetlatishiga boshchilik qilganidan beri huquqni himoya qilish tashkilotlari tomonidan oʻzgacha fikrlaydiganlarga qarshi misli koʻrilmagan tazyiq sifatida taʼriflangan siyosatga rahbarlik qilib kelmoqda.

Oʻn minglab odamlar hibsga olingan, ularning aksariyati «Birodarlar» mulozimlari va tarafdorlari, shuningdek, taniqli dunyoviy va liberal faollar, media xodimlari va olimlardir.

CPJ maʼlumotlariga koʻra, 2013 yilda tashkil etilgan «Mada Masr» Misrda xolis axborot beruvchi muhim manba boʻlgan va jurnalistik faoliyati sababli uzoq vaqtdan beri rasmiylarning bosimi ostida kelgan.

Soha kuzatuvchisining bildirishicha, 2018 yilda yangi ommaviy axborot vositalari toʻgʻrisidagi qonun kuchga kirgach, sayt Ommaviy axborot vositalarini tartibga solish boʻyicha oliy kengashga (SMRC) faoliyat yuritish litsenziyasi olish uchun qayta-qayta murojaat qilgan, ammo uning soʻrovlari yo rad etilgan, yoki javobsiz qoldirilgan.

Amnesty International tashkiloti Lina Attallaning «yillar davomida taʼqib va qoʻrqitishlar»ga, jumladan, «Mada Masr» reportajlari bilan bogʻliq oltita jinoiy tergovga dosh berganini aytdi.

Oʻtgan hafta prokurorlar uni «yolgʻon xabarlar» tarqatish va litsenziyasiz veb-sayt yuritish ayblovlari boʻyicha soʻroq qilish uchun chaqirishgan edi.

«Mada Masr» advokatining aytishicha, tergov sayt tomonidan yaqinda mamlakat boʻylab qamoqxonalardagi norozilik toʻlqini haqida chop etilgan maqolani, shuningdek, SMRC’ning uning huquqiy maqomiga oid xatini oʻz ichiga olgan.

Attalla garov evaziga ozod qilingan, keyinroq esa litsenziyasiz veb-sayt yuritish ayblovi bilan Yangi Qohira huquqbuzarliklar sudiga yuborilgan.

Seshanba kungi sud majlisida sudya Muhammad Muborak sud zalidan Attalla, uning sakkiz kishidan iborat himoyachilar guruhi va Inson huquqlari boʻyicha Misr tashabbusi (EIPR) mustaqil huquqni himoya qilish guruhi rahbari Hussam Bahgatdan tashqari hammani chiqarib yuborishni buyurdi.

Bahgat AFP axborot agentligiga xavfsizlik xodimlari ichkariga kirganini, shundan soʻng sudya sud himoya tomonining bir nechta protsessual iltimosnomalarini rad etayotganini va Attalla uchun oʻz advokatini tayinlayotganini eʼlon qilganini aytdi.

«Hammani hayratda qoldirgan yurish bilan sudya rasmiy sud bayonnomasiga sud himoyani vakillik qilish uchun Advokatlar sindikatidan advokat tayinlaganini yozib qoʻydi», dedi u. «Linaning oʻzi bu advokatning uning nomidan vakillik qilishiga eʼtiroz bildirdi, ammo sudya buni sud bayonnomasiga kiritishni rad etdi.

«Yanada hayratlanarli tomoni, sudya bir ogʻiz ham gapirmagan ushbu advokat nomidan iltimosnomalarni aytib turdi va ularni rasmiy bayonnomaga kiritdi», deb qoʻshimcha qildi u.

Shundan soʻng sudya Attallaning jarimasini eʼlon qildi va «himoya tarafning baqir-chaqirlari va noroziliklari fonida» «Mada Masr»ni yopishga buyruq berdi, shundan soʻng u hibsga olindi, deydi Bahgat.

Amnesty International sud qarori Misrdagi «mustaqil jurnalistika uchun qora kun» boʻlganini aytdi va uni bekor qilishga chaqirdi.

«Bu shafqatsiz hukm mamlakatdagi soʻnggi mustaqil media ovozlaridan birini oʻchirishga qaratilgan koʻp yillik shafqatsiz taʼqiblar va adolatsiz jarayonlarning eng yuqori nuqtasidir», dedi tashkilotning mintaqaviy taʼsir boʻyicha toʻngʻich direktori Yasmin Ahmed.

«Lina Attalla oʻz soʻz erkinligi huquqidan foydalangani va jurnalistlik burchini bajargani uchun hech qachon jinoiy javobgarlikka tortilmasligi kerak edi».

CPJ mintaqaviy direktori Sara Quda shunday dedi: «Agar Misr oʻzining eng hurmatli muharrirlaridan birini hibsga olib, uning tahririyatini yopib qoʻya olsa, mamlakatdagi hech bir mustaqil jurnalist xavfsizlikda emas. Attalla zudlik bilan ozod qilinishi va «Mada Masr»ga xabar berishni davom ettirishga ruxsat berilishi kerak».