9/11 daʼvosidagi erkakning yangi videolari uning ekstremistik aloqalarini fosh qildi

11 sentyabr ishi boʻyicha ayblanayotgan shaxsning yangi videolari uning ekstremistlar bilan aloqalarini fosh qildi

BBC qoʻlga kiritgan videolavhalar 11 sentyabr qurbonlarining oilalari tomonidan Saudiya Arabistoniga qarshi qoʻzgʻatilgan 1 trillion dollarlik (£733 mlrd) daʼvo arizasining markazida turgan shaxs Saudiya hukumati rasmiylari bilan yaqin aloqada boʻlgani va «Al-Qoida»ning boʻlajak yetakchilaridan biri bilan peyntbol oʻynaganini koʻrsatadi.

FQB (Federal qidiruv byurosi) qoʻliga 2001 yilgi hujumlardan bir necha kun oʻtib tushgan ushbu tasvirlar Omar al-Bayumining oʻzini ekstremist va Saudiya josusi emasligi haqidagi 25 yillik inkorlarini butunlay chippakka chiqaradi.

Lavhalarning birida, AQShda boʻlgan vaqtida talaba boʻlganini aytgan Bayumi keyinchalik Arabiston yarim orolidagi «Al-Qoida» guruhi yetakchisiga aylangan Anvar al-Avlaqiy bilan quchoqlashib koʻrishayotgani tasvirlangan. Boshqa bir lavhada esa Bayumi va Avlaqiy San-Diyego yaqinida Saudiya Arabistoni Islom ishlari vazirligi rasmiysi bilan birga peyntbol oʻynayotgani aks etgan.

Ushbu videolar 11 sentyabr qurbonlari oilalarining Saudiya Arabistoniga qarshi olib borayotgan sud ishining bir qismi boʻlib, ilgari hech qachon keng jamoatchilikka koʻrsatilmagan.

Daʼvo arizasida aytilishicha, Saudiya Arabistoni ushbu hujumlarga sherik boʻlgan va Bayumi Jahon savdo markazi hamda Pentagonga samolyotlarni urib yuborgan (yana bir samolyot Pensilvaniyada qulagan) 19 nafar terrorchining ikki nafariga yordam bergan.

Bayumi hujumlardan bir necha kun oʻtib Buyuk Britaniyada Metropoliten politsiyasi tomonidan hibsga olingan va ushbu videolar boshqa muhim dalillar qatorida uning buyumlari orasidan topilgan.

Ushbu dalillar orasida samolyot chizmasi va uning yoniga yozilgan parvoz pasayishi tenglamasi ham bor edi.

Bir nechta FQB agentlariga ushbu chizmaning nusxalari berilgan, biroq Bayumi saqlanayotgan politsiya mahkamasiga yetkazilgan boʻlsa-da, u britaniyalik tergovchilarga hech qachon koʻrsatilmagan.

Shuningdek, chizma Bayumi ishini tergov qilayotgan ayrim FQB agentlaridan hamda AQSh tarixidagi eng dahshatli ommaviy qotillik (unda qariyb 3000 kishi halok boʻlgan) boʻyicha mustaqil surishtiruv olib borgan «11 sentyabr komissiyasi»dan ham yashirilgan. Bayumiga hech qachon ayblov qoʻyilmagan.

U va Saudiya hukumati BBC’ning izoh berish haqidagi soʻrovlariga javob bermadi, biroq ikkala tomon ham hujumlarda biror-bir rol oʻynaganini yoki undan oldindan xabardor boʻlganini izchil ravishda inkor etib keladi. FQB izoh berishni rad etdi.

Sudya 2018 yilda daʼvo arizasini koʻrib chiqishga ruxsat berganidan soʻng, minglab hujjatlar, shuningdek, video va fotosuratlar sudga taqdim etildi va sobiq prezident Jo Bayden imzolagan ijroiya farmoniga muvofiq sir saqlanishi bekor qilindi.

BBC Panorama va Radio 4 ushbu hujjatlarni oʻrganib chiqdi hamda FQBning Bayumi va Saudiya Arabistonining 11 sentyabr voqealaridagi ehtimoliy roli haqida toʻplagan dalillarini kuzatish hamda nima uchun bu ish 25 yil davomida oxirigacha surishtirilmaganini tushunish uchun oʻnlab maxsus agentlar va tergovchilar bilan suhbatlashdi.

Surishtiruvimiz davomida quyidagilar ham aniqlandi:

- FQBdagi manbaga koʻra, samolyot chizmasi FQBning Nyu-Yorkdagi idorasiga yuborilgan va tahlil qilingan. Biroq AQSh Adliya vazirligi rasmiysi BBC’ga bergan maʼlumotida, unga ushbu dalil asosida Bayumini jinoiy javobgarlikka tortish boʻyicha taklif hech qachon koʻrsatilmaganini aytdi, vaholanki «biz odamlarni bundan kamroq dalillar bilan ham sudlaganmiz».

- Bayumi AQShda yashagan San-Diyego shahridagi FQB agentlari bir necha bor dalillar nusxasini soʻrashgan, biroq ularning katta qismini hech qachon olishmagan.

