Frantsiya hukumati dam olish kunlaridagi ommaviy zoʻravonliklardan soʻng bosim ostida qoldi

Frantsiya hukumati keng koʻlamli zoʻravonliklarga boy dam olish kunlaridan soʻng bosim ostida qolmoqda

Prezident Emmanuel Makron keng tarqalgan talonchilik va zoʻravonliklardan soʻng milliy murojaatida xotirjamlikka chaqirdi

Frantsiya Bosh vaziri Sebastyen Lekornyu mamlakat zamonaviy tarixidagi eng yomon ommaviy tartibsizliklardan biri boʻlgan dam olish kunlaridagi zoʻravonlik va talonchiliklarni koʻrib chiqish uchun doʻshanba kuni inqirozli kabinet yigʻilishini chaqirmoqda.

Shanba kuni yarim milliondan ortiq, asosan tinch namoyishchilar yashash xarajatlarining oshishi va sifatli davlat taʼlimini oʻz ichiga olgan munosib davlat xizmatlaridan foydalanish imkoniyati cheklanayotganiga qarshi namoyishga chiqdi. Ammo qora kiyingan, niqobli faollar va vandallar guruhlari paydo boʻlganidan keyin namoyishlar zoʻravonlikka aylanib ketdi.

Tutmincha 1 500 ta doʻkon va korxonalar talon-toroj qilindi va vayron etildi. Tartibsizliklarga qarshi politsiya olomonga qarshi koʻzdan yosh oqizuvchi gaz va suv purkagichlardan foydalandi. Shuningdek, bir nechta joylarda ularning odamlarni dubinkalar bilan urayotgani koʻrilgan. Frantsiya Ichki ishlar vazirligining maʼlum qilishicha, shanba kuni 1 000 ga yaqin politsiya xodimi jarohat olgan, ulardan yetti nafari ogʻir ahvolda.

Frantsiyada Prezident Emmanuel Makron vaziyatni yumshatishga yordam berish uchun mamlakatning baʼzi qismlarida vaqtinchalik komendantlik soati joriy qilishi yoki hatto favqulodda holat eʼlon qilishi mumkinligi haqida mish-mishlar tarqalgan edi. Buning oʻrniga, u yakshanba kuni millatga telemurojaat qilib, milliy jipslikka chaqirdi va Frantsiya jamoatchiligini zoʻravonlik uchun javobgarlar jazolanishiga ishontirishga urindi.

Makronning nutqi ijtimoiy tarmoqlarda va siyosiy opponentlar tomonidan aniq tafsilotlar yoʻqligi uchun keskin tanqid qilindi.

Endi vandallar va tartibsizliklar tashkilotchilari qanday qilib javobgarlikka tortiladi?

Frantsiya shahar va shaharchalarini qanday qilib yaxshiroq himoya qilish mumkin - ayniqsa, bir necha haftadan keyin yangi ommaviy namoyishlar eʼlon qilingan bir paytda?

Vayron qilingan korxonalarga yetkazilgan zarar aynan qanday qoplanadi?

Taʼlim boʻyicha talabalar va oʻqituvchilar tashkilotlari bilan muzokaralar qachon boshlanadi?

Dam olish kunlarida vandallar Parij markazidagi Respublika haykalini (Statue de la Republique) tahqirladilar

Yakshanba kuni CGT kasaba uyushmasi bosh kotibi Sofi Bine Makronni talabalar xavotiri, yashash narxi inqirozi yoki Frantsiyada davlat xizmatlari sifatining yomonlashuvi masalalariga eʼtibor qaratmaganida aybladi.

U bu masʼuliyatni Bosh vazir Lekornyuga topshirgan koʻrinadi. Shunga qaramay, Frantsiyadagi koʻpchilik uni va ichki ishlar vazirini shanba kuniga rejalashtirilgan koʻp sonli namoyishlar oldidan mutlaqo tayyorgarlik koʻrmaganlikda va politsiya kuchlarini yetarlicha safarbar etmaganlikda ayblamoqda.

