Bolalarni himoya qilishning xalqaro standartlari muhokama qilindi

Bolalarni himoya qilishning xalqaro standartlari muhokama qilindi

2026 yil 23 oktyabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi Inson huquqlari boʻyicha Milliy markazida Yevropa Kengashining Bolalarni jinsiy foydalanish va jinsiy tejovuzlardan himoya qilish toʻgʻrisidagi konventsiyasiga (Lansarote konventsiyasi) bagʻishlangan seminar boʻlib oʻtdi.

Tadbir doirasida bolalarni jinsiy zoʻravonlikdan himoya qilishning xalqaro standartlari, bu kabi jinoyatlarning oldini olish boʻyicha milliy mexanizmlarni takomillashtirish masalalari, shuningdek, Oʻzbekistonning ushbu xalqaro shartnomaga mumkin boʻlgan aʼzoligining huquqiy va institutsional jihatlari koʻrib chiqildi.

Seminar tashkilotchilari sifatida Oʻzbekiston Respublikasi Inson huquqlari boʻyicha Milliy markazi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari boʻyicha vakili (Bolalar ombudsmani) bilan hamkorlikda, Yevropa Kengashi va YUNISEFning Oʻzbekistondagi vakolatxonasi koʻmagida chiqdi.

Tadbirda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari va Senati aʼzolari, Bolalar ombudsmani instituti, Oliy sud, Bosh prokuratura, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Ichki ishlar, Taʼlim va fan, Sogʻliqni saqlash, Bandlik va kambagʻallikni qisqartirish vazirliklari vakillari, shuningdek, yuridik jamiyat va sohaviy taʼlim muassasalari vakillari ishtirok etdilar.

Seminarning asosiy vazifasi ishtirokchilarni Lansarote konventsiyasining asosiy qoidalari va bolalarga nisbatan jinsiy foydalanish hamda jinsiy tajovuzlarning oldini olish boʻyicha xalqaro standartlar bilan tanishtirish, shuningdek, Oʻzbekistonning Konventsiyaga mumkin boʻlgan aʼzoligi uchun zarur boʻlgan huquqiy, institutsional va protseduraviy shart-sharoitlarni muhokama qilishdan iborat boʻldi.

Ishtirokchilarga qutlov soʻzlari bilan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Yoshlar, xotin-qizlar, madaniyat va sport masalalari qoʻmitasi raisi Orzigul Qozixonova, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari boʻyicha vakili Surayyo Rahmonova, Oʻzbekiston Respublikasi Inson huquqlari boʻyicha Milliy markazi direktori oʻrinbosari Dilnoza Muratova, shuningdek, YUNISEFning Oʻzbekistondagi vakolatxonasi «Bolalarni himoya qilish» dasturi rahbari Antoniya Lyudeke murojaat qildilar.

Bolalarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, ularning xavfsizligini taʼminlash va voyaga yetmaganlarga nisbatan zoʻravonlikning barcha shakllarining oldini olish Oʻzbekiston Respublikasi davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlari qatoriga kiradi.

Soʻnggi yillarda mamlakatda milliy qonunchilik izchillik bilan takomillashtirilmoqda, bolalarni himoya qilishning institutsional mexanizmlari mustahkamlanmoqda, zoʻravonlikning oldini olish boʻyicha choralar koʻrilmoqda va ushbu sohada xalqaro hamkorlik kengaytirilmoqda.

Xususan, Lansarote konventsiyasini oʻrganish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025 yil 24 dekabrdagi PF-256-son Farmoni bilan tasdiqlangan Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish strategiyasini amalga oshirish boʻyicha 2026–2027 yillarga moʻljallangan Chora-tadbirlar rejasida nazarda tutilgan.

Lansarote konventsiyasi bolalarni jinsiy foydalanish va jinsiy tajovuzlardan himoya qilish sohasidagi asosiy xalqaro-huquqiy hujjatlardan biri hisoblanadi. U jinoyatlarning oldini olish, jabrlangan bolalarni himoya qilish va qoʻllab-quvvatlash, aybdor shaxslarni jinoiy javobgarlikka tortish, shuningdek, milliy mexanizmlar va xalqaro hamkorlikni mustahkamlashni qamrab oluvchi tizimli yondashuvni nazarda tutadi.

Seminarning asosiy dasturida Oʻzbekiston Respublikasi Inson huquqlari boʻyicha Milliy markazi yetakchi mutaxassisi Dilnoza Rahmatjonova «Oʻzbekistonning bolalar huquqlariga oid inson huquqlari sohasidagi xalqaro hujjatlarga qoʻshilishi: erishilgan yutuqlar va kelajakdagi istiqbollar» mavzusida maʼruza qildi.

Yevropa Kengashi Lansarote konventsiyasi Kotibiyatining yuridik maslahatchisi Yekaterina Malareva Konventsiyaning asosiy qoidalari va Lansarote qoʻmitasi faoliyati sharhini taqdim etib, bolalarni jinsiy foydalanish va jinsiy tajovuzlardan himoya qilishning xalqaro standartlari va amaliy mexanizmlariga eʼtibor qaratdi.

Tematik sessiyalar davomida bolalarning jinsiy daxlsizligiga qarshi jinoyatlarga jinoiy-huquqiy munosabat bildirish masalalari, shu jumladan bunday jinoyatlarni sodir etgan shaxslarga nisbatan choralar va ularni reabilitatsiya qilish yondashuvlari koʻrib chiqildi. Bolaning yoshi, manfaatlari va ehtiyojlarini hisobga olgan holda sud ishlarini yuritishni tashkil etishga, jabrlanganlarning zarur yordam va koʻmakdan foydalanishini taʼminlashga, shuningdek, voyaga yetmaganlarga nisbatan jinsiy foydalanish va jinsiy tajovuzlarning oldini olish choralariga alohida eʼtibor qaratildi.

Muhokamalarning alohida blogi vakolatli davlat organlari faoliyatini muvofiqlashtirish, bolalarni himoya qilish sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish, davlatlarning Lansarote konventsiyasiga qoʻshilish protseduralari va unda ishtirok etishning amaliy afzalliklariga bagʻishlandi.

Munozaralar doirasida mamlakatning xalqaro shartnomaga mumkin boʻlgan aʼzoligi uchun talab qilinishi mumkin boʻlgan ustuvor tayyorgarlik choralari muhokama qilindi.

Seminar yakunlari boʻyicha milliy qonunchilik va uni qoʻllash amaliyotini takomillashtirish boʻyicha tavsiyalar shakllantirildi.

Seminar bolalarni himoya qilishning xalqaro standartlarini oʻrganish hamda ularning huquqlari, xavfsizligi va eng ustuvor manfaatlarini taʼminlash boʻyicha milliy mexanizmlarni yanada mustahkamlash istiqbollarini belgilashda muhim qadam boʻldi.