Elektr va gaz toʻlovlarini kamaytirishning toʻrtta usuli

Energiya toʻlovlarini pasaytirishning toʻrtta usuli

Qalin kiyim kiyish, adyollardan foydalanish va issiq ichimliklar ichish orqali issiqlikni saqlash isitish xarajatlarini kamaytirishga yordam beradi.

Energiya narxlari oktyabr oyi boshida soʻnggi uch yildagi eng yuqori darajaga yetishi kutilmoqda va prognozlar yanvar oyida ham xarajatlarning keskin oshishini koʻrsatmoqda.

Ofgem tashkilotining narxlar chegarasi oʻzgaruvchan yoki standart tariflardagi millionlab odamlarga taʼsir qiladi, ammo qish sovuq kelsa, turli tariflardagi isteʼmolchilar koʻproq energiya ishlatishlari va shu sababli koʻproq pul toʻlashlari mumkin.

Xoʻsh, oʻsib borayotgan toʻlovlarni nazorat ostida ushlab turish uchun nima qilish mumkin?

Energetika regulyatori Ofgem odamlarga tarifni fiksatsiya qilish (muqimlashtirish) haqida oʻylab koʻrishni tavsiya etmoqda — bunda gaz yoki elektr energiyasining har bir birligi uchun sizdan undiriladigan narx har uch oyda oʻzgarmaydi, garchi umumiy toʻlov baribir qancha energiya ishlatganingizga bogʻliq boʻlsa-da.

Qiyinchilik shundaki, hozirgi vaqtda fiksatsiya qilingan kelishuv foydali yoki yoʻqligini baholash juda mushkul.

Agar energiya narxlari keskin koʻtarilsa, tarifni allaqachon fiksatsiya qilganlar energiyaning har bir birligi uchun qancha toʻlashlarini aniq bilishadi. Bu stavka yanvar oyidagi prognoz qilinayotgan narxdan ancha past boʻlishi mumkin.

Biroq, agar Koʻrfaz mintaqasidagi vaziyat tinchisa va Eron urushidagi tinchlik bitimi xalqaro gaz narxini pasaytirsa, unda uzoq muddatli fiksatsiya narxlar chegarasiga nisbatan unchalik foydali koʻrinmasligi mumkin.

Which? isteʼmolchilar guruhi, shuningdek, fiksatsiya qilingan kelishuvni tanlashda shartnomani muddatidan oldin bekor qilish toʻlovlariga (exit fees) eʼtibor berishni maslahat beradi. Agar oʻzgaruvchan narxlar sizning fiksatsiya qilingan stavkangizdan pastroq boʻlsa va siz shartnoma muddati tugashidan oldin chiqib ketmoqchi boʻlsangiz, katta miqdorda jarima toʻlashingizga toʻgʻri kelishi mumkin.

Fiksatsiya qilishdan oldin, Money Saving Expert isteʼmolchilar veb-sayti nafaqat oʻz yetkazib beruvchingiz, balki mavjud boʻlgan barcha takliflarni solishtirib chiqishni tavsiya qiladi.

Ofgem maʼlumotlariga koʻra, taxminan besh million kishi hali ham toʻlovni har uch oyda kvitantsiya kelganda toʻlaydi. Baʼzilar uchun buning sababi, yetkazib beruvchi ulardan ortiqcha pul undirmasligi uchun ularning isteʼmolini taxminiy hisoblashini xohlamasliklaridir.

Hisoblagich koʻrsatkichlarini muntazam ravishda yuborib turish yoki smart-hisoblagich oʻrnatish, shu bilan birga toʻlovni har oylik toʻgʻridan-toʻgʻri debet (direct debit) orqali amalga oshirish bu muammoni hal qiladi. Bundan tashqari, toʻgʻridan-toʻgʻri debet orqali toʻlash standart kredit deb ataladigan usulga qaraganda bir birlik uchun arzonroq tushadi.

Mavjud fiksatsiya qilingan takliflardan foydalanishni xohlasangiz, odatda (har doim ham boʻlmasa-da) toʻgʻridan-toʻgʻri debetga oʻtishingiz kerak boʻladi.

