«Germaniya uchun muqobil» saylovlarda tarixiy natijaga erishdi

«Germaniya uchun muqobil» saylovlarda tarixiy natijaga erishdi

«Germaniya uchun muqobil» (AfD) partiyasi Saksoniya-Anhaltdagi parlament saylovlarida oʻzi uchun rekord natija bilan gʻalaba qozondi — 43,8 foiz ovoz. Partiyaning bu hududdagi besh yil avvalgi natijasi bundan ikki baravar past edi (20,8 foiz). Shu natija bilan partiya mahalliy parlament — landtagdagi 83 oʻrindan 39 tasini qoʻlga kiritdi. Ushbu regionni soʻnggi 24 yil davomida boshqarib kelgan, kansler Fridrix Mers raisligidagi Xristian-demokratik ittifoqi (XDI) esa 17,2 foiz ovoz oldi va parlamentda atigi 15 mandatga ega boʻldi (2021-yilgi saylovlarda bu partiya 37,1 foiz ovoz olgandi). Germaniya Sotsial-demokratik partiyasi (GSDP) 9,3 foiz, «Yashillar» — 8,9 foiz, Soʻl partiya — 8,6 foiz, «Sara Vagenknext ittifoqi» (BSW) — 5,3 foiz ovoz bilan parlamentga oʻtdi. Saylovlarda rekord darajadagi qatnashuv kuzatildi — uchastkalarga saylovchilarning 77,8 foizi kelgan.

Saksoniya-Anhalt — Germaniya sharqidagi Yerlardan biri boʻlib, ilgari GDR tarkibiga kirgan. Bu mamlakatning eng qashshoq regionlaridan biri hisoblanadi — 2025-yilda bu hudud aholisining yarmida oʻrtacha yalpi ish haqi oyiga 3563 yevrodan oshmagan, shu paytda Germaniya boʻyicha oʻrtacha ish haqi 4217 yevro boʻlgan.

«Germaniya uchun muqobil» azaldan mamlakat gʻarbiga qaraganda sharqida kuchliroq qoʻllab-quvvatlanadi (soʻnggi yillarda gʻarbiy hududlarda ham bu partiyaning taʼsiri oshib bormoqda). 2025-yilgi federal saylovlarda partiya sobiq GDRning beshta regionida ham birinchi oʻrinni egallagandi (yarmi GDRda boʻlgan Berlin bundan mustasno). 2024-yilda esa «Muqobillar» Tyuringiyada tarixda ilk bor hududiy saylovlarda gʻolib chiqqan — biroq hech bir partiya ular bilan koalitsiyaga kirishni istamagani uchun muxolifatda qolgan.

Germaniya kansleri Fridrix Mers saylov natijalaridan «qattiq larzaga kelgani»ni aytdi. U bu natijani «XDIning soʻnggi oʻn yillikdagi eng ogʻir magʻlubiyati» deb atadi, ammo xristian demokratlar «Muqobillar»ni ozchilikda qoldirish uchun boshqa barcha partiyalar bilan koalitsiya tuzish imkoniyati uchun kurashmasligini bildirdi. XDIning Saksoniya-Anhaltdagi yetakchisi Sven Shulse esa shunday dedi: «Saylovda gʻalaba qozongani tufayli hukumatni boshqarish majburiyati endi „Germaniya uchun muqobil“ga yuklatilgan, biz muxolifatga oʻtyapmiz».

Ultraoʻnglar Germaniyaning urushdan keyingi tarixida birinchi marta hukumatni shakllantirish imkoniyatiga ega boʻladi. Mutlaq koʻpchilikni tashkil etish uchun «Germaniya uchun muqobil»ga uchta mandat yetmadi — unda atigi 39 ta oʻrin bor. Shu sababli partiya koalitsion hukumat tuzishga majbur boʻladi. XDI, GSDP, «Yashillar» va «Soʻllar»da ham jami 39 ta oʻrin bor. Bu kuchlarning barchasi «brandmauer» siyosatiga amal qiladi — Germaniyada ultraoʻng partiyalar bilan har qanday hamkorlikdan bosh tortish shunday ataladi. Shu bilan birga, beshta mandatga ega boʻlgan «Sara Vagenknext ittifoqi» «Muqobillar» bilan hamkorlikni istisno etmayapti. Shu tariqa, AfD BSW bilan koalitsiya tuzishi yoki oʻzining ozchilikdagi hukumatini tuzishi mumkin boʻladi.