COVID-19ning ilk oʻchogʻi aniqlangan Xitoy provintsiyasida yangi virus topildi
Xitoyning Xubey provintsiyasida, yaʼni 2019 yil oxirida ilk bor COVID-19 oʻchogʻi qayd etilgan hududda, olimlar kana chaqishi orqali yuqadigan yangi virusni aniqlashdi. Unga Asian longhorned tick nairovirus (ALTNV) deb nom berildi va u isitma, kuchli charchoq, oshqozon-ichak buzilishlari hamda trombotsitlar darajasining pasayishini keltirib chiqarishga qodir.
Bu kashfiyot haqida Pekindagi Patogenlar va bioxavfsizlik davlat bosh laboratoriyasi tadqiqotchilari maʼlum qilishdi. Yangi qoʻzgʻatuvchi Asian longhorned tick nairovirus (ALTNV) nomini oldi, ish natijalari esa The New England Journal of Medicine jurnalida chop etildi.
Virus kuchli charchoq, oshqozon-ichak trakti faoliyatining buzilishi va trombotsitlar darajasining tushib ketishini qoʻzgʻatishi mumkin, boshqa kana virusi bilan bir vaqtda zararlanganda esa kasallikning kechishi ogʻirlashishi mumkin. Ilk bor COVID-19 oʻchogʻi boʻlgan Uxan shahri joylashgan Xubey provintsiyasi yangi virusning oʻchoqlaridan biriga aylandi.
Tadqiqotchilar kana chaqqandan keyin isitmasi koʻtarilgan 3,1 mingdan ortiq bemorni tahlil qilishdi. Tekshirilganlarning 10,4 foizida ALTNV aniqlandi, trombotsitopeniya bilan kechuvchi ogʻir isitmani keltirib chiqaruvchi virus (DBV) topilmagan bemorlar orasida esa bu koʻrsatkich 15,1 foizni tashkil etdi.
Faqat ALTNV bilan zararlanganda koʻpincha charchoq, oshqozon-ichak simptomlari, trombotsitlar darajasining pasayishi va jigar fermentlarining koʻtarilishi kuzatildi. Monoinfektsiya tasdiqlangan barcha 56 nafar bemor sogʻayib ketdi.
ALTNV va DBV bilan birgalikda zararlanish ogʻirroq kechdi. Bunday bemorlarda nafas olish va buyrak faoliyatining buzilishi tez-tez kuzatildi. Ikkita infektsiyaga chalingan 38 kishidan yetti nafari vafot etdi.
Olimlar, shuningdek, Xitoyning 15 ta provintsiyasidan yigʻilgan deyarli 47,5 mingta kanani tadqiq qilishdi. Oʻrganilgan namunalarning 1,29 foizida, eng koʻp hollarda Osiyo uzun shoxli kanasi (Haemaphysalis longicornis)da ALTNV genetik materiali aniqlandi. Laboratoriya tajribalari ushbu tur virusni sichqonlarga yuqtirishga qodirligini koʻrsatdi.
ALTNV va DBV bir xil hududlarda aylanib yuradi va bitta kana turi orqali yuqishi mumkin. Shu bois, tadqiqotchilar kana chaqqandan keyin simptomlar paydo boʻlgan bemorlarga tashxis qoʻyishda ushbu infektsiyalarni bir-biridan farqlay olishni muhim deb hisoblashadi.
Hozircha ALTNV tadqiqotlar doirasida faqat Xitoyda aniqlangan. Uning mamlakatdan tashqarida odamlar yoki kanalar orasida tarqalganligi haqida maʼlumotlar yoʻq.