Faktlarni tekshiruvchi veb-saytning misrlik jurnalistlari terrorizmda ayblanmoqda

Misrlik faktcheking veb-sayti jurnalistlari terrorizmda ayblanmoqda

Misr prokurorlari «Matsda2sh» mustaqil faktcheking platformasida ishlovchi olti nafar jurnalistni qonundan tashqari deb eʼlon qilingan «Musulmon birodarlar» tashkilotiga aʼzolikda aybladi, deb xabar berdi ularning advokati.

Dushanba kuni Nabeh al-Ganadi ushbu shaxslar terrorchilik guruhiga qoʻshilish, terrorizmni moliyalashtirish, «soxta xabarlar» tarqatish va ijtimoiy tarmoqlardan terrorchilik harakatlariga undash uchun foydalanishda ayblanayotganini qoʻshimcha qildi. «Matsda2sh» bu ayblovlarni rad etdi.

Keyinroq Ganadi Davlat xavfsizlik prokuraturasi ulardan besh nafarini 15 kunga hibsda saqlashga qaror qilganini, oltinchisi esa hali ham soʻroq qilinayotganini aytdi.

Oʻtgan hafta jurnalistlarning hibsga olinishi xalqaro inson huquqlari va matbuot erkinligi tashkilotlari tomonidan qoralandi.

Jurnalistlarni himoya qilish qoʻmitasi (CPJ) «Matsda2sh»ning butun tahririyati hibsga olinishini «Misrning mustaqil jurnalistikaga qarshi kampaniyasidagi jiddiy keskinlashuv» deb taʼrifladi.

Qoʻmita Misr dunyodagi jurnalistlarni eng koʻp qamoqqa tashlaydigan davlatlardan biri boʻlib qolayotganini va hozirda 25 nafar jurnalist qamoqda yoki hibsda saqlanayotganini maʼlum qildi.

Prezident Abdul Fattoh as-Sisi 2013 yilda oʻzidan oldingi prezident, «Musulmon birodarlar» yetakchisi Muhammad Mursiyni harbiy toʻntarish orqali hokimiyatdan agʻdarganidan beri, huquq himoyachilari taʼkidlashicha, oʻzgacha fikrlovchilarga qarshi misli koʻrilmagan taʼqiblarni amalga oshirib kelmoqda.

Oʻn minglab odamlar hibsga olingan boʻlib, ularning aksariyati «Musulmon birodarlar» rasmiylari va tarafdorlari, shuningdek, taniqli dunyoviy va liberal faollar, OAV xodimlari va akademiklardir.

Arab tilida «Ishonma» degan maʼnoni anglatuvchi «Matsda2sh» platformasi oʻz veb-saytiga koʻra, «yolgʻon yoki chalgʻituvchi xabarlar oqimiga qarshi turish» maqsadida 2018 yilda tashkil etilgan.

U muntazam ravishda Misr rasmiylarining bayonotlarini tekshiradi va Misr hamda boshqa arab mamlakatlarida surishtiruv materiallarini tayyorlaydi.

Advokatlari ularning manfaatlarini himoya qilayotgan Misr shaxsiy huquqlar tashabbusi (EIPR) maʼlumotlariga koʻra, xavfsizlik xodimlari «Matsda2sh»ning olti nafar jurnalisti — Abdulloh Qadri, Muhammad Ashraf Abu Emeyra, Islom Barakat, Omar Helal, Muhammad Mahmud va Muhammad Adelni 28 va 29 sentyabr kunlari Misr boʻylab ularning uylarida oʻtkazilgan bir qator reydlar davomida hibsga olgan.

EIPR boshida ularning qayerda saqlanayotgani yoki nima uchun hibsga olingani haqida hech qanday tafsilotlar berilmaganini aytdi.

Payshanba kuni Misr Ichki ishlar vazirligi hibsga olishlarni tasdiqladi va «Matsda2sh»ni dezinformatsiya orqali mamlakatdagi vaziyatni beqarorlashtirishga urinishda aybladi.

Vazirlik platformaning litsenziyasi yoʻqligini va u xorijdan boshqarilishini, uning asoschisi Abdel Rahmon Mansur esa «Musulmon birodarlar» aʼzosi ekanini daʼvo qildi.

Mansur bu daʼvolar «bizning kimligimizni va qilayotgan ishimizni notoʻgʻri talqin qilishini» aytdi.

«Bizning "Musulmon birodarlar" bilan hech qanday aloqamiz yoʻq va rasmiylar buni biladi», dedi u.

Dushanba kuni EIPR hibsga olingan jurnalistlarning aksariyati Davlat xavfsizlik prokuraturasiga «hibsga olinganidan keyingi kunlarda, biror bir sud organiga olib borilishidan oldin, Milliy xavfsizlik agentligi binolarida qiynoqqa solinganliklarini» aytganini maʼlum qildi.

Jurnalistlar «kaltaklashlar, majburan yalangʻochlash, elektr toki bilan qiynash va ularga yoki ularning oilalariga zarar yetkazish bilan tahdid qilishlar» haqida xabar berishgan, deya qoʻshimcha qildi tashkilot.

Ichki ishlar vazirligi ularning qiynoqqa solingani yoki ularga nisbatan yomon munosabatda boʻlinganini rad etdi.

Vazirlikdagi manba EIPR daʼvolari «asossiz va ularga qoʻyilayotgan ayblovlardan boʻyin tovlashga urinishlar doirasida paydo boʻlgan»ini aytdi.