AQSh Venesuelani qolgan siyosiy mahbuslarni ozod qilishga chaqirmoqda
AQSh davlat kotibi «erkin, adolatli va ishonchli saylovlar» uchun zamin yaratish masalasini ham muhokama qilmoqda.
**AQSh Venesuelani qolgan siyosiy mahbuslarni ozod qilishga chaqirmoqda**
Venesuela tashqi ishlar vaziri Oliver Blanko va AQSh davlat kotibi Marko Rubio dushanba kuni muzokaralar oʻtkazdi
AQSh Venesuelani ushbu Janubiy Amerika davlatida hali ham hibsda ushlab turilgan siyosiy mahbuslarni ozod qilishga chaqirdi.
3 yanvar kuni AQSh kuchlari Karakasdagi harbiy reyd paytida Venesuela yetakchisi Nikolas Maduroni qoʻlga olib, uni giyohvand moddalar kontrabandasi va qiynoqlar boʻyicha ayblovlar bilan sud qilish uchun Nyu-Yorkka olib ketganidan beri 1000 dan ortiq siyosiy mahbus ozod qilindi.
Biroq Venesuela mahbuslari huquqlarini himoya qiluvchi «Foro Penal» guruhining bildirishicha, 322 kishi hamon hibsda qolmoqda.
AQSh Davlat departamentining maʼlum qilishicha, AQSh davlat kotibi Marko Rubio dushanba kuni venesuelalik hamkasbi Oliver Blanko bilan uchrashib, ularni ozod qilishni talab qilgan va erkin, adolatli va ishonchli saylovlarga zamin yaratishga qaratilgan islohotlarni muhokama qilgan.
Siyosiy mahbuslarni ozod qilish Venesuela muxolifati yetakchisi Mariya Korina Machadoning azaliy talabi boʻlib kelgan.
2025 yilda Nobel tinchlik mukofoti bilan taqdirlangan Machado deyarli bir yillik surgundan soʻng 25 oktyabr kuni Venesuelaga qaytdi. Uning dastlabki uchrashuvlaridan biri siyosiy mahbuslarning qarindoshlari bilan boʻldi.
Hibsga olinganlarning koʻpchiligi 2024 yilgi prezidentlik saylovlaridan soʻng qoʻlga olingan edi.
Hukumatga sodiq kuchlar ustunlik qiluvchi Milliy saylov kengashi (CNE) muxolifat tomonidan yigʻilgan va mustaqil ommaviy axborot vositalari tomonidan tekshirilgan ovoz berish bayonnomalari nusxalari muxolifat nomzodi gʻalaba qozonganini koʻrsatsa-da, amaldagi prezident Nikolas Maduroni saylov gʻolibi deb eʼlon qilgan edi.
Venesuelaga mustaqil kuzatuvchilarni yuborgan Karter markazi ham saylovni «demokratik deb hisoblab boʻlmasligini» aytgan edi.
BMTning faktlarni aniqlash missiyasi shundan keyingi oylarda Venesuela hukumati «siyosiy muxolif deb qaralgan yoki shunchaki hokimiyatga qarshi eʼtiroz va tanqidiy qarashlarini bildirgan shaxslarga qarshi shafqatsiz qatagʻon» oʻtkazganini aniqladi.
AQSh kuchlari Maduroni qoʻlga olganidan soʻng, uning sodiq vitse-prezidenti Delsi Rodriges vaqtinchalik prezident sifatida qasamyod keltirdi.
Rodriges Tramp maʼmuriyati tomonidan qoʻllab-quvvatlanayotgan boʻlsa-da, Venesuela ichidagi muxolif partiyalar islohotlarning sekin kechayotganidan norozilik bildirmoqda.
Dushanba kungi bayonotida AQSh Davlat departamenti AQSh prezidenti Donald Trampning «barqarorlashtirish, iqtisodiy tiklanish va siyosiy yarashuv hamda demokratik oʻtish»dan iborat uch bosqichli rejasiga sodiq qolishini bildirdi.
Bir hafta oldin Rubio jurnalistlarga yangi saylovlar haqiqiy boʻlishi uchun Venesuelaning «saylov infratuzilmasi» almashtirilishi kerakligini aytgan edi.
«10 yildan keyin emas, besh yildan keyin emas, ikki yildan keyin emas; bu biz belgilagan muddatlar doirasida tez orada sodir boʻlishi kerak», deb taʼkidladi u.
Bir necha kun oʻtgach, Rodriges televideniye orqali venesuelaliklarga murojaat qilib, «yangilangan» saylov organi rahbarligida «saylovlar boʻlishini» aytdi.
Biroq, u saylov qachon boʻlishi mumkinligi haqida hech qanday muddatni keltirmadi.
Muxolifat yetakchisi Machado esa saylovlarni 2027 yilda oʻtkazishni talab qilmoqda.
Katta ehtimol bilan u 2027 yil 24 iyul — mustaqillik qahramoni Simon Bolivar tavallud topgan kunni taklif qilgan edi, ammo shundan beri u kelasi yilda ovoz berishni oʻtkazish chaqirigʻiga qaytdi.