Bundan osoni yoʻq
Seul tanqididan soʻng Oʻzbekiston Migratsiya agentligi Koreyada ishga joylashish qoidalarini oʻzgartirdi
Bundan osoni yoʻq
Oʻzbekiston Migratsiya agentligi Janubiy Koreyada E-9 vizasi (noprofessional ishchi vizasi) boʻyicha ishlayotgan fuqarolar uchun uch tomonlama shartnomalar shartlarini qayta koʻrib chiqdi. Endilikda oʻzbekistonliklar yangi ish joyiga oʻtayotganda agentlikning Seuldagi vakolatxonasi roziligini olishlari talab etilmaydi.
Hujjatdan ish beruvchini oʻzgartirishni kelishish talabi olib tashlandi, shuningdek, shartnomaning avvalgi tahririda nazarda tutilgan ushbu shartni buzganlik uchun jarima bekor qilindi. Bundan buyon oʻzbekistonliklar amaldagi qonunchilik asosida koreyalik ish beruvchilar bilan mehnat shartnomalarini mustaqil ravishda bekor qilishlari va boshqa kompaniyalar bilan yangi kelishuvlar tuzishlari mumkin.
Migratsiya agentligi ish joyini oʻzgartirishni kelishish talabi avvalroq oʻzbekistonliklarning Koreyada noqonuniy maqomda boʻlishi holatlarining oldini olish maqsadida joriy etilganini tushuntirdi. Bundan tashqari, ushbu chora migrantlarga huquqiy, ijtimoiy va moddiy yordam koʻrsatish uchun ular bilan aloqani saqlab turishga xizmat qilishi kerak edi.
Idorada qayd etilishicha, shartnomada Janubiy Koreyada noqonuniy boʻlib turganlik uchun jarimalar toʻgʻrisidagi band hamon saqlanib qolmoqda. Ishdan boʻshatilgandan soʻng, migrantlar bir oy ichida ish izlovchi sifatida roʻyxatdan oʻtishlari, 90 kun ichida esa yangi ish joyini topishlari shart. Agar ushbu davr mobaynida chet elliklar yangi mehnat shartnomasini imzolamasalar va mamlakatni tark etmasalar, ular noqonuniy migrantlar deb tan olinadi. Bunday holda qonunchilikda jarimalar, deportatsiya va qayta kirishni taqiqlash nazarda tutilgan.
Shartnomalar shartlari ish beruvchilar va nodavlat notijorat tashkilotlari bilan muzokaralar yakunlari boʻyicha, shuningdek, mehnat migrantlarining oʻzlari qilgan murojaatlarini inobatga olgan holda qayta koʻrib chiqildi. Avgust oyi oxirida Ulsan shahrida mahalliy hokimiyat organlari, huquq himoyachilari va Hyundai kompaniyasi vakillari ishtirokida boʻlib oʻtgan uchrashuv asosiy voqea boʻldi.
Shartlarning yangilanishidan oldin qizgʻin muhokamalar boʻlib oʻtdi. Avgust oyida odam savdosiga qarshi kurashish boʻyicha bosh organ hisoblangan Janubiy Koreya Gender tengligi va oila vazirligi Koreya Bandlik va mehnat vazirligi hamda Adliya vazirligiga oʻzbekistonlik migrantlarni ishga joylashtirish tizimini yaxshilash toʻgʻrisida rasmiy soʻrov yubordi. Idora mavjud amaliyotda Odam savdosining oldini olish toʻgʻrisidagi qonun buzilishi belgilarini koʻrdi.
Aralashuvga 2025 yildan boshlab oʻzbekistonlik mehnat migrantlari Koreyaga kirishda Oʻzbekiston Migratsiya agentligi bilan shartnoma imzolaganlari, unga koʻra ish beruvchi va agentlik vakolatxonasining yozma roziligisiz ishni oʻzgartirganlik uchun oyiga 2000 dollar miqdorida jarima nazarda tutilgani haqidagi maʼlumot sabab boʻldi. Bunda jarimaning yuqori chegarasi boʻlmagan va migrant vataniga qaytguniga qadar hisoblab borilgan. Huquq himoyachilari ushbu amaliyotda shtat qisqartirilishi, ish beruvchining tashabbusi bilan ishdan boʻshatish yoki sogʻligʻining holatiga koʻra ishga chiqmaslik kabi majburiy ishdan boʻshash holatlari hisobga olinmaganini koʻrsatib oʻtishdi.
Vaziyat 18 iyul kuni Ulsandagi Hyundai Heavy Industries kemasozlik zavodida yuz bergan fojiali hodisadan keyin yanada keskinlashdi, u yerda oʻzbekistonlik 26 yoshli ishchi halok boʻldi. Marhumning hamkasblari u bir necha bor jarohat olganini va xavfli mehnat sharoitlari tufayli boshqa korxonaga oʻtmoqchi boʻlganini, biroq katta miqdordagi jarima toʻlash tahdidi tufayli buni amalga oshira olmaganini maʼlum qilishdi.
Migratsiya agentligi maʼlumotlariga koʻra, 2024 yilda Janubiy Koreyada E-9 vizasi bilan ishga joylashgan oʻzbekistonliklar soni 2023 yildagi 4878 kishiga nisbatan 3080 kishigacha kamaygan. Qisqarish uzrli sabablarsiz ishni oʻzboshimchalik bilan tashlab ketish muammolari va ish beruvchilarning bankrot boʻlishi bilan bogʻliq edi. Biroq, huquq himoyachilari taʼkidlaganidek, sabablardan biri migrantlarni insofsiz ish beruvchini qonuniy ravishda oʻzgartirish imkoniyatidan amalda mahrum qilgan jarimalar tizimi ham boʻlgan.