Grenlandiya parlamenti Tramp bilan erishilgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvni ratifikatsiya qildi

Grenlandiya parlamenti Tramp bilan tuzilgan xavfsizlik kelishuvini tasdiqladi

3-noyabr kuni Grenlandiya parlamenti Arktika orolining shu yil boshida AQSh prezidenti Donald Tramp bilan imzolangan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvini ratifikatsiya qildi. Biroq muxolifat partiyasining ayrim a’zolari kelishuvning iqtisodiy foydasiga shubha bildirdi, deb xabar bermoqda Reuters.

AQSh, Daniya va Grenlandiya ushbu kelishuvni sentabrda imzolagandi. U Trampning muhim va foydali qazilmalarga boy bu orolni egallab olish haqidagi tahdidlaridan keyin yuzaga kelgan keskinlikni yumshatishga qaratilgan.

Kelishuv AQSh harbiylarining Grenlandiyadagi rolini kengaytiradi — ikkita yangi harbiy baza va Trampning “Oltin gumbaz” raketaga qarshi mudofaa tizimi uchun yo‘l ochadi, shu bilan birga Daniya suvereniteti va grenlandiyaliklarning o‘z taqdirini o‘zi belgilash huquqini yana bir bor tasdiqlaydi.

O‘tgan oydagi dastlabki muhokamalarda qonun chiqaruvchilarning aksariyati ushbu kelishuvni qo‘llab-quvvatlashini bildirgandi. 3-noyabrdagi ovoz berishda 16 nafar deputat kelishuvni yoqlab ovoz berdi, qarshilar bo‘lmadi, 7 nafari betaraf qoldi.

Oq uy yanvarda Tramp Grenlandiyani qo‘lga kiritish variantlarini, jumladan, AQSh harbiy kuchlaridan ehtimoliy foydalanishni muhokama qilayotganini bildirgandi. Bu Yevropa hukumatlarida xavotir uyg‘otib, vaziyatni yumshatish bo‘yicha shiddatli diplomatik sa’y-harakatlarga sabab bo‘lgan. Grenlandiya tashqi ishlar vaziri Myute Egede kelishuvning ratifikatsiya qilinishi orol uchun muhim qadam ekanini aytdi.

“Tinchlik va barqarorlik endilikda o‘z-o‘zidan kafolatlangan narsa emasligini tan olishimiz kerak”, — dedi Egede ovoz berishdan oldin Nuukdagi deputatlarga.

Grenlandiyada eng faol siyosiy ovoz bo‘lmish muxolifatdagi Naleraq partiyasi muhokama chog‘ida kelishuvning iqtisodiy ahamiyatini shubha ostiga qo‘ydi.

“Biz mustaqil davlat bo‘lganimizda manfaat ko‘rishimiz mumkin bo‘lgan yaxshiroq kelishuvni xohlaymiz. Ammo ushbu kelishuvdan hech qanday iqtisodiy foyda olinmadi”, — dedi Naleraq raisi Pele Broberg.

Daniya parlamenti qonun loyihasini 11-noyabrda birinchi o‘qishda, 19-noyabrda esa ikkinchi o‘qishda ko‘rib chiqishi va ovozga qo‘yishi rejalashtirilgan.

Ijroiya kelishuvi Daniya va Grenlandiya uni ratifikatsiya qilgach kuchga kiradi hamda AQSh Senatining tasdig‘ini talab qilmaydi.