Hindiston muxolifat deputatlari saylov komissiyasi rahbariga qarshi norozilik namoyishida hibsga olindi
Muxolifat yetakchilari Markaziy saylov komissiyasi raisi Gyanesh Kumar saylovlar vaqtida Bosh vazir Narendra Modi partiyasiga yon bosish maqsadida saylovchilar roʻyxatini soxtalashtirganini daʼvo qilishdi.
Hindiston muxolifati deputatlari saylov komissiyasi rahbariga qarshi norozilik namoyishida qoʻlga olindi
Bir necha muxolifatchi qonun chiqaruvchilar, jumladan, Kongress yetakchisi Rahul Gandi Saylov komissiyasi bosh qarorgohi tomon yurish paytida yoʻlda toʻxtatildi.
Dehli politsiyasi norozilik namoyishi oʻtkazishga uringan bir qator muxolifatchi deputatlarni qoʻlga oldi, ular saylovchilar roʻyxatini bahsli qayta koʻrib chiqish ortidan bosh saylov komissarining isteʼfosini talab qilishgan.
Rahul Gandi, uning singlisi Priyanka va boshqa deputatlar politsiya avtobusiga oʻtqazilgan. Koʻp oʻtmay ular qoʻyib yuborilgan, shundan soʻng ular yurishni davom ettirishgan va Saylov komissiyasi bosh qarorgohi yaqinida oʻtirgan holda norozilik namoyishi uyushtirishgan.
Ushbu norozilik namoyishi butun mamlakat boʻylab saylovchilar roʻyxatini qayta koʻrib chiqish boʻyicha kuchayib borayotgan bahsning navbatdagi keskinlashuvidir.
Muxolifat partiyalari Bosh saylov komissari Gyanesh Kumarni Bosh vazir Narendra Modining «Bharatiya Janata Partiyasi» (BJP) foydasiga hal boʻlishi mumkin boʻlgan jarayonga rahbarlik qilishda ayblamoqda, bu ayblovni BJP ham, Saylov komissiyasi ham rad etgan.
Xavfsizlik xodimlari Hindiston parlamentidan saylov komissiyasi bosh qarorgohigacha boʻlgan yoʻllarni toʻsib qoʻyishdi
«Ayrim deputatlar Saylov komissiyasi binosiga boshqa yoʻllar orqali borishga harakat qilishdi. Bizning bir nechta nuqtalarda xodimlarimiz joylashtirilgan boʻlib, u yerdan namoyishchilar avtobuslarda olib ketilib, turli politsiya mahkamalariga joylashtirildi», — dedi politsiya komissari oʻrinbosari Manjit Sheoran BBC’ga. Politsiya qancha qonun chiqaruvchi qoʻlga olinganini maʼlum qilmadi. Muxolifatning bildirishicha, yurishda turli partiyalardan 237 nafar deputat ishtirok etgan.
Seshanba kungi namoyish Gen Z (Zet avlodi) tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan «Cockroach Janta Party» (CJP) onlayn hajviy harakati Mumbay va Dehlida norozilik namoyishlari oʻtkazib, bosh saylov komissarining isteʼfosini talab qilganidan atigi toʻrt kun oʻtib sodir boʻldi. Guruh ushbu norozilik namoyishlari umummilliy kampaniyaning boshlanishi ekanini va 10 oktyabrda navbatdagi namoyishlarni oʻtkazishga chaqirganini maʼlum qildi.
Bahsning markazida Saylov komissiyasining saylovchilar roʻyxatini Maxsus jadal qayta koʻrib chiqish (SIR) tadbiri turibdi.
Ushbu tadbir 2025 yil iyun oyida sharqiy Bihar shtatida boshlangan va keyinchalik mamlakatning boshqa hududlariga tarqatilgan edi. Saylov komissiyasining taʼkidlashicha, qayta koʻrib chiqishdan maqsad takroriy va ovoz berish huquqiga ega boʻlmagan saylovchilarni roʻyxatdan chiqarishdir. Hozirgacha butun mamlakat boʻylab saylovchilar roʻyxati loyihalaridan 130 milliondan ortiq nom chiqarib tashlangan.
