Banklararo toʻlovlarni qayta ishlash uchun yagona toʻlov svitchi joriy etilmoqda
Markaziy bank milliy toʻlov svitchi orqali chakana toʻlovlarni amalga oshirish qoidalarini tasdiqladi. 2027 yil 25 yanvardan boshlab yangi qoidalar boʻyicha ishlay boshlaydigan tizim bank kartalari va elektron pullardan foydalangan holda milliy valyutadagi banklararo toʻlovlarni kechayu kunduz qayta ishlash va kliring qilishni taʼminlaydi.
Banklararo toʻlovlarni qayta ishlash uchun yagona toʻlov svitchi joriy etilmoqda
Markaziy bank boshqaruvining qarori (23.10.2026 yildagi roʻyxat raqami 3960) bilan Toʻlov svitchi orqali chakana toʻlovlarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom tasdiqlandi. Hujjat uch oydan keyin kuchga kiradi.
Prezidentning 27.11.2025 yildagi «Oʻzbekistonda moliyaviy texnologiyalar sohasini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi Qaroriga (PQ-359-son) muvofiq, jismoniy shaxslar uchun MBning Zudlik bilan toʻlovlarni amalga oshirish tizimida oʻz bank hisobvaraqlari orqali real vaqt rejimida toʻgʻridan-toʻgʻri oʻtkazmalarni amalga oshirish imkoniyatini yaratish nazarda tutilgan.
Toʻlov svitchi mamlakat ichida soʻrovlarni qabul qilish, yoʻnaltirish, qayta ishlash, avtorizatsiya qilish, kliring, hisob-kitob hujjatlarini shakllantirish, hisobotlarni tayyorlash va axborot almashinuvini taʼminlaydigan yagona infratuzilma hisoblanadi.
Hozirgi vaqtda xalqaro bank kartalari boʻyicha tranzaktsiyalarning bir qismi xorijiy protsessing markazlari tomonidan qayta ishlanmoqda, milliy svitch esa bunday operatsiyalarni qayta ishlashni Oʻzbekistonga oʻtkazish imkonini beradi.
Toʻlov svitchi toʻlov axborotini uzatish va qayta ishlash uchun yagona kanalga aylanadi. Maʼlumotlarni almashishning alohida yoʻnalishlari oʻrniga, qoidalarda nazarda tutilgan operatsiyalar Markaziy bankning yagona svitchi orqali oʻtadi.
Ushbu infratuzilma orqali operatsiyalarni tasdiqlash uchun soʻrovlar va toʻlov xabarnomalari uzatiladi. Milliy svitchning joriy etilishi toʻlov infratuzilmasining barqarorligini, shuningdek, toʻlovlarning xavfsizligi va barqarorligi darajasini oshiradi.
Nizom Oʻzbekiston hududida bank kartalari va elektron pullar orqali amalga oshiriladigan milliy valyutadagi banklararo toʻlovlarni, shuningdek, ularning yagona toʻlov svitchi orqali kliringini tashkil etish, amalga oshirish va nazorat qilish tartibini belgilaydi.
Yangi qoidalar 2027 yil 25 yanvardan kuchga kiradi, bunda tizim kecha-yu kunduz, 24/7, dam olish kunlarisiz ishlaydi.
Faqat banklar banklararo hisob-kitoblarning bevosita ishtirokchilari boʻlishlari mumkin. Toʻlov tashkilotlari va toʻlov tizimlari operatorlariga infratuzilmaga toʻgʻridan-toʻgʻri ulanishga ruxsat beriladi, biroq ular hisob-kitoblarni xizmat koʻrsatuvchi hisob-kitob banki orqali amalga oshirishlari kerak.
Banklar va boshqa ulangan tashkilotlarga toʻlov topshiriqnomasi rekvizitlarini mustaqil ravishda oʻzgartirish yoki mijozning roziligisiz operatsiyalarni amalga oshirish taqiqlanadi. Tizim ishtirokchilari, shuningdek, toʻlov axborotining konfidentsialligini saqlashi va shaxsiy maʼlumotlar himoyasini taʼminlashi shart.
Hujjat Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasida davlat tilida eʼlon qilingan va 25.01.2027 yildan kuchga kiradi.