Dorixonalarda referent narxlarga qanchalik amal qilinyapti?.
O‘zbekistonda joriy yil 1 mart va 1 iyul sanalaridan boshlab qariyb 4,5 mingta dori vositasi uchun ruxsat etilgan maksimal chakana narxlar pasaytirildi. Kun.uz muxbiri Toshkent shahridagi bir nechta dorixonalarda bo‘lib, referent narxlarga amal qilish holatini o‘rgandi..
Dorixonalarda referent narxlarga qanchalik rioya qilinmoqda?
O‘zbekistonda 2023 yil 1 mart va 1 iyul sanalaridan boshlab, taxminan 4,5 mingta dori vositasi uchun belgilangan maksimal chakana narxlar pasaytirildi. Kun.uz muxbiri Toshkent shahridagi bir nechta dorixonalarda referent narxlarga rioya qilish holatini o‘rganib chiqdi.
Aniqlanishicha, tartibga rioya qilayotgan dorixonalar bilan bir qatorda, ba'zi hollarda ruxsat etilgan narxlardan biroz yoki sezilarli darajada yuqori narxlar ham mavjud.
Masalan, referent narxi 36 ming so‘m bo‘lgan “Baktoks 125 mg” dori vositasini bir dorixona 35 ming so‘mdan, ikkinchisi esa 45 ming so‘mdan sotayotganini ko‘rdik. Ya'ni, ikkinchi dorixona bu dorini ruxsat etilganidan qariyb 9 ming so‘mga qimmat sotmoqda.
Shu kabi holat “No-shpa” dori vositasida ham kuzatilmoqda. Bir dorixona uni referent narxga teng (142 499 so‘m) sotayotgan bo‘lsa, ikkinchisi undan 7500 so‘mga qimmat narxda taklif etmoqda.
Surishtiruv uchun tanlangan dorilar ro‘yxatidagi “Tivortin” dori vositasi kirgan uchala dorixonada ham referent narxdan ancha qimmat sotilayotganiga guvoh bo‘ldik.
Tibbiyot va farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligiga ko‘ra, 2025 yil 5 dekabrda 2 mingga yaqin retsept asosida beriladigan dori vositalarining narxlari pasaytirilgan bo‘lib, bu tartib 2023 yil 1 martdan amal qilishni boshlagan.
Bundan tashqari, Sog‘liqni saqlash vazirligining 3537-sonli nizomiga muvofiq, yana 2,5 mingta dori vositasining cheklangan narxlari arzonlashtirilgan va bu narxlar dorixonalar uchun 1 iyuldan kuchga kirgan.
Umuman olganda, 2026 yilga kelib 4,5 mingga yaqin retsept asosida beriladigan dori vositalarining narxlari qayta ko‘rib chiqilib, pasaytirilishi rejalashtirilgan va yil oxiriga qadar ushbu ko‘rsatkichni 6 mingtagacha yetkazish maqsad qilingan.
Agentlikning bosh mutaxassisi Ulug‘bek G‘aniyevning so‘zlariga ko‘ra, hozirda PharmUz mobil ilovasi ishga tushirilgan bo‘lib, unda maxsus QR-kodni skanerlash funksiyasi mavjud. Dori vositalaridagi raqamli markirovka kodini ilova orqali skanerlaganda, mahsulotning ishlab chiqaruvchisi va xalqaro patentlanmagan nomi bilan birga, uning belgilangan cheklangan referent narxi ham ko‘rsatiladi.
“Agar fuqarolar dorini belgilangan qiymatdan qimmatroq narxda sotib olishsa, ushbu mobil ilovadagi maxsus tugma orqali shikoyat qoldirishlari mumkin. Kelib tushgan murojaatlarni agentlik ko‘rib chiqib, Raqobat qo‘mitasi va Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markaziga yuboradi, va ushbu vakolatli organlar qonunbuzar dorixonalarga nisbatan tegishli choralarni ko‘radi.
Agar qaysidir dorixonada dori vositalarini referent narxidan qimmatga sotish holati aniqlansa, birinchi bosqichda ushbu maskan ogohlantiriladi va unga jarima qo‘llanadi. Agar bunday holat yana takrorlansa, dorixonaning litsenziyasini bekor qilishgacha bo‘lgan choralar ko‘riladi”, dedi Farmagentlik mas’uli.