Akula adashib qolib, Koreyaning koʻnglidan joy oldi — u oxir-oqibat dengizga qaytib keta oladimi?

Adashgan akula Janubiy Koreya mehrini qozondi — ammo u oxir-oqibat dengizga qaytadimi?

Janubiy Koreyaning janubi-sharqiy chekkasida joylashgan gavjum yuk tashish markazi va plyaj shahri — Pusandagi kanalda yirik akula birinchi marta koʻringanida, dengiz biologi Kim Xyon U uni qutqarishga yordam berish uchun chaqirildi.

U bu iltimosni sentyabr oʻrtalarida, baliqchilik kemalarini qoʻllab-quvvatlash uchun skumbriya toʻdalarini kuzatish boʻyicha xizmat safaridan uyga qaytayotganda oldi. U mamlakatdagi eng yetakchi akula mutaxassislaridan biri boʻlishiga qaramay, sohil xavfsizligi xizmati undan akulani qutqarishni soʻraydi deb hech oʻylamagan edi.

Janubiy Koreya akulalarga odatlangan, ammo dunyodagi yettinchi eng gavjum port yonidagi tayp-tayiz beton kanalda bunday oʻlchamdagi akulaning paydo boʻlishi shu paytgacha eshitilmagan hodisa edi.

Sohilda olomon yigʻila boshlagani sababli, uning Milliy baliqchilik fanlari institutidagi jamoasi tez harakat qilishi kerak edi.

Ularning birinchi vazifasi akula turini aniqlash boʻldi.

Baʼzi akulalar boshqalariga qaraganda xavfliroqdir. 1975 yildagi "Jagʻlar" (Jaws) blokbasteri orqali mashhur boʻlgan katta oq akula odamlarga hujum qilishi va oʻldirishi bilan tanilgan.

Pusandagi akula atigi ikkita oʻlim bilan bogʻliq hujumga aloqador boʻlgan qora tumshuqli akula (dusky shark) urgʻochisi boʻlib chiqdi. Shunga qaramay, Kim olomondagi kimdir kanalga sakrab tushishi yoki yiqilib tushishidan xavotirda edi.

Akulani dengizga qaytarish kerak edi.

Qora tumshuqli akula kanalda birinchi marta sentyabr oʻrtalarida koʻringan edi

Sohil xavfsizligining kichik kemasi akulalar qochadigan kuchsiz tok hosil qiluvchi elektr haydash qurilmasidan foydalanib, ilk urinishni amalga oshirdi.

Bunday qurilmalar odatda ommabop plyajlar yaqinida akulalar koʻringanidan keyin ishlatiladi. Ammo besh soatdan keyin mutasaddilar bu akula ushbu qurilma uchun juda katta va juda tezkor degan xulosaga kelishdi.

Keyin Kim strategiyasini oʻzgartirib, akulaning oʻzi chiqib ketishini kutishga qaror qildi. Ammo bu sodir boʻlmadi.

Rasmiylar uni kanaldan olib chiqish yoʻllarini qidirayotgan bir paytda, qisilib qolgan jonzot internetda virus kabi tarqaldi.

U paydo boʻlganidan bir necha soat oʻtgach, shahar kengashi shahardagi hammaga favqulodda SMS-ogʻohlantirish yuborib, piyodalar va yashovchilarni "oʻz xavfsizliklari uchun ehtiyot boʻlishga" chaqirdi.

Odamlar kanal yonidagi parkka kamdan-kam borishardi, ammo ogʻohlantirishdan soʻng bu hudud baliqni koʻrishni istagan odamlar bilan tezda toʻldi.

Muxlislar unga yaqindagi portning koreyscha nomi — "buk hang"dan olingan Bukangi nomini berishdi. Bir necha kun ichida bir biznes ushbu nomni savdo belgisi sifatida roʻyxatdan oʻtkazdi va internetda Bukangi nishonlari, yumshoq oʻyinchoqlari va futbolkalari paydo boʻla boshladi.

