Bolalar Yamandagi front chizigʻi yaqinida maktabga borish uchun merganlar va minomyotlardan qoʻrqmay harakat qilmoqdalar

Bolalar Yamandagi front chizigʻi yaqinida maktabga borish uchun snayperlar va minomyotlar xavfiga roʻbaroʻ kelmoqda

Rafifning aytishicha, maktabga borish yoʻli uni qoʻrqitadi, lekin u oʻqishni davom ettirishga qatʼiy qaror qilgan

Har kuni ertalab soat 6 da 10 yoshli Rafif va uning ukasi och jigarrang va toʻq jigarrang rangli maktab formalarini kiyib, maktabga tayyorgarlik koʻrishadi.

U doim doʻstlarini koʻrishni va matematikadan tortib arab tili va islomshunoslikkacha boʻlgan barcha fanlarni oʻrganishni intiqlik bilan kutadi. Kelasi yili ingliz tilini oʻrganishni boshlashni sabrsizlik bilan kutmoqda.

Ammo Rafif uchun maktabga borish yoʻlni kesib oʻtish yoki avtobusdan qolib ketishdan koʻra ancha katta xavf-xatarlarni tugʻdiradi.

Uning Yaman janubi-gʻarbidagi Taiz shahridagi maktabi «hech kimniki boʻlmagan hudud» deb ataladigan vodiy chetidagi togʻda joylashgan — bu Yamanning xalqaro miqyosda tan olingan, Saudiya Arabistoni tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan hukumati kuchlari va Eron tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan husiylar oʻrtasidagi fuqarolar urushida qattiq kurash ketayotgan front chizigʻidir.

Maktabning bir tomonida hukumat nazoratidagi hudud, ikkinchi tomonida esa husiylarning snayperlik pozitsiyalari joylashgan.

Rafifning uyi togʻning pastroq qismida.

Har safar maktabga borganida u orqasini snayperlarga qaratgan holda tepalikka qarab yurishi kerak. «Men qoʻrqaman», deydi u.

YUNISEF maʼlumotlariga koʻra, oʻtgan oyda urush kuchayishidan oldin ham Yamanda 3,2 millionga yaqin bola maktabga bormayotgan edi.

Tashkilotning bildirishicha, 2014 yilda urush boshlanganidan beri minglab bolalar halok boʻlgan yoki mayib qilingan, yana minglab bolalar esa har ikki tomondagi qurolli guruhlar tomonidan safarbar etilgan.

Shunday boʻlsa-da, Rafif maktabga borishni toʻxtatishni xohlamasligini aytadi, chunki u doʻstlarini koʻrishni yaxshi koʻradi va bu ular bilan birga boʻlishning yagona imkoniyatidir. U sinfidagi bolalarni birma-bir sanay boshlaydi.

Maktab — Rafifning ota-onasi unga koʻchaga chiqishga ruxsat beradigan yagona vaqtdir. Ular qizining taʼlim olishini va yaxshiroq hayot kechirish imkoniyatiga ega boʻlishini xohlashlarini aytishadi. Rafif shifokor boʻlishni orzu qiladi.

Rafifning oilasi toʻqqiz yil avval, husiylar u yerni nazorat ostiga olganida, xavfsizlik izlab sohilboʻyidagi Hudaydo shahridan Taizga koʻchib kelgan.

Ammo Taizda ham janglar boʻlib oʻtdi.

Rafifning aytishicha, ikki yil avval uning yangi uyi yaqinida minomyot hujumi sodir boʻlgan.

«Men va ukamdan tashqari hamma koʻchada edi. Keyin toʻsatdan minomyot snaryadi uchib keldi... snaryad parchalari eshikni teshib, uy ichiga kirdi». Uning qoʻli singan va urilgan joyida hali ham chandiq bor.

Soʻnggi kunlarda esa mojaro yanada shiddatli tus oldi. Yakshanba kuni husiylar Taizni Adan bilan bogʻlaydigan muhim taʼminot yoʻlini toʻsib qoʻyishdi, bu esa ularga Taizni amalda qamal qilish imkonini berdi. Ushbu yoʻl nazorati qayta-qayta qoʻldan-qoʻlga oʻtib turgan.

Mahalliy aholi vakillari Bi-bi-siga husiylar istalgan vaqtda shaharni egallab olishidan qoʻrqishayotganini aytishdi.

Ularning soʻzlariga koʻra, hukumat kuchlari shu hafta boshqa joylarda muvaffaqiyatlarga erishib, muhim dengiz yoʻli boʻlgan Bob al-Mandab boʻgʻozidagi strategik nuqtalarni qaytarib olishgan va poytaxt Sano ustidan nazoratni qayta tiklash uchun hujum boshlashgan.

Taizdagi uylar asosan togʻ yonbagʻirlari boʻylab tarqalgan, biroq ularning aksariyati janglardan qochgan oilalar tomonidan tashlab ketilgan.

Biz ikki marta Rafif va uning oilasi yashaydigan mahallaga borishga harakat qildik, ammo mahalla faoli bizga bu juda xavfli ekanligini aytdi.

Birinchi urinishda mahalla aholisi snayperlar tomonidan uch kishi otib oʻldirilganini aytishdi. Ikkinchisida esa bizga yana bir otishma haqida xabar berishdi.

