Germaniya shahri natsistlar qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan «yodgorlik toshlari»ni taqiqladi
Germaniya taʼlim vaziri kichik jez yodgorlik lavhalarining taqiqlanishini «sharmandalik» deb atadi.
Germaniyaning Xeydenau shahri natsistlar qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan «qoqilish toshlari» yodgorliklarini taqiqladi
Saksoniyadagi Drezden yaqinida joylashgan Xeydenau shahri natsistlar qurbonlari xotirasiga bagʻishlangan «qoqilish toshlari» yodgorliklarini oʻrnatishni taqiqlash toʻgʻrisida qaror qabul qilganidan keyin Germaniyada keskin tanqidlar toʻlqini boshlandi.
Germaniya taʼlim vaziri Karin Priyen Bild gazetasiga bergan intervyusida ushbu taqiqni «sharmandalik» deb atadi.
1990-yillardan boshlab Yevropaning koʻplab mamlakatlari, jumladan, Germaniya va Avstriya shaharlarida yahudiylar va natsistlar vahshiyliklarining boshqa qurbonlarini xotirlash uchun koʻchalarga kichik jez lavhalar oʻrnatib kelinadi.
Nemis tilida Stolpersteine deb ataladigan bu lavhalar koʻpincha qurbonlar bir paytlar yashagan yoki ishlagan uylarning oldiga oʻrnatiladi. Ular koʻpincha xayriya mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi.
Biroq endi Xeydenau shahar kengashidagi «Germaniya uchun muqobil» (AfD) partiyasi va konservativ Xristian-demokratik ittifoq (CDU) deputatlari shaharda «qoqilish toshlari»ni taqiqlash uchun ovoz berishdi.
Saksoniyadagi AfD partiyasi Germaniya razvedkasi tomonidan oʻta oʻngchi deb tasniflangan, partiyaning oʻzi esa bu tavsifni rad etadi.
Shahar kengashi tomonidan qabul qilingan qarorda aytilishicha, koʻplab aholi natsistlar qurbonlarini bu tarzda xotirlashni nooʻrin deb hisoblaydi.
Unda yodgorliklar kelgusida shaharning «Nordfridxof» (Nordfriedhof) qabristoniga joylashtirilishi kerakligi, shunda «yodgorlik elementlari ustiga toʻgʻridan-toʻgʻri qadam bosishning iloji boʻlmasligi» taʼkidlangan.
CDU aʼzosi boʻlgan Karin Priyen ushbu qarorni tanqid qildi.
«Stolpersteine va yahudiylar hayotini xotirlovchi yodgorlik joylarini jamoat joylaridan qabristonga surgun qilgan har qanday odam oʻlimni hayotdan ustun qoʻyadi va yahudiylarni yana bir bor koʻrinmas qilib qoʻyadi», — dedi u Germaniyaning Bild gazetasiga.
Uning taʼkidlashicha, Saksoniyadagi uning oʻz CDU partiyasi ham ushbu qaror uchun javobgarlikni baham koʻradi.
Xolokostdan omon qolgan va Myunxendagi yahudiylar jamiyati prezidenti Sharlotta Knoblox yodgorliklarni shahar qiyofasidan olib tashlash «mutlaqo notoʻgʻri yondashuv» ekanini aytdi.
Funke Media Group mediaguruhiga gapirar ekan, u «demokratik partiya AfD ekstremistlarining bunday yaqqol manevrini qoʻllab-quvvatlash darajasiga tushib qolganidan hayratda ekanini» bildirdi.
Knoblox oʻzining «qoqilish toshlari» tarafdori emasligini, biroq «markazlashtirilmagan xotira — jamoat joyidan quvilgan emas, aksincha, unga singib ketgan va uni shakllantiradigan xotira» haqiqiy xotira madaniyati uchun juda muhim ekanini qoʻshimcha qildi.
Uning oʻz shahri Myunxenda munitsipal yerlarda hech qanday Stolpersteine yoʻq. Buning oʻrniga shahar maʼmuriyati jamoat binolarida xotira lavhalarini oʻrnatishga ruxsat beradi.
Stolperstein loyihasini boshlagan rassom Gyunter Demnig AfD partiyasining soʻnggi paytlardagi saylovlardagi muvaffaqiyatlarini hisobga olib, «bu kabi voqea sodir boʻlishini kutish mumkin edi», deb aytdi.
Yaqinda AfD Saksoniya-Anxalt va Meklenburg-Oldingi Pomeraniyadagi mahalliy saylovlarda yirik gʻalabalarga erishdi.
Populistik AfD partiyasining ayrim boʻlimlari ichki razvedka tomonidan oʻng qanot ekstremistik deb tasniflangan, partiya bu tavsifni keskin rad etadi.
Partiyaning immigratsiyaga qarshi, «Avvalo Germaniya» va Rossiyaga xayrixohlik kun tartibi mamlakatning sobiq kommunistik sharqiy qismida qulay zamin topdi.