«Biz somon topolmayapmiz»: tom yopuvchilar qiyin ahvolda
Tom yopuvchilar somon tanqisligiga duch kelayotganliklarini va bu ularni bir necha oylab ishsiz qoldirayotganini aytmoqdalar
«Biz somon topolmayapmiz»: tom yopuvchilar qiyin ahvolda
Kris Payk (oʻngda) va Kris Fellouz (chapda) uy egalari uzoq kutishlarga duch kelayotganini aytishdi
Tom yopuvchilarning aytishicha, ular somonning tobora kuchayib borayotgan taqchilligiga duch kelishmoqda, bu esa ularni bir necha oylab ishsiz qoldirmoqda.
Ushbu anʼanaviy hunarmandchilik Oksfordshirning eng taniqli uylarini saqlab qolishga yordam beradi, ammo tom yopuvchilar yetarli miqdorda mos material topish borgan sari qiyinlashib borayotganini taʼkidlashmoqda.
«Thame Thatch» kompaniyasidan Kris Paykning aytishicha, somon taqchilligi nafaqat uning shaxsiy ishiga, balki tom yopilishini kutayotgan uylarga ham taʼsir qilmoqda: «Biz yangi hosilni boshladik, lekin aprel oyiga kelib yana somonsiz qolamiz».
Hukumatning maslahat organi boʻlmish «Historic England» ushbu qiyinchiliklarni tushunishini va «soʻnggi yillarda ushbu masalalar boʻyicha soha vakillari bilan yaqindan hamkorlik qilib kelayotganini» maʼlum qildi.
«Bu holat qanchalik uzoq davom etsa va siz somon kutib qolsangiz, tomlar shunchalik xarob boʻladi, keyin esa bu tom ostida muammolarni keltirib chiqaradi — tomdan suv oʻta boshlaydi va uyning oʻziga shikast yetkazadi», dedi Payk.
«Thame Thatch» egasi Kris Fellouz bu kelajakda soha uchun nimani anglatishi mumkinligidan xavotirda ekanini aytdi: «Gap materiallar, somon va uni qoʻlga kiritish haqida ketmoqda... albatta, ob-havo ham oʻzgaryapti.
Quruq kelgan yoz va bahor fasli uni nobud qilmoqda, hosil shunchaki oʻsmayapti... dehqonlar borki, ularning hosildorligi uchdan bir qismga kamaygan va bu juda katta xavotir uygʻotadi».
Fellouzning aytishicha, ularda somon paydo boʻlishini kutishdan boshqa chora yoʻq, bu esa uy egalari uchun uzoq kutishlarga sabab boʻlishi mumkin: «Koʻpgina uylar tarixiy meros roʻyxatiga kiritilgan, shuning uchun siz boshqa materiallardan foydalana olmaysiz va mavjud somon bilan yilni yakunlashga harakat qilish eng katta qiyinchilikka aylanmoqda».
Hozirda Postkombda ishlayotgan uy haqida gapirar ekan, Fellouz uy egalari «ikki yildan ortiq» kutishganini aytdi.
«Hozir bizda uni tugatish uchun yetarli somon bor, chunki yangi hosil chiqdi, lekin keyin hamma somonga yopishadi va bu yana uning tugab qolishiga olib keladi».
Paykning aytishicha, taqchillik tom yopuvchilarning umuman ishsiz qolishiga sabab boʻlmoqda: «Men uch-toʻrt oylab ishsiz qolgan tom yopuvchilarni bilaman».
Fellouzning taʼkidlashicha, bu juda alamli, chunki talab hamon yuqori: «Biz Teymdamiz, bu yerda somonli tomlar juda koʻp va bizda buyurtma qilingan uylar talaygina, biz shunchaki somon topolmayapmiz».
«Historic England» vakilining soʻzlariga koʻra, imkon qadar tashkilot «tarixiy meros roʻyxatiga kiritilgan binolarda haqiqiy tom yopish materiallari va anʼanaviy usullardan foydalanishni qoʻllab-quvvatlaydi».
«Biz somonning vaqti-vaqti bilan taqchilligi anʼanaviy materiallarni topishni juda qiyinlashtirishini tushunamiz va soʻnggi yillarda ushbu masalalar boʻyicha soha vakillari bilan yaqindan hamkorlik qilib kelmoqdamiz».
«Batafsil dalillar odatiy tom yopish somoni haqiqatan ham mavjud emasligini koʻrsatgan taqdirda, ... eng koʻp muhtoj boʻlgan tarixiy binolarni taʼmirlash va himoya qilishni taʼminlash uchun vaqtinchalik muqobil tom yopish materiallari qabul qilinishi mumkin.
Bizning yoʻriqnomalarimiz, davom etayotgan tadqiqotlarimiz va sohani qoʻllab-quvvatlashimiz hunarmandchilikni asrab-avaylash, anʼanaviy materiallar, dehqonlar va tom yopuvchilarni qoʻllab-quvvatlash hamda tom yopish materiallari yetkazib berishning uzoq muddatli barqarorligini mustahkamlash boʻyicha ishlar davom etayotgan bir paytda, tarixiy binolarni yogʻin-sochinlardan himoya qilishga qaratilgan».