Beton va poʻlat oʻrniga tosh: Londonda noodatiy koʻp qavatli bino qurildi
Angliyada dunyodagi birinchi baland qavatli tosh ekzoskeletli bino qurildi. London shimolida joylashgan Petra Heights turar joy majmuasida anʼanaviy poʻlat va temir-beton konstruksiyalar oʻrniga minglab tonna tabiiy toshdan foydalanilgan.
Beton va poʻlat oʻrniga tosh: Londonda noodatiy koʻp qavatli bino barpo etildi
Loyiha Groupwork arxitektura byurosi va Webb Yates muhandislik kompaniyasi hamkorligida amalga oshirilgan.
Petra Heights Londondagi 317 Finchley Road manzilida joylashgan boʻlib, u balandligi oltidan oʻn qavatgacha boʻlgan uchta alohida blokdan iborat.
Binoning eng noodatiy jihati shundaki, uning asosiy yuk koʻtaruvchi konstruksiyasi tashqi tomonda joylashgan armaturalanmagan tosh panjara-ekzoskeletdir.
U nafaqat binoning ogʻirligini, balki shamol yuklarini ham oʻz zimmasiga oladi. Shu sababli loyihada odatda baland binolarda qoʻllaniladigan beton qattiqlik oʻzagi va beton ustunlar yoʻq.
Bundan tashqari, konstruksiyada anʼanaviy maʼnodagi poʻlat armatura ham ishlatilmagan. Tosh bir vaqtning oʻzida ham yuk koʻtaruvchi element, ham fasad vazifasini bajaradi. Shu bois binoga alohida fasad qoplamasi kerak boʻlmagan.
Petra Heights karkasi asosan ikki xil vulqon toshidan — Sitsiliya bazalti va Norvegiya larvikitidan tashkil topgan.
Mualliflar ushbu loyihani arxitektorlar va muhandislarning qariyb 15 yillik tadqiqotlari davomi sifatida taqdim etmoqda. Ularning maqsadi — tabiiy tosh poʻlat va betonga amaliy hamda nisbatan kam uglerodli muqobil boʻla olishini isbotlash.
Manbada qayd etilishicha, poʻlat va beton ishlab chiqarish birgalikda insoniyatning global chiqindilarining taxminan 16 foiziga toʻgʻri keladi.
Mutaxassislar hisob-kitobiga koʻra, Petra Heightsʼda qoʻllangan tosh ekzoskelet texnologiyasi poʻlat karkasli oʻxshash konstruksiya bilan taqqoslaganda chiqindilarni taxminan 80 foizgacha kamaytirishi mumkin. Muhimi, ular bu natijaga qoʻshimcha qurilish xarajatlarisiz erishish mumkinligini taʼkidlamoqda.
Shuningdek, mutaxassislar mazkur konstruktiv prinsipni kelajakda 30 qavatli osmonoʻpar binolargacha kengaytirish mumkin, deb hisoblamoqda.
Shu bilan birga, Petra Heights butunlay toshdan qurilgan emas.
Qurilish maydoni murakkab hududda — temir yoʻl stansiyasi va olti tasmali Finchley Road avtomagistrali orasida joylashgan. Shu sabab ayrim anʼanaviy materiallarni saqlab qolishga toʻgʻri kelgan.