Markaziy Osiyoning umumiy YAIM besh yil ichida deyarli ikki baravar koʻpayib, 543 milliard dollarga yetdi

Markaziy Osiyoning umumiy YAIMi besh yil ichida deyarli ikki baravar koʻpayib, 543 milliard dollarga yetdi.

Tahlil Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi eksperti Ruslan Abaturov tomonidan Jahon banki maʼlumotlari asosida tayyorlandi.

Qirgʻiziston 2021 yildan 2025 yilgacha boʻlgan davrda YAIMning yillik oʻrtacha real oʻsishi boʻyicha mintaqada eng yuqori koʻrsatkichni qayd etdi — 9,2%. Keyingi oʻrinlarni Tojikiston (8,5%), Oʻzbekiston (7%), Turkmaniston (6,3%) va Qozogʻiston (4,8%) egalladi.

Qozogʻiston Markaziy Osiyodagi eng yirik iqtisodiyot boʻlib qoldi, biroq uning mintaqa umumiy YAIMidagi ulushi besh yillik davrda 60% dan 56% gacha kamaydi. Oʻzbekistonning ulushi 24,6% dan 27,1% gacha, Qirgʻizistonniki 2,9% dan 4,2% gacha, Tojikistonniki esa 2,9% dan 3,3% gacha koʻtarildi. Turkmanistonning ulushi 9,6% dan 9,2% gacha tushdi.

Qozogʻiston YAIMi 2021 yildagi 171 milliard dollardan 2025 yilda 306 milliard dollargacha oʻsdi. Uning yillik oʻrtacha real oʻsish surʼati 4,8% ni tashkil etib, Markaziy Osiyoning beshta iqtisodiyoti orasida eng past koʻrsatkich boʻldi, bu esa uning mintaqaviy YAIMdagi ulushi kamayishiga olib keldi.

Qozogʻistonda qishloq xoʻjaligining iqtisodiyotdagi ulushi 5,4% dan 3,7% gacha, sanoat va qurilish ulushi esa 33,1% dan 32,3% gacha kamaydi. Xizmat koʻrsatish sohasi 56,1% dan 57,7% gacha oʻsdi.

Qoʻshilgan qiymatning yillik oʻrtacha real oʻsishi qishloq xoʻjaligida 3,5%, sanoat va qurilishda 5,5%, xizmat koʻrsatish sohasida esa 4,4% ni tashkil etdi.

Qirgʻiziston YAIMi 8,3 milliard dollardan 22,6 milliard dollargacha oshdi, yillik oʻrtacha real oʻsish esa 9,2% ga yetdi — bu mintaqadagi eng yuqori koʻrsatkichdir.

Oʻsish 2021 yildan keyin tezlashdi. Real YAIM oʻsishi 2022–2023 yillarda yiliga qariyb 9% ni tashkil etdi, 2024 va 2025 yillarda esa 11% dan oshdi.

Qishloq xoʻjaligining YAIMdagi ulushi 12,2% dan 8% gacha tushdi, sanoat va qurilish ulushi esa 26,9% dan 26,5% gacha biroz kamaydi. Xizmat koʻrsatish sohasi oʻz ulushini 50,7% dan 51,2% gacha oshirdi.

Qoʻshilgan qiymatning yillik oʻrtacha real oʻsishi qishloq xoʻjaligida 2,3%, sanoat va qurilishda 10,5%, xizmat koʻrsatish sohasida esa 8,5% ni tashkil etdi.

Tojikiston iqtisodiyoti 2021 yildagi 8,1 milliard dollardan 2025 yilda 17,7 milliard dollargacha oʻsdi, yillik oʻrtacha real oʻsish 8,5% ni tashkil etdi.