Meta koʻzoynaklari inqilobi - odamlarni jamoat joylarida tasvirga olish toʻgʻrimi?

Meta koʻzoynaklari inqilobi - odamlarni jamoat joylarida videoga olish toʻgʻri kiriladimi?

Meta yaqinda koʻzoynakni yangilaganini va agar chiroqqa shikast yetkazilgan boʻlsa, kamera oʻchib qolishini maʼlum qildi

Bu taqib yuriladigan texnologiyalarning eng yangi toʻlqini boʻlib, tez orada sizga yaqin boʻlgan koʻchada, bogʻda yoki shahar maydonida paydo boʻlishi ehtimoli yuqori. Ammo hamma ham smart-koʻzoynaklar kelajagiga pushtirang koʻzoynak orqali qarayotgani yoʻq.

Ushbu texnologiya foydalanuvchilarga qoʻngʻiroqlar qilish, sunʼiy intellekt bilan qoʻllarsiz muloqot qilish, shuningdek, shunchaki koʻzoynak gardishiga teginish orqali fotosurat va videolar olish imkonini beradi, bu esa shaxsiy hayot daxlsizligi borasida xavotirlarni keltirib chiqarmoqda.

Buyuk Britaniya boʻylab 800 ga yaqin pabni boshqaradigan Wetherspoons tarmogʻi oʻz muassasalari ichida videoga olish uchun ushbu koʻzoynaklardan foydalanishni taqiqladi, ayollar huquqlari faollari esa ulardan shilqimlik qilish maqsadida foydalanilishi mumkinligidan xavotir bildirishdi.

Biroq, kontent yaratuvchilarning videolari TikTok va Instagram kabi ijtimoiy tarmoq platformalarida ommalashishda davom etar ekan, jamoat joylarida koʻzoynaklardan qanday qilib eng toʻgʻri tarzda foydalanish borasidagi bahslar hali uzoq davom etadigan koʻrinadi.

Pirs Valleli ana shunday kontent yaratuvchilardan biri – Belfast gʻarbidagi Ballimurfi shahridan boʻlgan 31 yoshli yigit oʻz tirikchiligini ijtimoiy tarmoqlardagi faoliyati orqali oʻtkazadi.

U Meta Ray-Ban koʻzoynagini taqib yuradi va uning aksariyat videolarida koʻzoynak balandligidan olingan tasvirlar koʻrsatiladi: u koʻchada ketayotib, yoʻlovchilar bilan qofiyali soʻzlar orqali salomlashadi.

Uning Belfast markazida suratga olingan eng ommabop videolaridan biri TikTok’da 600 000 marta koʻrildi.

Kontent yaratuvchi Pirs Valleli oʻzining Meta koʻzoynagini taqqan holda, ulardan "ijobiy yoʻlda" foydalanishini aytdi

Videolarning ommabopligi ularning samimiy ohangiga bogʻliq. Uning aytishicha, u hech qachon videoni yuklamaslikni soʻrashganidan keyin ijtimoiy tarmoqqa qoʻymagan va hech kim unga videoni oʻchirib tashlash iltimosi bilan murojaat qilmagan.

"Menimcha, bu mening ular bilan suhbatim xarakteriga bogʻliq. Ular meni ulardan masxara yasamayotganimni, buni ijobiy yoʻlda qilayotganimni bilishadi."

Valleli foydalanadigan Meta koʻzoynaklari smart-koʻzoynaklar bumida yetakchi mahsulot hisoblanadi va kompaniya hozirgacha yetti milliondan ortiq juft sotilganini aytmoqda.

Narxi bir necha yuz funt sterling turadigan va mashhur Ray-Ban quyosh koʻzoynaklari brendi ortida turgan kompaniya bilan hamkorlikda ishlab chiqarilgan ushbu gardishlarda foydalanuvchilar teginish orqali yoqishi mumkin boʻlgan sezilarsiz kamera mavjud.

