Migrantlar La-Mansh orqali uzunroq va xavfliroq yoʻnalishlardan foydalanmoqdalar

Migrantlar La-Mansh orqali uzunroq va xavfliroq yoʻnalishlardan foydalanmoqda

Kontrabandachilar kichik qayiqlarni Kale va Dyunkerkdan ancha uzoqda joylashgan sohillardan suvga tushirmoqda

Frantsiya rasmiylarining maʼlum qilishicha, tobora koʻproq migrantlar Kale va Dyunkerkdan janubroq va gʻarbroqdagi sohillardan uzunroq yoʻnalishlarni tanlab, kichik qayiqlarda La-Mansh boʻgʻozini kesib oʻtishga urinmoqda.

Oʻtgan haftada Normandiyadan yoʻlga chiqqan bir qayiq Chegara xizmati (Border Force) tomonidan toʻxtatilib, Duvrga olib kelingunga qadar 30 soatdan koʻproq vaqt davomida dengizda qolgan.

Normandiyadan yoʻlga chiqish holatlari kam kuzatilgan boʻlsa-da, qoʻshni Sen-Maritim departamenti rasmiylari joriy yilda allaqachon 58 ta urinish boʻlganini maʼlum qildi, vaholanki oʻtgan yili bu koʻrsatkich 30 tani tashkil etgan edi.

Hukumat kichik qayiqlardagi xavfli oʻtishlarni qatʼiy nazorat qilayotganini aytmoqda va raqamlar joriy yilda keluvchilar soni keskin kamayganini koʻrsatmoqda.

Umumiy oʻtishlar soni kamaygan boʻlsa-da, kontrabandachilar foydalanadigan sohil chizigʻi kengayib borayotganga oʻxshaydi.

Shu oy boshida Sherbur hududidan yoʻlga chiqqan yana bir migrantlar qayigʻi Uayt orolidan kelgan qutqaruv qayiqlari tomonidan kutib olindi.

Bu joylar soʻnggi yillarda koʻplab kichik qayiqlar kesib oʻtgan sohillardan deyarli 80 mil (128 km) uzoqlikda joylashgan boʻlib, bu bortdagilarning dengizda koʻproq vaqt oʻtkazishini anglatadi.

Yaqinda sodir boʻlgan oʻtish urinishlari Normandiyaning ayrim qismlari va Sen-Maritimdagi Dyep hududidan boshlangan.

Sen-Maritimdagi mahalliy hukumat vakili Odri Bakonne-Roze shunday dedi: "La-Manshni kesib oʻtishga urinishlar soni ortdi va bu Frantsiya shimolidan tobora uzoqlashib bormoqda".

U rasmiylar "ularning yarmini toʻxtatishga muvaffaq boʻlayotganini" qoʻshimcha qildi.

Uning soʻzlariga koʻra, Dyep atrofida va Gavr hududiga yaqin sohillarda patrullik qiluvchi jandarmlar soni koʻpaytirilgan.

"Hozirgi kunda sohilda 50 ga yaqin jandarm bor va ularni toʻxtatish uchun Dyep va uning atrofida 20 ga yaqin politsiya xodimi ishlamoqda", dedi u.

Bakonne-Roze, shuningdek, baʼzi kontrabandachilar hali ham Sasseksdagi Nyuxeyvenga qatnaydigan paromlardan foydalanishga urinayotganini aytdi.

"Biz ularni hali ham qoʻlga olmoqdamiz va javobgarlikka tortmoqdamiz", deya qoʻshimcha qildi u.

Oksford universitetining Migratsiya rasadxonasi katta ilmiy xodimi doktor Piter Uolshning aytishicha, yangi yoʻnalishlar politsiyaning Frantsiya shimolida qayiqlarni suvga tushirishga toʻsqinlik qilayotgani natijasi boʻlishi juda ehtimoldan holi emas.

"Bu qayiqlarning oʻzlari moʻljallagan manzildan bunchalik uzoqdan yoʻlga chiqishi ular uchun umuman qulay emas", dedi u.

"Bu safarlarning baʼzilari 20 mil (32 km) emas, balki 50 mil (80 km) yoki undan ham koʻproq boʻlishi mumkin, bu esa, albatta, bortdagilar uchun xavfni sezilarli darajada oshiradi".

Dengiz xavfsizligi boʻyicha maslahatchi Devid Makfarleynning aytishicha, safar qanchalik uzoq boʻlsa, xavfli dengiz sharoitlariga duch kelish xavfi shunchalik yuqori boʻladi.

"Agar Atlantika okeani ustida past bosim tizimi rivojlanayotgan boʻlsa, bu shamol kuchayishidan oldin toʻlqinlarning koʻtarilishini anglatishi mumkin, bu esa baʼzilarda dengiz kasalligi ehtimolini oshiradi va suvsizlanishga olib kelishi mumkin", dedi u.

"Shamol, albatta, juda tez kuchayishi mumkin va La-Manshda toʻlqinlar balandligi 3,5 metrgacha (11 fut) yetishi mumkin.

Bu qayiqning dengiz suvi bilan toʻlib qolish xavfini oshiradi, bu esa choʻkish yoki sovuq qotish tufayli inson hayotiga aniq xavf tugʻdiradi".

2026 yil 1 yanvardan 27 sentyabrgacha boʻlgan davrda 19 135 kishi Frantsiyadan kichik qayiqlarda La-Mansh boʻgʻozini kesib oʻtgan. Bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 42 foizga kamdir.