- FQBning San-Diyego va Los-Anjelesdagi idoralariga Bayumining Saudiya hukumatidagi aloqalari bilan suhbat oʻtkazish taqiqlangan.

- «11 sentyabr komissiyasi» aʼzolari Bayumining ekstremistlar bilan aloqador boʻlishi «ehtimoldan yiroq» degan xulosaga eʼtiroz bildirishgan, bu esa hisobotda ushbu xulosani «u bilan bevosita ishlagan tergovchilarimiz» fikri sifatida koʻrsatishga majbur qilgan.

Omar al-Bayumi San-Diyegoga Saudiya Arabistonidan 1994 yilda kelgan. U ingliz tilini oʻrganayotganini aytgan, biroq sud hujjatlari shuni koʻrsatadiki, bir necha yil ichida u oʻqishni amalda tashlab qoʻygan. Uni koʻpincha diniy tadbirlarni tashkillashtirayotgan, koʻpincha qoʻlida videokamera ushlab yurgan holatda koʻrishgan.

Bayumi tomonidan 1997 yil yoki 1998 yil boshida yozib olingan videolardan birida Anvar al-Avlaqiy ham boʻlgan bir guruh erkaklarning peyntbol oʻynayotgani aks etgan. San-Diyego yaqinida suratga olingan ushbu tasvirlarda guruh shahar sharoitidagi jang sahnalarini va nishonga otish mashqlarini bajarmoqda, ularning koʻpchiligi harbiy kiyimda.

Bir vaziyatda erkaklardan baʼzilari «Allohu Akbar» deb hayqirib oldinga intilishadi. Guruh bilan birga mehmon boʻlib kelgan saudiyalik shayx ham bor va Bayumining Anvar al-Avlaqiyga «Shayx Anvar» deb murojaat qilayotganini eshitish mumkin.

Peyntbol oʻyini 11 sentyabrdan keyin FQBning aksilterror tergovlari markaziga aylandi va Adliya vazirligi bir nechta terrorizm boʻyicha sud ishlarida peyntbol dalillaridan foydalandi.

Omar al-Bayumi va Anvar al-Avlaqiy 1990-yillarning oxiri va 2000-yillarning boshlarida San-Diyegoda kamida uch yil davomida peyntbol mashgʻulotlarida qatnashgan. 11 sentyabrdan keyin FQB tergov oʻtkazganda, agentlarga baʼzi ishtirokchilar undan jihodga tayyorgarlik koʻrish uchun foydalangani aytilgan.

Avlaqiyning ekstremistik daʼvatlari 11 sentyabrdan keyin koʻproq koʻzga tashlangan boʻlsa-da, peyntbol videosi suratga olingan vaqtda u allaqachon «Al-Qoida» aʼzolari bilan aloqada boʻlgan va tez orada FQB tergovi ostiga tushgan. U 2011 yilda Markaziy razvedka boshqarmasining (MRB) dron hujumi natijasida halok boʻlgan.

Saudiya Arabistoni peyntbol videosida uni kim «tayyorlagani» yoki «suratga olgani» koʻrinmaganini bildirgan. 2021 yilda 11 sentyabr qurbonlari oilalarining daʼvo arizasi doirasida masofaviy soʻroq qilinganda, Bayumi Avlaqiy bilan hech qachon uchrashmaganini daʼvo qilgan. Ushbu daʼvoni inkor etuvchi videodalillar faqat bir yil oʻtib sudga maxfiy ravishda taqdim etilgan va shu yilning 4 sentyabrida ommaviy reyestrga joylashtirilgan.

Ilgari eʼlon qilinmagan yana bir lavhada Bayumining 1998 yil yanvarida Avlaqiyni quchoqlayotgani aks etgan. Qoʻshimcha tasvirlarda Bayumining Ar-Riyod Islom ishlari vazirligi rasmiylari va voizlari bilan bir necha bor uchrashgani koʻrinadi. U vazirlikning ikki rasmiysi bilan SeaWorld bogʻida tushgan videoda paydo boʻladi, ulardan birining qoʻlida yozuv taxtachasi bor. Bayumi kamerani oʻgʻliga beradi va ular bilan birga tasvirga tushish uchun kadrga sakrab kiradi.

1993 yilda tashkil etilgan Islom ishlari vazirligi sunniylikning radikal talqinini targʻib qiluvchi va uni butun dunyoga yoyuvchi ulamolar nazoratida boʻlgan deb hisoblangan. U butun dunyo boʻylab masjidlar qurishga yuzlab million dollar sarflagan va AQShga oʻnlab rasmiylarni yuborgan, ularning baʼzilari qatʼiy qarashdagi voizlar tarmogʻini nazorat qilgan.

11 sentyabr hujumlaridan soʻng Omar al-Bayumi FQB tergovidagi dastlabki gumondorlardan biriga aylandi.

Uning ismi AQShga birinchi boʻlib kelgan ikki terrorchi — Navaf al-Hajmiy va Xolid al-Mihdor tomonidan imzolangan kvartira ijarasi shartnomasida paydo boʻlgan. Ular samolyotni Pentagonga urib yuborgan besh kishilik terrorchilar guruhi aʼzolari edi.

