Buyuk Britaniya va Frantsiya oʻrtasidagi migrantlarni «biri kelsa, biri ketadi» tizimi bekor qilindi
Bundan bir yildan sal koʻproq vaqt oldin ushbu sxema boshlanganidan beri 1500 ga yaqin kishi Frantsiyaga qaytarildi.
Buyuk Britaniya va Frantsiya oʻrtasidagi migrantlarni «biriga-bir» almashish sxemasi tugatildi
Buyuk Britaniya hukumati Frantsiya bilan tuzilgan, La-Mansh boʻgʻozini kesib oʻtgan baʼzi migrantlarni qaytarib yuborishni nazarda tutuvchi «biriga-bir» (one in, one out) kelishuvi bekor qilinganini maʼlum qildi.
Sinov loyihasiga koʻra, Buyuk Britaniya kichik qayiqlarda kelgan baʼzi migrantlarni qaytarib yuborishi, ayni paytda Frantsiyadan Britaniyaga kelish uchun asosli sabablarga ega deb topilgan xuddi shuncha miqdordagi odamlarni qabul qilishga rozi boʻlishi mumkin edi.
Ushbu sxema bir yildan sal koʻproq vaqt oldin boshlanganidan beri Frantsiyaga atigi 1500 ga yaqin odam qaytarilgan.
BBC manbalariga koʻra, vazirlar ushbu sxemaning davom etishini afzal koʻrishgan, biroq u kutilgan koʻlamga yetmaganini tan olishgan.
Ichki ishlar vazirligi matbuot kotibining bildirishicha, qolish huquqiga ega boʻlmagan kichik qayiq migrantlarini qaytarish boʻyicha «saʼy-harakatlarni tezlashtirish» uchun «olingan saboqlardan» foydalaniladi.
«Hukumatning boshpana izlovchilarni xuddi shuncha miqdordagi qonuniy migrantlarga almashtirish boʻyicha Frantsiya bilan amalga oshirgan sinov loyihasi doirasida yangi ishlarni koʻrib chiqish toʻxtatildi», dedi matbuot kotibi.
«Shunga qaramay, yaqin haftalarda kichik qayiqlarda kelgan migrantlarni Buyuk Britaniyadan tezkorlik bilan chiqarib yuborish uchun parvozlar davom etadi va biz Buyuk Britaniyada qolish huquqiga ega boʻlmagan kichik qayiq migrantlarini qaytarish boʻyicha saʼy-harakatlarni tezlashtirish uchun sinov loyihasidan olingan saboqlardan foydalanamiz».
Matbuot kotibining qoʻshimcha qilishicha, hukumat kichik qayiqlarda oʻtish muammosini hal qilish uchun Frantsiya bilan hamkorlikni davom ettiradi, bu borada «haqiqiy ilgarilash»ga erishildi va koʻrsatkichlar «oʻtgan yilga nisbatan sezilarli darajada kamaydi».
Frantsiya Ichki ishlar vazirligi BBC’ga shunday dedi: «Biz Britaniya tomoni bilan kelishuvdan chiqish shartlarini muhokama qilmoqdamiz».
2026 yilning 1 yanvaridan 27 sentyabriga qadar 19 135 kishi Frantsiyadan La-Mansh boʻgʻozi orqali kichik qayiqlarda Buyuk Britaniyaga oʻtgan. Bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 42 foizga kamdir.
Bunday kesib oʻtishlar 2020 yildan beri odamlarning Buyuk Britaniyaga noqonuniy kirib kelishining eng keng tarqalgan usuli boʻlib qolmoqda.
Kichik qayiqlarda kelganlarning deyarli barchasi boshpana soʻraydi. Xalqaro huquqqa koʻra, bu ularning boshpana soʻrovi koʻrib chiqilayotgan vaqtda mamlakatda qolishiga ruxsat berilishini anglatadi.
2025 yilning iyulidan 2026 yilning iyunigacha boʻlgan davrda boshpana soʻrab topshirilgan arizalarning 40 foizi kichik qayiqlarda kelganlar hissasiga toʻgʻri kelgan.
2025 yil 28 sentyabrdan 2026 yil 27 sentyabrgacha Buyuk Britaniyaga kelgan qayiqlarning har birida oʻrtacha 67 kishi boʻlgan. Bu koʻrsatkich 2021 yildan beri ikki baravardan koʻproqqa oshdi.
Mutaxassislarning taʼkidlashicha, qayiqlarning haddan tashqari toʻlib ketishi oʻtishni yanada xavfli qiladi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) maʼlumotlariga koʻra, 2024 yilda La-Mansh boʻgʻozini kesib oʻtishga urinish paytida kamida 84 kishi halok boʻlgan.
Koʻlam nuqtai nazaridan, kichik qayiqlarda kelganlar 2025 yil yanvardan 2025 yil dekabrgacha Buyuk Britaniyaga kirib kelgan umumiy immigratsiyaning taxminan 5 foizini tashkil etdi.
Hukumat ushbu koʻrsatkichlarni kamaytirish uchun noqonuniy oʻtishlar ortida turgan «guruhlarni tor-mor etishga» vaʼda bergan.
2025 yil iyuldan 2026 yil iyungacha kelganlarning 18 foizini Eritreya fuqarolari tashkil etdi.
2025 yil yanvardan 2025 yil dekabrgacha boʻlgan oxirgi maʼlumotlarga koʻra, kichik qayiqlarda kelgan kamida 2 335 kishi Ichki ishlar vazirligi tomonidan odam savdosi yoki zamonaviy qullikning boshqa shakllari qurboni boʻlishi mumkin boʻlgan shaxslar sifatida aniqlangan.
Shuningdek, 2025 yil iyuldan 2026 yil iyungacha boʻlgan davrda yana 4 712 kishining Buyuk Britaniyaga boshqa yoʻllar bilan, jumladan, transport vositalarida yashirinib, paromlarda yoki aeroportlar orqali ruxsatsiz kirib kelgani aniqlangan. Bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 17 foizga kamdir.
Bundan tashqari, mamlakatga qonuniy ravishda, masalan, ishchi yoki talabalik vizasi bilan kirib kelgan va keyin ruxsat etilgan muddatdan ortiq qolib ketgan odamlar ham bor.
Qonuniy yoʻl bilan kelib, keyinchalik Buyuk Britaniyada noqonuniy yashayotgan odamlarning umumiy soni maʼlum emas.
Shu oy boshida Ichki ishlar vaziri Shabana Mahmud ushbu sxema «qiyinchiliklardan xoli boʻlmaganini» aytgan edi.
«Raqamlar hali ham nisbatan kichik», dedi u deputatlarga.
«Amaliy jihatdan eng qiyini har hafta juda koʻp sonli odamlarni Frantsiya tizimiga qaytarib yuborish koʻlamini kengaytirish boʻldi».
Uning qoʻshimcha qilishicha, BMT va boshqa agentliklar baʼzi migrantlar «biriga-bir» sxemasi boʻyicha qabul qilinish imkoniyati bor deb ishonganlari uchun kichik qayiqlarga chiqmayotgani haqida xabar berishgan.
Joriy yilda hozirgacha 19 135 kishi La-Mansh boʻgʻozini kesib oʻtdi, bu 2025 yilning shu davriga nisbatan 42 foizga kamdir — oʻshanda 32 188 kishi kichik qayiqlarda suzib oʻtgan edi.