Estoniya Ukrainaga mahsulot yetkazib beruvchi mudofaa kompaniyasidagi yongʻin uchun Rossiyani ayblamoqda
Rossiya Ukrainaga yordam berib kelayotgan NATOning bir qator Yevropa davlatlarida qoʻporuvchilik hujumlarini amalga oshirganlikda ayblandi.
Estoniya rasmiylari oʻtgan oyda Tallinndagi Ukrainaga mahsulot yetkazib beruvchi mudofaa kompaniyasiga uyushtirilgan oʻt qoʻyish hujumi uchun Rossiya javobgar ekanini maʼlum qildi.
Bosh vazir Kristen Mixal Ukrainani uchuvchisiz harbiy mashinalar bilan taʼminlaydigan Milrem Robotics kompaniyasiga qilingan hujum Rossiya maxsus xizmatlari tomonidan buyurilganini aytdi, biroq boshqa tafsilotlarni ochiqlamadi.
Moskva 2022 yil fevralida qoʻshni davlatga qarshi keng koʻlamli bosqinni boshlaganidan beri Ukrainani qoʻllab-quvvatlab kelayotgan NATOning bir qancha davlatlarida qoʻporuvchilik operatsiyalarini amalga oshirishda ayblanib kelmoqda.
Rossiya bu daʼvolarni rad etadi va Estoniyaning ayblovini ham tezda rad etdi. Shunga qaramay, Ittifoq davlatlari Estoniyani qoʻllab-quvvatlab, bunday hujumlar ularni Ukrainaga yordam berishdan toʻxtata olmasligini bildirdi.
Milrem Robotics kompaniyasidagi yongʻin 14 avgustdan 15 avgustga oʻtar kechasi sodir boʻlgan.
Estoniya Tashqi ishlar vaziri Margus Tsaxkna mamlakat Ichki xavfsizlik xizmati tomonidan toʻplangan maʼlumotlarga tayanib, «biz oʻt qoʻyish hujumi... Rossiya Federatsiyasi maxsus xizmatlari tomonidan buyurilgan qoʻporuvchilik harakati boʻlganini ishonch bilan xulosa qilishimiz mumkin», dedi.
Xavfsizlik xizmati rahbari Margo Palloson ERR telekanaliga Rossiya «doimiy ravishda rejalashtirayotgani, imkoniyatlar izlayotgani, hujumlarni amalga oshiradigan odamlarni topishga harakat qilayotganini», ammo oʻtgan oydagi oʻt qoʻyish hujumi uning bu yilgi birinchi muvaffaqiyatli hujumi boʻlganini aytdi.
Tashqi ishlar vaziri gumonlanuvchilar qoʻlga olinganini, Palloson esa ular Rossiyada yashab kelgan va avvalgi hujumlarda qatnashgan latviyaliklar ekanini aytdi. Uch nafar gumonlanuvchi Latviyada hibsga olinib, shu oy boshida Estoniyaga ekstraditsiya qilingan.
Margus Tsaxkna «bu qoʻporuvchilik harakati Rossiyaning butun Yevropa boʻylab bizni qoʻrqitish va Ukrainani qoʻllab-quvvatlashimizni zaiflashtirishga qaratilgan kengroq kampaniyasining bir qismidir», dedi.
Frantsiya Prezidenti Emmanuel Makron Estoniyaning bahosiga munosabat bildirib, «bunday dushmanona harakatlarning koʻpayishi Rossiya tomonidan xavfli eskalatsiyani anglatadi va bu uni faqat boshi berk koʻchaga olib boradi», dedi.
U avgust oyida Germaniyaning Leyptsig aeroportida sodir boʻlgan voqeani tilga oldi, u yerda Ukraina yuk samolyotlari yaqinida portlovchi moddalar bilan toʻldirilgan dron topilgan edi.
«Rossiya bizning birdamligimizni yoki Ukrainani qoʻllab-quvvatlashni davom ettirish qarorimizni yenga olmasligini bilishi kerak», deya qoʻshimcha qildi Makron.
YEI matbuot kotibi 27 aʼzodan iborat blok Ukrainani qoʻllab-quvvatlashni toʻxtatmasligini aytdi.
NATO rahbari Mark Ryutte Yevropa hukumatlarini xotirjamlikni saqlashga va Ukrainani qoʻllab-quvvatlashda davom etishga chaqirdi.
«Rossiya NATO ittifoqchilariga qarshi dushmanona harakatlarning bemulohaza kampaniyasini davom ettirmoqda. U bizning qatʼiyatimizni zaiflashtirishga va Ukrainani qoʻllab-quvvatlashimizni toʻxtatishga harakat qilmoqda. Ammo Rossiya muvaffaqiyatsizlikka uchramoqda. U Ukrainadagi jang maydonida magʻlub boʻlmoqda va bizning birdamligimiz hamda Ukrainani qoʻllab-quvvatlashimizga putur yetkaza olmayapti», dedi Ryutte.
Birgina avgust oyida Rossiya Germaniyadagi Leyptsig aeroporti voqeasida, Bolgariyadagi mudofaa firmasi omboridagi yirik yongʻinda, Italiyada Rim yaqinidagi oʻq-dorilar zavodida sodir boʻlgan yirik portlashda, Slovakiyada Ukrainaga tegishli dron ishlab chiqaruvchi korxonaga oʻt qoʻyishga urinishda va Polshadagi ikkita shubhali yongʻinda (bir nechta shunday hujumlar haqida xabar bergan mamlakatdagi oxirgi voqealar) ayblandi yoki gumon qilindi.
Gibrid urush yoki gibrid hujumlar — bu raqibga bosim oʻtkazish va uni beqarorlashtirishga qaratilgan kiberhujumlar, qoʻporuvchilik yoki notoʻgʻri maʼlumot tarqatish kabi noharbiy usullar uchun ishlatiladigan keng tushunchadir.
Estoniyaning Kapo nomi bilan tanilgan ichki xavfsizlik xizmati Rossiya hali ham qoʻporuvchilik yoki boshqa dushmanona harakatlarni amalga oshirish uchun yangi imkoniyatlar izlayotganini bildirdi.
«Bunday operatsiyalar uchun yollangan shaxslar chalgʻitilishi yoki manipulyatsiya qilinishi mumkin va Rossiya davlatining ishtirokini yashirish maqsadida ularning harakatlari uchun soxta yoki toʻqima vajlar keltirilishi mumkin».
Rossiya, aksini koʻrsatuvchi dalillar koʻpayib borayotganiga qaramay, bunday hujumlarga aloqadorligini izchil ravishda rad etib keladi.
Seshanba kuni Prezident Vladimir Putinning matbuot kotibi «bunday bayonotlar asossiz, oʻylamay qilingan, haqiqatga mutlaqo aloqasi yoʻq va hech qanday dalilga ega emas», dedi.
«Biz bunday bayonotlarni jiddiy qabul qila olmaymiz va qabul qilmaymiz ham», dedi Dmitriy Peskov.