Issiqlik taʼminoti, gaz va biznes uchun yangi qoidalar. 1 noyabrdan Oʻzbekistonda nimalar oʻzgaradi

**Isitish, gaz va biznes uchun yangi qoidalar. 1 noyabrdan Oʻzbekistonda nimalar oʻzgaradi**

Oʻzbekiston, Toshkent –

1 noyabrdan Oʻzbekistonda yangi qoidalar va oʻzgarishlar paketi kuchga kiradi. Ular bir nechta yoʻnalishlarga — kommunal soha, tadbirkorlik, shaharsozlik, transport va xalqaro sayohatlarga daxldordir.

### Isitish tizimi qimmatlashadi

1 noyabrdan Toshkentda isitish va issiq suv tariflarini oshirish rejalashtirilmoqda. Tegishli loyiha xizmatlar narxining taxminan 30 % ga oshishini nazarda tutadi.

Taklif etilgan narxlarga koʻra, isitish tizimi QQSni inobatga olgan holda sutkasiga bir kvadrat metr uchun 314 soʻmni tashkil etadi. Hozirda tarif 241,4 soʻmni tashkil etmoqda.

Issiq suv hisoblagich mavjud boʻlganda amaldagi 8 928,7 soʻm oʻrniga bir kubometr uchun 11 607 soʻmga tushadi. Hisoblagichsiz isteʼmolchilar uchun oylik toʻlov avvalgi 34 868,9 soʻm oʻrniga kishi boshiga 45 330 soʻmni tashkil etadi. Yotoqxonalarda yashovchilar uchun issiq suv tarifini oyiga kishi boshiga 33 720 soʻm darajasida belgilash rejalashtirilmoqda.

Shuningdek, issiqlik energiyasi tarifini gigakaloriya uchun 206 636 soʻmgacha — deyarli 48 % ga oshirish taklif etilmoqda.

Loyihaning jamoatchilik muhokamasi 28 oktyabrgacha davom etadi.

### Gaz va elektr energiyasi yangi qoidalar boʻyicha

1 noyabrdan elektr energiyasi va tabiiy gazni hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlariga ulangan korxonalar uchun oylik oldindan toʻlov miqdori 15% gacha kamaytiriladi. Yangi shartlar hisoblagichlari masofadan oʻchirish va qayta ulashni qoʻllab-quvvatlaydigan isteʼmolchilar uchun amal qiladi.

Bunda imtiyoz avvalgi ikki oy uchun toʻlov intizomi past boʻlgan tadbirkorlarga tatbiq etilmaydi. Hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlaridan foydalanadigan korxonalar uchun hududiy yetkazib beruvchilarga resurslar isteʼmoli toʻgʻrisida yozma hisobotlar yuborish majburiyati ham bekor qilinadi. Bundan tashqari, elektr energiyasi va gaz yetkazib berish boʻyicha shartnomalar elektron shaklga oʻtkaziladi.

Oʻzgarishlar suyultirilgan gaz yetkazib berishga ham daxldor boʻladi. 1 noyabrdan uni xarid qilish va yetkazib berish alohida birja platformasi orqali tashkil etiladi.

"Hududgaztaʼminot" maʼlumotlariga koʻra, 2026 yilning yanvar–sentyabr oylarida aholiga 398 ming tonnadan ortiq suyultirilgan gaz yetkazib berilgan. 2026/2027 yillar kuz-qish mavsumiga yana 325,7 ming tonna yetkazib berish rejalashtirilgan.

### Shaharsozlik hujjatlari raqamlashtiriladi

1 noyabrdan Oʻzbekistonda shaharsozlik hujjatlari bilan ishlash tartibi oʻzgaradi. Urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantirish milliy qoʻmitasi master-planlarning yagona elektron reyestrini yuritishni boshlaydi. Loyihalarni faqat tegishli hujjatlar rasmiy roʻyxatdan oʻtkazilgandan keyin amalga oshirish mumkin boʻladi.

Bosh plan tasdiqlangandan soʻng uch oy ichida moliyalashtirish manbalari va tadbirlarni amalga oshirish muddatlari koʻrsatilgan holda uch-besh yilga moʻljallangan hududni rivojlantirish dasturini tayyorlash talab etiladi.

Mahalliy Kengashlar bunday dasturlarning ijrosini nazorat qiladi, ularni amalga oshirish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni esa OAVda eʼlon qilish kerak boʻladi.

Bosh planlari boʻlmagan yoki amaldagi hujjatlari oʻn yildan ortiq vaqt oldin tasdiqlangan shaharlar uchun yangi planlar davlat byudjeti hisobidan tayyorlanadi.

### Reklama qoʻngʻiroqlari vaqt boʻyicha cheklanadi

1 noyabrdan Oʻzbekistonda mobil reklama qoidalari oʻzgaradi. Kompaniyalar va jismoniy shaxslar reklama SMS-xabarnomalarini yuborish uchun oluvchilarning roziligini olishlari, bunday xizmatlar operatorlari esa axborot tizimlarini shaxsiy maʼlumotlar bazalarining davlat reyestrida roʻyxatdan oʻtkazishlari kerak boʻladi.