Oldindan toʻlov tizimidagi mijozlar — odatda toʻlovlarni toʻlashga qiynaladigan kam daromadli odamlar — ilgari boshqalarga qaraganda yuqoriroq stavkada toʻlashardi, ammo hozir ular cheklangan toʻgʻridan-toʻgʻri debet oʻzgaruvchan stavkasidan biroz kamroq toʻlashadi.

Shuningdek, tigʻiz boʻlmagan vaqtlarda arzonroq elektr energiyasini taklif qiluvchi bir qator tarif rejalari mavjud, masalan, agar siz elektromobilni tunda quvvatlantirsangiz.

Uy jihozlaridan foydalanish usulini oʻzgartirish ham yordam berishi mumkin, masalan, kir yuvish mashinasi haroratini pasaytirish orqali.

Kam daromadli odamlar yordam olishlari mumkin boʻlgan bir qator usullar mavjud.

Bu qishda ehtiyojmandlik darajasini baholash asosida nafaqa oluvchi har bir kishi elektr energiyasi toʻlovidan £150 chegirma oladi.

Agar siz Shotlandiyada boʻlmasangiz, yetkazib beruvchingiz chegirmani avtomatik ravishda qoʻllaydi. Shotlandiyada esa yordam soʻrab energetika kompaniyangizga murojaat qilishingiz kerak boʻladi.

Baʼzi odamlar, shuningdek, quyidagi yordamni olish huquqiga ega boʻladilar:

Bundan tashqari, aksariyat energiya yetkazib beruvchilar toʻlovlarni toʻlashga qiynalayotgan odamlar uchun moliyaviy qiyinchilik grantlarini va hukumatning

dasturini taklif qiladi.

Kam daromadli odamlar uylarini issiqlik izolyatsiyasi qilish uchun grantlar olish huquqiga ham ega boʻlishlari mumkin, shuningdek, quyosh panellari, issiqlik nasoslari va shunga oʻxshash chora-tadbirlar uchun grantlar taklif qiluvchi mahalliy dasturlar mavjud.

Ammo grantlarni qidirayotganda, rasmiy chegirma dasturlari niqobi ostidagi firibgarliklardan ehtiyot boʻling.

Tashqarida harorat yana pasaya boshlagach, issiqlikni saqlash muhim ahamiyatga ega, ayniqsa juda yosh bolalar, keksalar va sogʻligʻida muammolari boʻlgan yoki harakatchanligi cheklangan insonlar uchun.

Biroq, uyingizdagi harorat tavsiya etilgan minimal 18°C dan pastga tushib ketishiga yoʻl qoʻymasdan, toʻlovlarni pasaytirishning koʻplab usullari mavjud.

Siz oxirgi ikki qish davomida qalinroq pardalar ilib, tirqishlarni yopgan boʻlishingiz mumkin, lekin foydalanmayotgan xonalardagi radiatorlarni oʻchirishni va qalinroq kiyinishni unutmang.

Money Saving Expert ташкилоти "uyni emas, insonni isitishni" tavsiya qiladi.

Ikki konturli qozonlarda (combi boiler) suv oqimi haroratini pasaytirish pulingizni tejashi mumkin, chunki suv koʻpincha kerak boʻlganidan koʻra koʻproq isitiladi.

Ovqatni katta hajmda bir yoʻla pishirish hamda kichik narsa uchun duxovkani qizdirgandan koʻra, aerogril (air fryer) yoki mikrotoʻlqinli pechdan foydalanish energiyani tejashi mumkin.

Dushda qisqaroq vaqt boʻling va kiyimlarni 40°C emas, balki 30°C haroratda yuving. Kiyim quritgichdan foydalanishdan koʻra, imkon boʻlsa, kiyimlarni tashqarida quriting yoki uy ichida osing, lekin namlikni oldini olish uchun xonani yaxshi shamollating yoki namlikni yutuvchi qurilmadan (dehumidifier) foydalaning.

Agar siz uy koʻchirishni yoki taʼmirlashni rejalashtirayotgan boʻlsangiz, toʻlovlarni qanday kamaytirish haqida oʻylab koʻrishga arziydi. Maishiy texnika sotib olayotganda, energiya tejaydigan qurilmalarni tanlang.