Shahar mutasaddilari ham bunga qoʻshilib, akulani toʻgʻridan-toʻgʻri efirga uzatishdi va uni oʻzlarining rasmiy tumori deb eʼlon qilishdi.

Kanal kirishiga banner joylashtirilib, jamoatchilikdan kanal yonida yangi 30,000 oʻrinli beysbol stadioni qurish uchun milliy hukumat qoʻllab-quvvatlashini soʻrab "Bukangi nomidan" petitsiyaga imzo chekish soʻraldi.

Akulani tomosha qilish mahalliy aholi va mehmonlar oʻrtasida umumiy mashgʻulotga aylandi. Yozilmagan qoidaga koʻra, bolalarga oldingi qator berilardi va Bukangini koʻrgan har bir kishi uni yangi kelganlarga koʻrsatishi kerak edi.

Baʼzi oʻz-oʻzidan tayinlangan himoyachilar hatto kechasi kanalni patrul qilib, hech kim Bukangiga fonar yoki lazer qaratmasligini nazorat qilishdi.

Yakunda kanalga 1,6 milliondan ortiq tashrif buyuruvchi keldi.

Mahalliy merning aytishicha, akula portga "hatto milliardlab dollar sotib ololmaydigan reklama" olib keldi.

"Hozirgi kunda odamlarning birlashishi juda kamdan-kam uchraydigan hol", dedi ikki jiyani bilan akulani koʻrishga kelgan Kim Joo Yon. "Bukangi hammamizni birlashtirgandek, hammamiz unga muxlislik qilayotgandek tuyuladi... Bu juda maroqli."

Ammo mutasaddilar Bukangini kanalda qoldira olmasdilar.

Sentyabr oxiriga kelib, u bir necha kundan beri ovqatlanmagani va beton devorlarga urilishi tufayli tumshugʻida qonli shilingan joylar paydo boʻlgani koʻrindi.

Taniqli dengiz biologiyasi professori Choy Yun mahalliy OAVga ekspertlar, ayniqsa, akulaning koʻzi yaqinidagi "jiddiy" jarohatdan xavotirda ekanligini aytdi.

Sentyabr oxirida Kim jamoasi yana bir qutqaruv harakatini boshladi. Dengiz biologi 2004 yilda Massachusetsda katta oq akulani tayiz hovuzdan chiqarib yuborish uchun suv oqimlaridan foydalanilgan holatni esladi.

Ammo jamoa bu usulni Bukangida qoʻllab koʻrganida, u yana aylanib orqaga qaytaverdi.

2 oktyabr kuni ular akulaning qaytishiga yoʻl qoʻymaslik uchun kanalning butun kengligi boʻylab toʻr qoʻyishga qaror qilishdi. U toʻr atrofida suzib oʻtdi va bir necha soat ichida yana qaytib keldi.

Oʻsha paytda Kim akulada harakatlanish uchun foydalanadigan tumshugʻidagi elektromagnit sensorlari bilan muammo boʻlishi mumkinligidan shubhalana boshladi. Yoki u portdagi kemalarning baland tovushlaridan yoʻnalishini yoʻqotgan boʻlishi mumkin.

Okeanlar vazirligining bildirishicha, Bukangining kanalda paydo boʻlishi dengizlarning isishi belgisi boʻlishi mumkin.

Vazirlik u koʻp miqdordagi baliqlar ketidan issiqroq suvlarga ergashgan boʻlishi mumkin deb hisoblaydi. Yilning birinchi yarmida Janubiy Koreyaning sharqiy sohillarida 50 ga yaqin yirik akula qayd etilgan; bu oʻtgan yilgidan toʻrt baravar koʻp.

Har bir muvaffaqiyatsiz qutqaruv urinishi bilan Bukangining baʼzi yangi muxlislari uni tinch qoʻyishga chaqira boshlashdi.

