«Chislo prodoljayet rasti». Toshkentda 8800 dan ortiq yerdan noqonuniy foydalanish holati aniqlandi
Toshkentda 8800 dan ortiq yerdan noqonuniy foydalanish holati aniqlandi, 2024 yildan buyon esa qariyb 800 gektar yer davlatga qaytarildi. Shahar hokimi «Gazeta.uz»ga bergan intervyusida tekshiruvlar hozircha markaziy yoʻllar boʻyidagi hududlarni qamrab olganini va mahallalar yanada oʻrganilganda bunday holatlar soni ortishini maʼlum qildi.
«Son koʻpayishda davom etmoqda». Toshkentda yerdan noqonuniy foydalanish boʻyicha 8800 dan ortiq holat aniqlandi
Toshkentda yer uchastkalaridan noqonuniy yoki muammoli foydalanish boʻyicha 8800 dan ortiq holat aniqlandi. Bu haqda poytaxt hokimi Shavkat Umurzoqov «Gazeta»ga bergan intervyusida maʼlum qildi.
U agar qurilish davlat ruxsati bilan amalga oshirilgan boʻlsa, tadbirkorlarni avtomatik ravishda ayblashni toʻgʻri deb hisoblamasligini taʼkidladi.
«Men bugun yaxshi deb hisoblagan qaror besh yildan keyin oʻz dolzarbligini yoʻqotishi va notoʻgʻri boʻlib tuyulishi mumkin. Shuning uchun men hech kimni ayblamoqchi emasman», — dedi u.
Uning soʻzlariga koʻra, yer ajratilgan maqsaddan boshqa maqsadda foydalanilganda mutlaqo boshqacha vaziyat yuzaga keladi.
«Men nimani tushunmayman va notoʻgʻri deb hisoblayman: inson yerni bitta eʼlon qilingan maqsad uchun oladi, lekin unda butunlay boshqa narsa qiladi. Ammo agar davlatning oʻzi biznesga: „Mana bu yerda buni qurishing mumkin“, deb ruxsat bergan boʻlsa va tadbirkor qurgan boʻlsa, men uni avtomatik ravishda aybdor deb hisoblamayman — ehtimol, oʻsha paytda bu toʻgʻri qaror deb hisoblangandir», — dedi hokim.
Hokim noqonuniy va muammoli holatlar qatoriga yerni hujjatlarsiz topshirish, investitsiya majburiyatlarini bajarmaslik, shuningdek, uchastkalar davlatga qaytarilishi kerak boʻlgan, ammo bu jarayon choʻzilib ketgan vaziyatlarni kiritdi. «Bizda bunday holatlardan 8800 ga yaqini aniqlandi va bu son oʻsib bormoqda — taftish davom etmoqda», — dedi Umurzoqov.
2024 yildan boshlab 2026 yil avgust oyi oxirigacha boʻlgan holatga koʻra, davlat ixtiyoriga 800 gektarga yaqin yer qaytarildi. Bunday hududlar orasida DXSh loyihalari uchun berilgan maktablar uchastkalari, shuningdek, taʼlim muassasasi hududi avval qisqartirilib, hokimiyatga, keyin esa boshqa shaxslarga berilgan holatlar mavjud.
Shunga oʻxshash holatlar bogʻlar, bozorlar va avtoturargohlar hududlarida ham aniqlangan. Xususan, hokimning soʻzlariga koʻra, «Chorsu» bozori atrofida noqonuniy yoki boshqa asoslarda egallab olingan uchastkalar boʻshatilib, bozorga qaytarilgan. U yerda savdo qilgan tadbirkorlarga joy ajratilgan, shundan soʻng yerdan foydalanishdan tushgan mablagʻlar davlatga yoʻnaltirila boshlangan.
Keyinroq intervyuda Umurzoqov bolalar va sport maydonchalari, yashil hududlar va boshqa jamoat joylarini xatlovdan oʻtkazish natijalari haqida gapirib berdi. Bunday topshiriqni prezident 2025 yilning yozida bergan edi.
«Bu men aytgan oʻsha 800 gektarga yaqin yer va 8800 dan ortiq holatlardir. Va bu son oʻsishda davom etmoqda, chunki biz mahallalar ichiga endigina toʻliq kirishni boshlayapmiz. Hozircha asosan markaziy yoʻllar boʻyidagi birinchi va ikkinchi liniyalar haqida gap ketdi. Mahallalarni chuqurroq tekshirishni boshlaganimizda, holatlar qayta-qayta aniqlanaveradi», — dedi u.
Hokim yoppasiga tekshiruv oʻtkazilganda bunday holatlar soni sezilarli darajada koʻp boʻlishi mumkinligini istisno qilmadi.
«Agar hamma joyga kirilsa, bilmadim — bu son 50 mingga ham, 100 mingta holatga ham yetishi mumkin. „Noqonuniy“ deganda, masalan, uyga tutashtirib qurilgan qurilma yoki yonida oʻzboshimchalik bilan qurilgan garaj nazarda tutilishi mumkin», — deb koʻrsatdi u.
Shu bilan birga, u rasmiylar «hamma narsani ketma-ket buzib tashlashni» rejalashtirmayotganini, chunki bu ijtimoiy norozilikka sabab boʻlishi mumkinligini taʼkidladi.
Umurzoqov «Chorsu» bozori yaqinidagi noqonuniy savdo nuqtasini misol qilib keltirdi. Rasman obʼyektning zarur hujjatlari boʻlmagan, biroq tadbirkor u yerda kun kechirish uchun pul topgan, aholi esa uning xizmatlaridan foydalangan.
Hokimning soʻzlariga koʻra, bunday holatlarda rasmiylar bir vaqtning oʻzida jamoat hududini boʻshatishga va biznesga qonuniy muqobil taklif qilishga harakat qilmoqda — masalan, oʻsha mahalla ichidagi kichik bozordan joy berish orqali.
«Yaʼni, biz obʼyektni bolalar maydonchasi yoki boshqa umumiy foydalanishdagi hududdan chiqaramiz, lekin yaqin atrofda, oʻsha mahallaning oʻzida qonuniy ishlash imkoniyatini beramiz. Insonning ish joyini, aholining esa kerakli narsalarni yaqin atrofdan sotib olish imkoniyatini maksimal darajada saqlab qolishga harakat qilamiz», — dedi poytaxt maʼmuriyati rahbari.
Xuddi shunday yondashuvni ustaxonalar va boshqa xizmat koʻrsatish shoxobchalariga nisbatan ham qoʻllash nazarda tutilmoqda.
«Shuning uchun mahallalar ichida hozircha qatʼiy buzish ishlarini olib bormayapmiz. Avvalo, evaziga nima taklif qilishni tushunib olishimiz kerak. Agar hududni darhol obodonlashtirishga, bolalar maydonchasi yoki boshqa infratuzilmani barpo etishga tayyor boʻlmasak, obʼyektni buzib, oʻrnida boʻsh joy qoldirishdan maʼno yoʻq», — dedi Umurzoqov.
Hokimning soʻzlariga koʻra, allaqachon aniqlangan 8800 ta holatning aksariyati hozircha yoʻl boʻyidagi birinchi va ikkinchi liniyalarga tegishli. Boʻshatilgan uchastkalarni rasmiylar yashil hududlar, piyodalar yoʻlaklari va boshqa jamoat infratuzilmasiga aylantirmoqda, dedi u.