2020 yildan beri bu oʻtishlar odamlarning Buyuk Britaniyaga noqonuniy kirishi aniqlanadigan eng keng tarqalgan usulga aylandi.

Kichik qayiqda kelganlarning deyarli barchasi boshpana soʻraydi. Xalqaro huquqqa koʻra, bu ularning boshpana soʻrovi koʻrib chiqilayotgan vaqtda mamlakatda qolishlariga ruxsat berilishini anglatadi.

Kichik qayiqlarda kelganlar 2025 yil iyuldan 2026 yil iyungacha boʻlgan davrda boshpana soʻrab topshirilgan arizalarning 40 foizini tashkil etdi.

Buyuk Britaniyaga 2025 yil 28 sentyabrdan 2026 yil 27 sentyabrgacha kelgan qayiqlar oʻrtacha 67 kishini tashigan. Bu koʻrsatkich 2021 yildan beri ikki baravardan koʻproqqa oshdi.

Ekspertlarning taʼkidlashicha, odam sonining haddan tashqari koʻpligi oʻtishni xavfliroq qiladi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) maʼlumotlariga koʻra, 2024 yilda La-Manshni kesib oʻtishga urinish paytida kamida 84 kishi halok boʻlgan.

Kichik qayiqlarda oʻtish koʻlami nuqtai nazaridan, bu keluvchilar 2025 yil yanvardan 2025 yil dekabrgacha Buyuk Britaniyaga jami immigratsiyaning taxminan 5 foizini tashkil qiladi.

Hukumat bu koʻrsatkichlarni kamaytirish uchun ushbu oʻtishlar ortida turgan "guruhlarni tor-mor etishga" vaʼda berdi.

Eritreyadan kelganlar 2025 yil iyuldan 2026 yil iyungacha boʻlgan davrda jami kelganlarning 18 foizini tashkil etdi.

2025 yil yanvardan 2025 yil dekabrgacha boʻlgan davrni qamrab olgan soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, kichik qayiqda kelgan kamida 2 335 kishi Ichki ishlar vazirligi (Home Office) tomonidan odam savdosi yoki zamonaviy qullikning boshqa shakllarining potentsial qurbonlari sifatida aniqlangan.

Yana 4 712 kishi 2025 yil iyuldan 2026 yil iyungacha boʻlgan davrda Buyuk Britaniyaga boshqa yoʻllar bilan, jumladan, transport vositalarida yashirinib, paromlarda sayohat qilib yoki aeroportlardan oʻtib, ruxsatsiz kirganlikda ayblangan. Bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 17 foizga kamdir.

Shuningdek, mamlakatga qonuniy ravishda, masalan, ish yoki oʻqish vizasi bilan kirib, keyin ruxsat muddati tugaganidan keyin ham qoladigan odamlar bor.

Qonuniy ravishda kelib, keyin Buyuk Britaniyada noqonuniy yashayotgan odamlarning umumiy soni maʼlum emas.

2026 yilda hozirgacha 19 135 kishi La-Manshni kesib oʻtdi, vaholanki 2025 yilning shu davrida bu koʻrsatkich 32 188 kishini tashkil etgan edi.

Biroq, oʻtgan haftada ikkita migrantlar qayigʻi toʻxtatilmasdan Kent sohiliga yetib borganidan soʻng, Ichki ishlar vaziri tekshiruv oʻtkazishni buyurdi.

Ichki ishlar vazirligi maʼlumotlariga koʻra, chorshanba kuni 10 ta kichik qayiqda jami 781 migrant kelgan, bu joriy yildagi eng yuqori bir kunlik koʻrsatkichdir.

Chegara xizmatining sobiq bosh direktori Toni Smit kontrabandachilar moslashishda davom etishini aytdi.

"Biz Normandiya orqali oʻtishlarni va aniqlanmagan oʻtishlarni koʻrdik", dedi u.

"Modomiki biznes modeli mavjud ekan va Frantsiyadan migrantlarni olib kelish bozori bor ekan, ular taslim boʻlishmaydi.

Har bir muvaffaqiyatli sohilga qoʻnish Frantsiya sohilida kutayotgan keyingi migrantga buni sinab koʻrishga arzishi haqidagi xabardir".

Ichki ishlar vazirligi matbuot kotibining aytishicha, saylovdan beri birgalikdagi saʼy-harakatlar natijasida 48 000 dan ortiq oʻtish urinishining oldi olingan va 1 100 ta qayiq va dvigatellar musodara qilingan.

"Saʼy-harakatlarimiz oʻz taʼsirini koʻrsatmoqda, joriy yilda kichik qayiqlarda oʻtishlar soni sezilarli darajada kamaydi va iyul oyi uchun 2020 yildan beri eng past koʻrsatkich qayd etildi", deya qoʻshimcha qildi u.

"Ammo biz yanada ilgarilab borishimiz kerak, shuning uchun biz frantsuzlar bilan natijaga qarab toʻlov kelishuvini imzoladik, unga koʻra Frantsiya sohillarida jandarmlar soni 40 foizga koʻpaytiriladi, shuningdek, gʻarbiy sohillardagi harakatlarni kuchaytirish uchun yana 45 nafar qoʻshimcha xodimdan iborat tezkor guruh tashkil etiladi".