Muxolifat partiyalari va faollar koʻplab ovoz berish huquqiga ega saylovchilar nohaq chetda qolib ketganini aytmoqda va saylov organini jarayonni notoʻgʻri boshqarishda ayblamoqda.
Kumarga qarshi kampaniya «Indian Express» surishtiruvidan soʻng kuchaydi. Unda saylov komissarlari Suxbir Singh Sandhu va Vivek Joshi 10 oylik davr mobaynida Saylov komissiyasi nomidan ularning xabarisiz chiqarilgan qaror va buyruqlarga kamida 14 marta rasman eʼtiroz bildirishgani xabar qilingan edi.
Hisobotda aytilishicha, eʼtirozlar saylovchilar roʻyxatiga qoʻshish va oʻchirish, saylovchilar maʼlumotlar bazasiga kirish va saylov maʼlumotlari xavfsizligi kabi masalalarga taalluqli boʻlgan. Xavotirlarning baʼzilari bevosita saylovchilar roʻyxatini qayta koʻrib chiqish dasturi bilan bogʻliq edi.
Bosh saylov komissari va ikki saylov komissaridan iborat uch aʼzoli organ boʻlgan Saylov komissiyasi oʻz qarorlarini himoya qilib, turli qarashlar institutsional faoliyatning bir qismi ekanini va qarorlar yakunda bir ovozdan qabul qilinganini bildirdi.
Shunga qaramay, bu oshkor boʻlgan maʼlumotlar siyosiy norozilikka sabab boʻldi va muxolifat yetakchilari Kumarning isteʼfosini talab qilishni kuchaytirdi.
Hindiston Bosh saylov komissari Gyanesh Kumar saylovchilar roʻyxatini soxtalashtirish ayblovlari bilan bogʻliq mojarolar markazida qolmoqda
Seshanba kuni Saylov komissiyasi bosh qarorgohi atrofida xavfsizlik choralari kuchaytirildi, politsiya parlament va komissiya idorasi oʻrtasidagi yoʻnalish boʻylab yoʻllarni toʻsib qoʻydi.
Kongress prezidenti Mallikarjun Xarge uchta talabni «muhokama qilinmaydigan» deb atadi: Kumarning isteʼfosi, SIR tadbirini bekor qilish va qogʻoz byulletenlar orqali ovoz berishga qaytish.
Hindiston parlamenti quyi palatasidagi muxolifat yetakchisi Rahul Gandi saylov komissiyasi rahbarini masxara qilib, ijtimoiy tarmoqda shunday yozdi: «Gyanesh, hammasi tugadi, oshna. Isteʼfoga chiqish vaqti keldi».
BJP norozilik namoyishlarini qoraladi.
BJP deputati Sambit Patra ularni «anarxiya» orqali hokimiyatni oʻzgartirishga qaratilgan «homiylik qilingan urinish» deb atadi. U muxolifat partiyalarini konstitutsiyaviy institutlarni, jumladan, Saylov komissiyasini zaiflashtirishga urinishda aybladi.
Mojaro Hindiston Oliy sudiga ham yetib bordi. Sud federal hukumat va Saylov komissiyasidan Kumar boshqa ikki saylov komissarining roziligisiz muhim qarorlar qabul qilgani daʼvo qilingan arizaga javob berishni talab qildi.
Arizada Kumar komissiyaga jamoaviy tegishli boʻlgan vakolatlardan foydalangani aytiladi va bunday harakatlar vakolatsiz deb topilishi soʻraladi.
Sud Saylov komissiyasi qarorlari bir ovozdan yoki koʻpchilik ovoz bilan qabul qilinishi kerakligini taʼkidladi va agar ushbu jarayon chetlab oʻtilgani aniqlansa, qarorlar bekor qilinishi mumkinligini bildirdi. Biroq, u hozirgi bosqichda Kumarning vakolatlarini toʻxtatib turishni rad etdi va avval Saylov komissiyasining javobini tinglashini hamda tegishli hujjatlarni oʻrganib chiqishini maʼlum qildi.