Dunyoning eng qimmat aviakompaniyalari ma’lum bo‘ldi
2026-yilda bozor kapitalizatsiyasi bo‘yicha dunyoning eng qimmat aviakompaniyalari reytingida AQShning Delta Air Lines kompaniyasi yetakchilik qildi. Iyul oyi holatiga uning bozor qiymati 58,5 mlrd dollarga yetgan. Kuchli uchlikdan United Airlines va Irlandiyaning Ryanair aviakompaniyasi ham joy olgan.
2026-yil holatiga ko‘ra, dunyodagi eng qimmat aviakompaniyalar ro‘yxati e’lon qilindi. CompaniesMarketCap ma’lumotlariga asoslangan ushbu reyting faqatgina aksiyalari birjada sotiladigan ommaviy kompaniyalarni o‘z ichiga olgan bo‘lib, xususiy va to‘liq davlatga tegishli aviakompaniyalar hisobga olinmagan.
**AQSh aviakompaniyalari yetakchilikda**
Reytingning birinchi pog‘onasini AQShning Delta Air Lines aviakompaniyasi egalladi. Iyul oyida uning bozor kapitalizatsiyasi 58,5 milliard dollarni tashkil etib, ikkinchi o‘rindagi raqobatchisidan 18 milliard dollardan ko‘proqqa oshib ketdi. 1925-yilda tashkil etilgan va bosh qarorgohi Atlantada joylashgan Delta, kuniga 5,4 mingdan ortiq reysni amalga oshiradi hamda SkyTeam xalqaro avialyansining asoschilaridan biridir.
Ikkinchi o‘rinni yana bir AQSh aviakompaniyasi – United Airlines egalladi, uning bozor kapitalizatsiyasi 40,1 milliard dollarga baholangan.
AQShning yirik aviakompaniyalari o‘rtasida bozor qiymati bo‘yicha sezilarli farqlar mavjud. Masalan, American Airlines’ning kapitalizatsiyasi 10,1 milliard dollarni tashkil etib, bu Delta qiymatining beshdan bir qismidan ham kamdir. Manbaga ko‘ra, bu farq American Airlines’ning raqobatchilariga nisbatan pastroq rentabelligi va yuqoriroq qarz yuki bilan izohlanadi. Shu bilan birga, asosan Shimoliy Amerikada parvozlarni amalga oshiradigan Southwest Airlines 22,3 milliard dollarlik bozor qiymati bilan American Airlines’dan ikki barobardan ham qimmatroq baholangan.
**Yevropada Ryanair yetakchi**
Reytingning uchinchi pog‘onasini Irlandiyaning Ryanair loukosteri egalladi. Kompaniyaning bozor kapitalizatsiyasi 31,1 milliard dollarni tashkil etib, uni AQShdan tashqaridagi eng qimmat aviakompaniyaga aylantirdi. Dublin shahrida joylashgan Ryanair, yo‘lovchilar soni va reyslar miqdori bo‘yicha Yevropaning yirik tashuvchilaridan biri hisoblanadi. Uning biznes modeli nisbatan arzon bazaviy chiptalarga asoslangan bo‘lib, bagaj tashish, o‘rin tanlash va boshqa qo‘shimcha xizmatlar uchun alohida haq olinadi. Ryanair bozor kapitalizatsiyasi bo‘yicha IAG va Lufthansa kabi yirik Yevropa aviatsiya guruhlarini ham ortda qoldirdi.
**Osiyo aviakompaniyalari kuchli yigirmatalikning yarmini egalladi**
Dunyoning eng qimmat beshta aviakompaniyasi AQSh yoki Yevropada joylashgan bo‘lsa-da, kuchli yigirmatalikda Osiyo tashuvchilarining ulushi yuqori. Reytingdagi 20 ta kompaniyaning 10 tasi Osiyo aviakompaniyalariga to‘g‘ri keladi.
Osiyoda eng yuqori natijani Hindistonning IndiGo aviakompaniyasi qayd etdi, uning bozor kapitalizatsiyasi 21,1 milliard dollarga baholangan. Undan keyin Xitoyning Air China (18,8 milliard dollar) va Singapore Airlines (18,7 milliard dollar) joylashgan. Xitoyning o‘zi kuchli yigirmatalikda to‘rtta aviakompaniya bilan ishtirok etib, ularning umumiy bozor kapitalizatsiyasi 53 milliard dollardan oshadi. Reytingdan Gonkong, Yaponiya, Singapur va Tayvan aviakompaniyalari ham o‘rin olgan, bu Osiyo aviatsiya bozorining jahon miqyosidagi salmog‘ini ko‘rsatadi.
Janubiy Amerikadan kuchli yigirmatalikka faqat LATAM Airlines, Okeaniyadan esa Avstraliyaning Qantas aviakompaniyasi kirdi.
Xulosa qilib aytganda, 2026-yilgi reytingda AQSh aviakompaniyalari eng yuqori o‘rinlarni egallagan bo‘lsa-da, kompaniyalar soni jihatidan Osiyo aviabozori sezilarli ishtirok etgan. Reytingdagi qiymat aviakompaniyalarning samolyotlari yoki aktivlari narxini emas, balki birjadagi aksiyalar qiymati asosida shakllanadigan bozor kapitalizatsiyasini anglatadi.