Payshanba kuni bir necha kishi plakatlar bilan kelib, "Bukangini tinch qoʻying" va "Toʻrni olib tashlang" deb hayqirishdi.

Xavfsizlik xodimi ularga toʻxtashni aytganda, bir kishi: "Men seni yaxshi koʻraman, Bukangi!" deb baqirdi.

"Men unga mubtalo boʻlganman", dedi 40 yoshlardagi Chon Yo Von ismli ayol. U akulani "umid va quvonch manbai" deb taʼrifladi va: "Menimcha, biz uni bunday shafqatsizlarcha haydab chiqarmasligimiz kerak", dedi.

Boshqalar esa uning uyiga qaytish vaqti keldi deb hisoblashdi.

"Men unga soatlab tikilib oʻtirardim, chunki u meni juda maftun etgan edi", dedi bir ayol akulani uchinchi urinishda koʻrganidan soʻng. "Bukangining qolishini xohlardim, lekin u uzoq va sogʻlom hayot kechirishini afzal koʻraman."

Odamlar kengash "Bukangiga rasmiy guvohnoma berishi va pensiya tayinlashi kerak" deb hazillashishdi, dedi Shin Sinmin.

"U oʻzi bilan juda koʻp quvonch olib keldi. Ammo u borib, oʻzining odatiy akulalik hayotini yashashi kerak."

Kimning aytishicha, kuzgi haroratning tushishi sababli kanalda qolish Bukangi uchun jiddiy xavf tugʻdiradi. Akulalar odatda bunga javoban janubdagi issiqroq suvlarga koʻchadilar.

"Bu kanalni yashash joyi deb aytishdan juda yiroqmiz", deya qoʻshimcha qiladi u. "Japaloq hayvon faqat insonlar uchun qilingan maydonda qola olmaydi."

Nihoyat, jamoatchilik eʼtibori kuchaygach, Okeanlar vazirligi qutqaruv operatsiyasini baliqchilik institutidan oʻz zimmasiga oldi. Butun shahardan, jumladan Pusan akvariumi gʻavvoslaridan iborat 40 ga yaqin odam safarbar qilindi. Bukangi gʻavvoslarga hujum qilgan taqdirda tez yordam mashinasi va veterinar shay holatda turdi.

Chorshanba kuni gʻavvoslar ikki qavat toʻr oʻrnatishdi va Bukangi tor kanaldan ochiq suvga muvaffaqiyatli olib chiqildi. Ammo kechasi u tashqi toʻr ostidan sizib oʻtib, yana kanalga suzib kirdi.

Bu uni ikki qavat toʻr oʻrtasida qisilib qolishiga olib keldi.

Keyin payshanba kuni qutqaruvchilar tashqi qavatni olib tashlashdi va Bukangining ochiq dengiz tomon uzoqroq va uzoqroq suzib ketayotgani koʻrindi.

U vaqti-vaqti bilan orqaga qaytgan boʻlsa-da, qutqaruv operatsiyasi yakunlandi.

Soʻnggi bir necha kun ichida Bukangi koʻrinmadi, ekspertlarning fikricha, bu yaxshi belgi.

Professor Choy u kengroq, chuqurroq suvlarga moslashayotgan boʻlishi mumkin deb hisoblaydi.

Uning qoʻshimcha qilishicha, akula uzoqqa ketgan boʻlishi dargumon va kelasi haftada yana paydo boʻlishi mumkin.

Ammo u akulaning olgan boʻlishi mumkin boʻlgan jarohatlaridan ham xavotirda. Kanalda qisilib qolgan paytda, u "uzluksiz [devorlarga] ishqalanib, tumshugʻi va hatto koʻkrak suzgichlaridagi terini shilib olgan", dedi u mahalliy OAVga.

Hozircha Janubiy Koreya Bukangi oʻz uyiga — ochiq dengizga qaytish yoʻlini topishiga umid qilib, nafasini ichiga yutib kutmoqda.