Keksa yoshdagi xodimlar uchun qisqartirilgan ish vaqtini joriy etish xohlanmoqda
2027 yildan boshlab Oʻzbekistonda 55 yoshdan oshgan ayollar va 60 yoshdan oshgan erkaklar uchun oʻrtacha ish haqi saqlab qolingan holda qisqartirilgan ish vaqtini belgilash taklif etilmoqda. Shu bilan birga, oʻzini oʻzi band qilganlarni ijtimoiy soliqni majburiy toʻlashga oʻtkazish, biznes uchun amaldagi imtiyozlarni esa 2030 yildan boshlab bekor qilish rejalashtirilmoqda.
Keksa xodimlar uchun qisqartirilgan ish vaqtini joriy etish xohlanmoqda
2027 yil 1 yanvardan Oʻzbekistonda 55 yoshdan oshgan ayollar va 60 yoshdan oshgan erkaklar uchun oʻrtacha ish haqi saqlab qolingan holda qisqartirilgan ish kunini belgilash taklif etilmoqda. Bunday chora pensiya tizimini isloh qilish toʻgʻrisidagi prezident farmoni loyihasida koʻzda tutilgan.
Hujjatda, shuningdek, oʻzini oʻzi band qilganlar uchun oʻzgartirishlar va ijtimoiy soliq boʻyicha imtiyozlarni bekor qilish ham koʻzda tutilgan.
2027 yildan boshlab oʻzini oʻzi band qilganlar uchun ijtimoiy soliqni toʻlashning qatʼiy tartibini joriy etish rejalashtirilmoqda. Bunda ularga toʻlovlarni yil davomida qismlab oʻtkazishga ruxsat beriladi.
Oʻzini oʻzi band qilganlar tomonidan toʻlangan ijtimoiy soliqning 10 foizi Davlat ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasiga yoʻnaltiriladi.
Ushbu mablagʻlar hisobidan ularga homiladorlik va tugʻish, shuningdek, vaqtinchalik mehnatga layoqatsizlik nafaqalari toʻlanishi mumkin boʻladi.
Joriy yilning iyul holatiga koʻra, mamlakatda 2,8 mln oʻzini oʻzi band qilgan shaxs roʻyxatga olingan boʻlib, ulardan qariyb 800 ming nafari yoki 30 foizi ixtiyoriy ravishda pensiya badallarini toʻlagan. Hozirda oʻzini oʻzi band qilgan shaxs bir bazaviy hisoblash miqdorini — 412 ming soʻmni toʻlab, pensiya tayinlash uchun bir yillik ish stajiga ega boʻlishi mumkin. Endilikda bu toʻlovlar majburiy boʻladi.
Loyihada, shuningdek, korxona va tashkilotlarga ijtimoiy soliq boʻyicha yangi imtiyozlar bermaslik taklif etilmoqda. Amaldagi imtiyozlarni esa 2030 yil 1 yanvardan boshlab bekor qilish rejalashtirilgan.
Bugungi kunda ish beruvchilar uchun standart stavka 12 foizni tashkil etadi, biroq qator korxonalar uchun pasaytirilgan stavkalar yoki soliqdan ozod qilish amal qilmoqda.
Ularning ayrimlari soliqdan toʻliq ozod qilingan, boshqalari esa uni 1 foiz stavkada toʻlaydi.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2026 yil 1 dekabrga qadar davlat va jamgʻarib boriladigan pensiya taʼminoti toʻgʻrisidagi qonunlarga, shuningdek, Soliq kodeksiga oʻzgartirishlar tayyorlashi kerak.
Alohida tartibda «Pensiya» mobil ilovasini yaratish koʻzda tutilgan. U orqali fuqarolar onlayn tarzda pensiya davlat xizmatlarini olishlari, staj va daromadlarini tekshirishlari, boʻlajak pensiya miqdorini hisoblashlari va pensiya jamgʻarmalarini boshqarishlari mumkin boʻladi.
Ilovani 2027 yil aprel oyida ishga tushirish rejalashtirilgan.
Eslatib oʻtamiz, ushbu loyiha bilan 2028 yildan boshlab pensiya yoshini har yili uch oyga oshirish taklif etilmoqda. 2039 yilga borib u erkaklar uchun 63 yoshni, ayollar uchun esa 58 yoshni tashkil etishi kerak. Shu bilan birga, pensiya tayinlash uchun minimal ish stajini 2034 yilga borib 7 yildan 15 yilgacha oshirish rejalashtirilmoqda.
2027 yildan boshlab Oʻzbekistonda pensiya tayinlashda hisobga olinadigan ish haqi davri bosqichma-bosqich 20 yilgacha oshiriladi va hisob-kitobdan eng kam daromad olingan 10 foiz davr chiqarib tashlanadi. Shu bilan birga, davlat ixtiyoriy pensiya jamgʻarmalariga qoʻshimcha toʻlovlarni boshlaydi.