Bundan tashqari, reklama qoʻngʻiroqlari va xabarlari soat 18:00 dan 09:00 gacha taqiqlanadi. Abonentlar mobil aloqa operatorlaridan reklama SMS va qoʻngʻiroqlarini toʻliq yoki qisman bloklashni soʻrashlari mumkin boʻladi.

### Pensionerlar poyezdlarda chegirma bilan yurishlari mumkin boʻladi

1 noyabrdan 30 noyabrgacha yoshga doir pensiya oluvchi Oʻzbekiston fuqarolari mahalliy poyezdlarga chiptalarni 20% chegirma bilan sotib olishlari mumkin boʻladi. Imtiyoz 55 yoshdan oshgan ayollar va 60 yoshdan oshgan erkaklarga tatbiq etiladi.

Chegirma "Afrosiyob" tezyurar poyezdlaridan tashqari, chipta narxining tarif qismiga amal qiladi. Chiptalarni temir yoʻl kassalarida yoki onlayn tarzda rasmiylashtirish mumkin.

Aktsiya yilda ikki marta: oktyabr oyida, Keksalar haftaligi doirasida va keksalar uchun turizm oyligi deb eʼlon qilingan noyabr oyida oʻtkaziladi.

### Logistikaga yangi imtiyozlar beriladi

1 noyabrdan Oʻzbekistonda kuryerlik xizmatlari tomonidan yetkazib beriladigan xalqaro pochta joʻnatmalarini rasmiylashtirish uchun bojxona yigʻimi 20 % ga kamayadi. Shuningdek, logistika markazlari hamda transport vositalari ishlab chiqaruvchilari uchun asbob-uskunalar va butlovchi qismlarni olib kirishga imtiyozlar nazarda tutilgan.

2029 yil 1 avgustgacha roʻyxatdan oʻtgan logistika markazlari belgilangan shartlarga rioya qilgan holda Oʻzbekistonda ishlab chiqarilmaydigan ayrim turdagi asbob-uskunalar va ehtiyot qismlarni bojsiz va majburiy sertifikatlashtirishsiz olib kirishlari mumkin boʻladi. M-2, M-3 va N toifasidagi transport vositalari ishlab chiqaruvchilari uchun analogik imtiyozlar 2027 yil oxirigacha amal qiladi.

Bundan tashqari, 2030 yil oxirigacha logistika markazlari Transport vazirligining E-logistika raqamli platformasiga ulanishi kerak.

### Chet elga sayohat qilishning yangi qoidalari

Noyabr oyidan boshlab Oʻzbekiston fuqarolari uchun Misr va Qozogʻistonga sayohat qilish shartlari oʻzgaradi. Misrda turistlarning ayrim toifalari uchun kirish talablari kuchaytiriladi, Qozogʻiston esa elektron ruxsatnomalar tizimini joriy etishni boshlaydi.

Misrga sayohat qilish uchun oʻzbekistonliklar mamlakatning diplomatik vakolatxonalari orqali oldindan viza rasmiylashtirishlari kerak boʻladi. Bundan tashqari, turistik sayohatlar faqat akkreditatsiyadan oʻtgan turoperatorlar orqali tashkil etilishi kerak boʻladi.

40 yoshdan kichik boʻlgan fuqarolar Misrga faqat yaqin qarindoshlari — ota-onasi, eri yoki xotini, farzandlari hamrohligida kirishlari mumkin boʻladi. Bunda oilaning yonida kamida 5 ming dollar naqd pul boʻlishi kerak. 40 yoshdan oshgan mustaqil sayohatchilarga kamida 3 ming dollar talab qilinadi.

Chegara nazoratidan oʻtishda turistlar mehmonxona bron qilinganligini tasdiqlovchi hujjatni, mobil aloqa haqidagi maʼlumotlarni va talab qilinadigan summa mavjudligini tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etishlari kerak boʻladi. Mamlakatda boʻlish vaqtida turistik viza turini oʻzgartirish taqiqlanadi.

Hujjatlarning toʻliq paketini taqdim etmagan yoʻlovchilar Misrga kiritilmaydi. Bunday holda ular kelgan aviakompaniya hisobidan deportatsiya qilinadi.

Qozogʻiston noyabr oyida kirish uchun elektron ruxsatnomani joriy etishni boshlaydi. Birinchi bosqichda tizim Oqtau aeroportida va ayrim avtomobil oʻtkazish punktlarida ishlay boshlaydi.

2027 yil 1 iyuldan boshlab ruxsatnoma majburiy boʻladi. Raqamli platforma orqali ariza safardan kamida 72 soat oldin topshirilishi kerak. Talab Qozogʻiston bilan vizasiz rejim toʻgʻrisida bitim tuzgan mamlakatlar, shu jumladan Yevraziya iqtisodiy ittifoqi davlatlari fuqarolariga tatbiq etiladi.

Bunda istisnolar nazarda tutilgan. Ruxsatnoma vizasiz mamlakatlarning 16 yoshdan kichik va 65 yoshdan oshgan fuqarolariga, xalqaro yuk avtomobillari va avtobuslari haydovchilariga, havo va suv kemalari ekipaj aʼzolariga, poyezd brigadalariga, shuningdek, diplomatlar va rasmiy delegatsiyalarning ayrim toifalariga talab qilinmaydi. Istisnolar chet elliklarning baʼzi boshqa toifalari uchun ham nazarda tutilgan.