Eron Hormuz bo‘g‘ozini ochish bo‘yicha AQSHga yangi taklif kiritdi
Tehron Vashington oʻz shartlarini bajarsa, boʻgʻozni ikki kun ichida qayta ochishga tayyorligini bildirdi. Islom Respublikasi oldin bu jarayon uchun bir haftalik muddat taklif qilgan edi.
**Eron Hormuz bo‘g‘ozini ochish bo‘yicha AQSHga yangi taklif berdi**
Eron AQSH uning shartlariga rozi bo‘lsa, Hormuz bo‘g‘ozini ikki kun ichida qayta ochishga tayyor ekanini bildirdi. Avvalroq Tehron bu jarayon uchun bir haftalik muddatni taklif qilgan edi.
“Ushbu rejani ikki kun ichida amalga oshirish imkoniyati Eronning samimiy va ezgu niyatda ekanini ko‘rsatadi”, dedi Eron Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Ismoil Baqoiy.
“Agar Eronning talablari bajarilsa, qisqa vaqt ichida Hormuz bo‘g‘ozida xavfsizlikni tiklash va muzokaralar jarayonini qayta boshlash mumkin bo‘lishini ta’kidladik”, deya qo‘shimcha qildi u.
Kotibning aytishicha, vositachilar orqali AQSH bilan xabar almashish davom etmoqda. Barchasi AQSH tomonining Eron talablarini qabul qilishiga bog‘liq. Shundagina keyingi bosqichlar muhokama qilinadi.
**Bo‘g‘ozdagi vaziyat va AQSH sanksiyalari**
Fevral oyi oxirida Yaqin Sharqda urush boshlanganidan beri Eron kemalar qatnovi uchun muhim energetika yo‘lagi bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozini nazorat qilayotganini ta’kidlab keladi. Mamlakat ruxsatsiz o‘tishga urinayotgan kemalarga muntazam ravishda zarba beradi. AQSH esa bunga javoban Eron portlariga dengiz blokadasini joriy etgan.
Sentyabr oyida Eron Qatar orqali AQSHga yetti kunlik rejani taklif qilgan edi. Unga ko‘ra, AQSH shartlarni bajargach, oltinchi kuni bo‘g‘oz qayta ochilishi kerak edi. Eronning shartlari quyidagilardan iborat:
- Yaqin Sharqdagi urushni barcha jabhalarda to‘xtatish;
- Eronning xorijdagi muzlatilgan aktivlarini ochish; neft sektoriga qo‘yilgan sanksiyalarni olib tashlash;
- AQSHning dengiz blokadasiga chek qo‘yish.
AQSH avgust oyidan beri Eronga nisbatan yangi sanksiyalar paketini joriy etmoqda. Vashington buni Eronni “iqtisodiy bo‘g‘ish” deb ataydi.
Qo‘shma Shtatlar va Isroil so‘nggi kunlarda har ikki mamlakatdagi muhim saylovlar fonida Eronga qayta hujum qilish tahdidlarini kuchaytirdi. Xususan, Axios nashriga ko‘ra, Netanyaxu Trampdan Eronga zarba berishni talab qilgan.
31-oktyabr kuni AQSH prezidenti Donald Tramp Erondagi Pikaks tog‘ini o‘z ichiga olgan bir yoki ikki nishon bo‘yicha chora ko‘rishi kerakligini aytdi. Bu obyekt yadroviy inshoot deb gumon qilinadi, biroq Tehron bu ayblovni rad etadi.
“Eronga nisbatan har qanday tajovuzkor harakat yoki harbiy hujum qanday vosita bilan amalga oshirilmasin, bizning tomonimizdan kuchli, zudlik bilan va yo‘ppasiga beriladigan javobga uchraydi”, dedi Baqoiy 2-noyabr kungi brifingda.