Boliviyada mushukning fanga nomaʼlum yangi turi topildi
Boliviyada ilgari fanga nomaʼlum boʻlgan yovvoyi mushuk turi topildi. Mintaqa aholisi bu hayvonlarni tilcayo deb atagani uchun, unga Leopardus tilcayo nomi berildi.
Boliviyada fanga nomaʼlum yangi mushuk turi aniqlandi
Bu mushuk And togʻlarining sharqiy yonbagʻirlaridagi nam togʻ oʻrmonlari — Yungas hududida yashaydi. U oddiy uy mushugidan ancha kichik: tana uzunligi taxminan 46 santimetr, vazni esa taxminan 1,4 kilogramm. Leopardus tilcayo ning juni och jigarrang boʻlib, yirik dogʻlar bilan qoplangan.
Kashfiyot tarixi 2016-yilda boshlangan. Oʻsha paytda biolog va National Geographic tadqiqotchisi Paola Nogales-Askarruns Boliviyadagi Senda Verde boshpanasidan «gʻalati mushuk» haqida xabar olgan. Hayvon oʻrmon yaqinidagi yoʻldan topilgan va dastlab uni oddiy uy mushugi deb oʻylashgan. Taxminan bir yil oʻtgach, oila bu jonivor baribir yovvoyi ekanini anglab, uni boshpanaga topshirgan. Hozir bu erkak mushuk taxminan 10 yoshda.
Avvaliga olimlar uni Leopardus tigrinus turiga mansub deb hisoblagan. Ammo 2019-yilda Nogales-Askarruns Boliviya mushugi qoʻshni Braziliyadagi maʼlumotnomalarda tasvirlangan hayvonlardan sezilarli farq qilishini, ayniqsa, ancha yirik dogʻlari bilan ajralib turishini payqadi. Keyinchalik genetik tahlillar bu farqlar ancha chuqur ekanini tasdiqladi.
«Biz bu Boliviya yoʻlbars mushugi alohida tur boʻlib chiqishini mutlaqo kutmagan edik. Ilgari hech kim uni alohida hayvon - na tur, na kenja tur sifatida hisoblashni taklif qilmagan edi», dedi Antverpen universitetining evolyutsion biologi va tadqiqot rahbarlaridan biri Yonas Leskroart.
Leopardus tilcayo ning hayoti haqida hozircha juda oz narsa maʼlum. Olimlar faqat ikkita tirik hayvon va fotoqopqonlardagi bir nechta yozuvlarni oʻrgangan. Najas namunalaridagi mayda kemiruvchilar qoldiqlari ular mushukning oziq-ovqat ratsioniga kirishi mumkinligini koʻrsatadi, avtomatik kameralardan olingan suratlar esa uning kunduziga qaraganda kechasi faolroq ekanini taxmin qilishga imkon beradi. Tur populyatsiyasining tabiatdagi soni nomaʼlum.