Frantsiya parlamenti quyi palatasi prezidenti Yael Braun-Pive bu dam olish kunlarida aynan nima sodir boʻlgani va nima uchun shunday boʻlgani yuzasidan surishtiruv boshlamoqchi ekanini aytdi.

"Yorugʻlik shahrida [Parijning taxallusi] ishlar qorongʻi" - yakshanba oqshomida Frantsiya poytaxtidagi vayron qilingan doʻkonlar qatori yonidagi devorda qizil boʻyoqda yozilgan graffiti shunday edi.

Makron bu yerda koʻpchilik tomonidan mavqeini yoʻqotgan prezident (lame-duck) sifatida koʻrilmoqda. Uning muddati tugab bormoqda. Olti oydan keyin boʻlib oʻtadigan ovoz berish jarayonida uning oʻrinbosarini tanlash uchun shiddatli kurash allaqachon boshlangan. Immigratsiyaga qarshi millatchi oʻnglar (Marin Le Pen) va kapitalizmga qarshi soʻllar (Jan-Lyuk Melanshon) nomzodlari OAV diqqat markazida boʻlish uchun bellashmoqda.

Bu esa Frantsiyadagi - siyosatda ham, koʻchalarda ham shiddatni oshirmoqda.

Parlament falajlangan, uchta raqobatchi siyosiy blok oʻrtasida chuqur boʻlingan.

Bundan tashqari, Frantsiyaning moliyaviy muammolari ham bor. Investorlar mamlakatni tobora ortib borayotgan davlat qarzini nazorat ostiga olishga keskin undamoqda. Ammo Frantsiya hukumati agar davlat xizmatlari yoki ijtimoiy yordamni qisqartirsa, yanada koʻproq gʻazablangan odamlar koʻchalarga chiqishidan qoʻrqadi.

Endi nima boʻladi, keyin-chi, mamlakatimiz inqirozga yuz tutdimi? Hozirgi vaqtda bu savollarni tez-tez eshitasiz.

Butun Frantsiya boʻylab odamlar shanba kuni sodir boʻlgan voqealardan hayratda va tashvishda. Koʻzdan yosh oqizuvchi gazga toʻlgan shaharlar, jilovlanmagan talonchilar va yonayotgan jamoat binolari tasvirlari millatni sarosimaga soldi.

Men suhbatlashgan koʻplab yoʻlovchilarning aytishicha, ular kelajakdan xavotirda boʻlgan bir paytda, yetakchi siyosatchilari beqarorlikka bir-birlarini ayblashga astoydil eʼtibor qaratayotganidan hafsalalari pir boʻlgan.

"Biz xavfsizligimizdan xavotirda boʻlganimizda, ular bu vaziyatdan prezidentlik saylovoldi siyosiy oʻyini sifatida foydalanmoqda", dedi menga uch farzandning otasi, oʻqituvchi Eduard.

Makron va uning bosh vaziri shanba kunidagi zoʻravonlik va tartibsizliklarda radikallashgan oʻta soʻl guruhlar va huquqbuzarlarni aybladi; oʻta soʻllar yetakchisi Jan-Lyuk Melanshon hukumatni "noquduratlilikda" aybladi; qonun va tartibni himoya qilishni xush koʻradigan millatchi oʻnglar vakili Marin Le Pen esa Frantsiya bayrogʻi oldida oʻtirgan holda prezidentlik uslubidagi murojaat videosini joylashtirdi va "holdan toygan, charchagan va yoʻnalishini yoʻqotgan Makron maʼmuriyati"ni aybladi.

Keyingi ikki hafta davomida Frantsiya rasmiylari biroz tinchlikdan umid qilishmoqda. Talabalar va oʻquvchilarning taʼtili doʻshanba kuni boshlanadi.

Ammo 5 noyabr kuni keng qamrovli kasaba uyushmalari, shuningdek, 2018 yilda - Makronning prezidentlikdagi birinchi muddatida - bir yildan ortiq vaqt davomida namoyishlar oʻtkazgan Frantsiyaning tarqoq "sariq jiletlilar" (gilets jaunes) harakati yirik namoyishlar oʻtkazilishini eʼlon qildi.

Frantsiya hayajon va xavotir bilan kutmoqda.