Bu odamlarni video yozib olinayotganidan ogohlantirishga moʻljallangan lipillovchi oq chiroqni va fotosuratlar uchun chaqnoqni (vspishka) faollashtiradi – Meta vakilining soʻzlariga koʻra, bu xususiyat "smartfonlar va boshqa kameralarda yoʻq".

Meta yaqinda koʻzoynakni yangilaganini va agar chiroqqa shikast yetkazilgan boʻlsa, kamera oʻchib qolishini maʼlum qildi.

Agar koʻproq kompaniyalarning sunʼiy intellekt yoki smart-koʻzoynak mahsulotlari Meta versiyasi kabi yaxshi sotilsa, tadqiqotchilar yaqin bir necha yil ichida 100 millionga yaqin odam ushbu koʻzoynakni sotib olishini taxmin qilishmoqda.

Videolari kutilmagan va tabiiy muloqotlarga asoslangan Vallelining aytishicha, odamlar koʻzoynagidagi chiroq tufayli uning tasvirga olayotganini koʻpincha payqashadi.

U shuningdek, agar ulgurib qolsa, tasvirga olishdan keyin odamlarga ular videoga olinganini bildirishga harakat qilishini aytdi.

Shimoliy Irlandiyada jamoat joyida kimnidir hatto sezilarsiz tarzda videoga olish odatda qonuniy hisoblanadi, chunki jamoat joyidagi odamlar odatda shaxsiy hayot daxlsizligini talab qila olmaydilar.

Videoga olish faqat shilqimlik, taʼqib qilish, voyerizm deb hisoblanishi mumkin boʻlgan yoki shaxsiy hayot daxlsizligi kutiladigan sharoitlarda amalga oshirilsagina noqonuniy boʻladi.

Smart-koʻzoynaklardan qoʻllarsiz qoʻngʻiroqlar qilish, quloqqa musiqa chalish hamda foto va videolar olish uchun foydalanish mumkin

"Kimdir bilan 30 soniyalik suhbat qurishning yomon joyi yoʻq", dedi Valleli.

"Menimcha, bu texnologiya tufayli yoʻqotayotgan narsamiz va men texnologiyadan buni ijobiy tomonga oʻzgartirish uchun foydalanishga harakat qilyapman."

Valleli "agar odamlar qoʻpollik va beodoblik qilayotgan boʻlsa", Meta koʻzoynaklarini taqiqlash sabablarini tushunishi mumkinligini, ammo tasvirga olishdan maqsad nima ekanligi muhimligini aytdi.

"Odamlar buni men qilayotganimni bilishadi, boshqalar esa buni feyk akkauntlarda qilishadi. Nima ixtiro qilinmasin, odamlar undan notoʻgʻri maqsadlarda foydalanishadi."

Shunday boʻlsa-da, Valleli hech qanday qarshilikka duch kelmaganini aytgan boʻlsa-da, koʻzoynakdan videoga olish uchun foydalanayotgan odamlar va keng jamoatchilik oʻrtasida keskinlik kuchayib borayotganini koʻrsatuvchi xabarlar bor.

Oʻtgan yilning dekabr oyida Nyu-York metrosida bir ayol erkak kishining Meta koʻzoynagini ikkiga boʻlib tashlaganidan keyin odamlar uni "qahramon" deb olqishlagan edi.

Iyul oyida Shotlandiya politsiyasi jamoatchilik vakillarini yashirincha videoga olish uchun koʻzoynakdan foydalangan TikTok foydalanuvchisi ustidan tushgan shikoyatlardan soʻng tergov boshladi.

Kompaniyaning videoga olishni taqiqlagani haqida gapirar ekan, Wetherspoons vakili smart-koʻzoynaklar "yashirin kuzatuvga yoʻl qoʻyish orqali sogʻlom fikrlashga" zid ekanligini aytdi, Comic Con Northern Ireland koʻrgazmasini tashkil etuvchi Monopoly Events ham yashirin yozib olish xavotirlari tufayli oʻz tadbirlarida ushbu koʻzoynaklarni taqiqladi.