Rafifning maktabida 45 yoshli oʻqituvchilardan biri Abdel Raqib al-Obaydiy bizni tomga olib chiqib, togʻlardagi husiylarning harbiy lagerlari, kazarmalari va snayperlik pozitsiyalari ekanini aytgan joylarni koʻrsatdi.

Tomda turganimizda, bizga hamrohlik qilayotgan yamanlik xavfsizlik boʻyicha maslahatchi toʻsatdan ichkariga qaytishimizni aytdi. Uning soʻzlariga koʻra, biz oʻsha pozitsiyalardan koʻrinib turibmiz va bizni otib tashlashlari mumkin.

Abdel Raqib xavfni tan olib kuldi. Uning aytishicha, maktab avval ham oʻqqa tutilgan.

«Biz sinfda oʻtirganimizda, uxlayotganimizda, maktabda yoki koʻchada boʻlganimizda vaziyat istalgan daqiqada portlashi mumkin. Kelajagimiz qanday boʻlishini, ertaga nima boʻlishini bilmaymiz».

Abdel Raqib uchun xavf odatiy holga aylangan. Uning bunga xotirjam munosabatda boʻlishi kishini tashvishga soladi.

Taiz uzoq vaqtdan beri mamlakatdagi vayronkor fuqarolar urushining asosiy jang maydoni boʻlib kelgan. 2015 yilda hukumatni poytaxt Sanodan siqib chiqargandan soʻng, husiylar Taizni ham egallashga urinishdi, biroq mahalliy xalq lashkarlari tomonidan shaharning katta qismidan siqib chiqarildi.

Taizning qoʻlga kiritilishi husiylarga mamlakat shimoli ustidan toʻliq nazoratni beradi. Endilikda, oʻzlarining soʻnggi hujumlarida husiylar boshqa qurollar bilan bir qatorda dronlardan ham keng foydalanmoqdalar.

Baʼzan tinch aholi ikki oʻt orasida qolib ketadi.

Oʻsha kuni kechqurun bizga maktabdan taxminan besh daqiqalik masofada joylashgan shifoxonadan qoʻngʻiroq qilishdi. Minomyot hujumi oqibatida ikki bola ogʻir yaralangan edi.

Al-Ravda shifoxonasiga yetib kelganimizda, jonlantirish boʻlimi tashqarisida qonga belangan kichkina, bej rangli rezina sandallarni ushlab turgan hamshirani koʻrdik.

Ular shahardagi avtoustaxonaga minomyot snaryadi kelib tushishi oqibatida halok boʻlganini bilganimiz — uch yoshli Ahmadga tegishli edi.

Oyoq kiyim haqida soʻraganimda, hamshira Ikram Shamsan yigʻlay boshladi.

«Bu bola yoki uning oilasi nima gunoh qilgan edi?» deb soʻradi u.

Ahmad orqasidan kirib, yuragini teshib oʻtgan snaryad parchasi tufayli halok boʻlgan. Bola avtoustaxonada mototsiklining shinasini damlatayotgan otasi bilan birga boʻlgan. Otasiga shikast yetmagan.

Shifokorning aytishicha, ota oʻgʻlini uyda qoldirmoqchi boʻlgan, biroq bola ham birga borishni istab yigʻlagan.

Oʻgʻlining jasadini shifoxonadan olib chiqayotgan ota bolaning onasiga qanday roʻbaroʻ boʻlishini soʻraydi.

Oddiy yumush ularning hayotidagi eng dahshatli kunga aylandi.

Yana bir bola, 11 yoshli Amjad ham avtoustaxonada boʻlgan. U va uning akasi u yerda amakisi bilan birga ishlab, oʻz qishlogʻidagi oilasiga pul joʻnatib turishgan.

Snaryad parchasi Amjadning oʻpkasi va qorin boʻshligʻiga tekkan. Biz unga yetib borganimizda, u jonlantirish boʻlimida edi, nafas olishga qiynalardi. Toʻshagi yonida hech qanday qarindoshi yoʻq edi.

Shifokorning aytishicha, uning ahvoli ogʻir va bir necha soat ichida vafot etishidan xavotirda. U onasining xayrlashishga ulgurishidan umidvor edi.

Amjad oʻsha kuni kechqurun soat 20:00 atrofida shifoxonaga yotqizilgan. Onasi qishloqdan sakkiz soatlik yoʻl bosib, ertasi kuni ertalab soat 06:00 atrofida yetib keldi.

U oʻgʻlining karavoti yonida oʻtirib, oʻzini bosib olishga harakat qilib ibodat qildi. Xonadan chiqishi bilan tiz choʻkib, yigʻlab yubordi.

Shifokorlarning aytishicha, onasi kelganida uning yurak urishi yaxshilangan. Ular bolaning ahvoli yana bir operatsiya uchun yetarlicha barqaror degan qarorga kelishdi.

Oʻshandan beri u operatsiya qilindi, ammo ahvoli ogʻirligicha qolmoqda.

«Biz doim dahshat ichidamiz. Bolalarning halok boʻlayotganini koʻrish juda ogʻir», deydi hamshira Shamsan. «Biz tinchlik va xavfsizlikni xohlaymiz».