Ekspert Toshkent havosidagi PM2.5 zarrachalari massasini taxminan bir tonnaga teng deb baholadi
Ekspert Toshkent havosidagi PM2.5 zarrachalarining massasini taxminan bir tonnaga teng deb baholadi
Temperatura inversiyasi paytida, agar inversiya qatlami balandligi taxminan 200 metrni tashkil etsa, Toshkent havosida bir tonnaga yaqin mayda dispersli PM2.5 zarrachalari boʻlishi mumkin. Kuchsiz shamolda bunday zarrachalar yomonroq tarqaladi va yer yuzasi yaqinida toʻplanib, ifloslantiruvchi moddalar kontsentratsiyasini oshirishga qodir.
Bu haqda Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish ilmiy-tadqiqot instituti Atmosfera havosini muhofaza qilish laboratoriyasi mudiri, texnika fanlari doktori Zikrilla Alimov maʼlum qildi. Uning baholashicha, sentyabr va oktyabr oylarida havo ifloslanishida tabiiy changning ulushi 30–70 foizga, yonish mahsulotlari, jumladan, transport, energetika va issiqxonalar chiqindilari esa 30–50 foizga yetishi mumkin. Yana 5–10 foizi transport va metallurgiya changlariga toʻgʻri kelishi mumkin.
Alimov ifloslanish manbalarining nisbati ob-havo sharoiti va shamol yoʻnalishiga qarab oʻzgarishini taʼkidladi. Uning soʻzlariga koʻra, PM2.5 kontsentratsiyasini kamaytirish uchun chiqindilarning aniq manbalarini aniqlash va ilmiy maʼlumotlar asosida choralar koʻrish zarur.
Shuningdek, Toshkentda PM2.5 zarrachalari kontsentratsiyasi 2026 yil boshidan buyon oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 25 foizga kamaygani xabar qilinmoqda. Ekologiya qoʻmitasida buni "Toza havo" dasturi amalga oshirilayotgani bilan bogʻlashmoqda.