Shu bilan birga, TikTok’da foydalanuvchilarning ayollarga yaqinlashib, ularning telefon raqamlarini soʻrashi va tanishish soʻzlariga boʻlgan munosabatini videoga olishi koʻpincha #howtogetagirlfriend (qanday qilib qiz topish mumkin) heshtegi bilan joylashtiriladi va minglab koʻrishlarni jalb qilishi mumkin.

Ayollar huquqlari faollarining aytishicha, koʻzoynaklar shaxsiy hayot daxlsizligiga xavf tugʻdiradi

Ayollar resurslari va rivojlanish agentligining ayollar sektori lobbisti Eleyn Krorining aytishicha, koʻzoynaklar qachon va qanday ishlatilayotgani haqida xabardorlik yetishmayapti, bu esa rozilik masalasida muammolarni keltirib chiqarmoqda.

"Hozir, agar siz kamera yoki telefoningiz bilan suratga olayotgan boʻlsangiz, men odatda buni koʻra olaman va keyin undan qochishim mumkin. Ammo sizni sunʼiy intellekt kamerasi bilan tasvirga olishayotganini sezmay qolishingiz mumkin."

Uning qoʻshimcha qilishicha, koʻzoynaklardan hozirda noqonuniy boʻlgan narsalar, masalan, yubka ostidan yashirincha suratga olish (apskirting) uchun foydalanilayotgani haqida ham xavotirlar bor.

Krorining aytishicha, odamlar ijtimoiy tarmoqlardan videolarni oʻchirib tashlashni soʻrashlari mumkin va baʼzi muassasalar "har bir holatdan kelib chiqib" ogohlantiruvchi belgilar qoʻyishgan, biroq u qonunchilik texnologiyalar bilan hamqadam emasligiga ishonadi.

"Agar odam koʻchada, avtobusda, sinfxonada videoga olinsa, uning hech qanday huquqiy himoyasi yoʻq", dedi u.

Adliya vazirligi (DoJ) Meta koʻzoynaklarini tartibga solish vazirlikning bevosita vakolatiga kirmasa-da, agar ulardan foydalanish "jinoiy chegarani kesib oʻtadigan xulq-atvorni, masalan, voyerizm shakli sifatida 'yubka ostidan yashirincha suratga olish' kabi mavjud huquqbuzarliklarni" oʻz ichiga olsa, u holda chora koʻrilishini maʼlum qildi.

Optometrist Jeff MakKonvillning aytishicha, koʻzoynaklar koʻrish qobiliyati zaif foydalanuvchilar uchun "inqilobiy yangilikdir"

Belfastdagi doʻkonida Meta koʻzoynaklarini sotadigan optometrist Jeff MakKonvill uchun ulardan "nooʻrin foydalanish" borasida xavotirlar mavjud, ammo texnologiyaning afzalliklari ham bor.

U oʻz bemorlarining matnni nutqqa aylantirish funktsiyalaridan qanday foydalanishini koʻrsatib oʻtdi, bu ularga sunʼiy intellekt yordamida gazeta va belgilarni oʻqish imkonini beradi.

"Mening keksa, koʻrish qobiliyati zaif bemorlarim uchun bu inqilobiy yangilikdir. Ular ajoyib."

Oʻz bayonotida Meta koʻzoynaklar "koʻzi ojiz yoki eshitishi zaif odamlar uchun juda muhim yangi texnologiyani taklif qilishini va odamlarning ushbu texnologiyadan foydalanishini cheklash orqaga tashlangan katta qadam boʻlishini" aytdi.

"Tabiiyki, baʼzi joylarni umuman videoga olmaslik kerak va bu oqilona, ammo qoidalar izchil qoʻllanilishi lozim."

Yaqinda boʻlib oʻtgan savol-javob sessiyasida Instagram rahbari Adam Mosseri agar odamlar "odamlardan foydalanib va ularni taʼqib qilib" kontent joylashtirsalar... "unda biz ushbu kontentni oʻchirib tashlaymiz", dedi.