FQB Bayumining izidan Buyuk Britaniyaning Birmingem shahriga bordi, u yerga u 11 sentyabrdan oldin oilasi bilan koʻchib oʻtgan edi.

2001 yil 21 sentyabrda Metropoliten politsiyasining Terrorizmga qarshi kurash boshqarmasi Maxsus operatsiyalar guruhi xodimlari Bayumini uning mulklaridan birida hibsga olishdi.

U koʻk chiroqlar ostida Londondagi Peddington Grin politsiya mahkamasiga olib borildi va u yerda detektivlar uni soʻroq qila boshlashdi. Oʻsha paytdagi Buyuk Britaniya qonunchiligiga koʻra, politsiya xodimlari uni ayblovsiz faqat yetti kun davomida ushlab turishlari mumkin edi.

Ertasi kuni ertalab Birmingemda politsiya xodimlari uning uylaridan dalillarni roʻyxatga olish va paketlash boʻyicha mashaqqatli ishni boshlashdi — bu minglab sahifalik hujjatlar, yuzlab fotosuratlar, parvoz chiptalari kvitantsiyalari, telefon kartalari hamda kamida 80 ta videokasseta boʻlgan paketlar va qutilar edi.

Tintuv boshlanganidan bir necha soat oʻtgach, FQB koʻrsatmasi bilan oʻta muhim deb tasniflangan bir nechta hujjatli dalillar politsiya tomonidan toʻgʻridan-toʻgʻri Peddington Gringa olib borildi, u yerda FQB oʻz agentini joylashtirgan edi.

Ushbu dalillar qatorida AQSh va Saudiya Arabistonidagi ikki oʻngdan ortiq Saudiya hukumati rasmiylarining ismlari yozilgan telefon daftarchasi, parvoz simulyatori dasturi, chiptalar va sayohat hujjatlari hamda politsiya xodimi tomonidan «samolyotlar balandligiga oid qoʻlyozma qaydlar va matematik hisob-kitoblarni oʻz ichiga oladi» deb belgilangan, samolyot eskizi chizilgan sariq chiziqli bloknot varagʻi bor edi.

Oʻn sakkiz yil oʻtgach, FQB sud chaqiruvidan soʻng ushbu bloknot varagʻini 11 sentyabr qurbonlari oilalarining sud ishiga taqdim etadi.

«Bu halokatning matematik hisob-kitobidir», dedi 11 sentyabr qurbonlari oilalarining huquqiy guruhi aʼzosi Jodi Vestbruk Flauers BBC’ga. «Bu nima ekanligini tushunib yetganimizda, bu biz qidirayotgan rad etib boʻlmas dalil ekanligini bildik».

Omar al-Bayumining dastxati bilan yozilgan tenglama uchuvchi samolyotni yerdagi maʼlum bir obʼyektga yoʻnaltirishi uchun zarur boʻlgan balandlik va masofani koʻrsatadi. Uning ostida samolyotning kichik chizmasi va raqamlar toʻplami bor.

Oʻtgan yili oilalarning daʼvo arizasini koʻrib chiqqan federal sudya ushbu bloknot varagʻi oʻz mohiyatiga koʻra «Bayumini 11 sentyabr hujumlaridan xabardorlik bilan bogʻlaydi» degan xulosaga keldi.

2021 yilda sud bu haqda soʻraganda, Bayumi tenglamalarni topishni yaxshi koʻrgani uchun ushbu chizma unda boʻlganini va uni qachon yozganini eslay olmasligini aytdi.

2001 yil 22 sentyabr oqshomiga kelib, samolyot chizmasining nusxalari Londonda ham FQB, ham Buyuk Britaniyaning aksilterror politsiyasi ixtiyorida edi — va Omar al-Bayumi soʻroq qilinayotgan hibsxonadan atigi bir necha metr uzoqlikda edi. Hujjatlar shuni koʻrsatadiki, ular keyingi ikki kun ichida yana kamida uchta FQB agenti qoʻlidan oʻtgan.

Biroq sir mana shu yerda boshlanadi. FQB Metropoliten xodimlariga Bayumini boshqa oʻta muhim ashyoviy dalillar boʻyicha soʻroq qilish haqida koʻrsatma bergan, ammo hibsxonadagi detektivlarga samolyot chizmasi hech qachon berilmagan va bu haqda maʼlumot berilmagan.

Koʻplab FQB agentlari bizga 11 sentyabrdan keyingi davr tinimsiz tartibsizlikdan iborat boʻlganini aytishdi. Ammo bunday shoshilinch ravishda olib borilayotgan ishda bunchalik muhim dalilning soʻroq qilayotgan detektivlar qoʻliga topshirilmaganini tushunish qiyin.

FQB savollarimizga javob berishni rad etdi. Metropoliten politsiyasi davom etayotgan sud jarayoni sababli izoh bera olmasligini bildirdi.

Samolyot chizmasi Peddington Gringa yetkazilganidan koʻp oʻtmay, Bayumining barcha videolari, jumladan, peyntbol tasvirlari nusxa koʻchirish uchun Birmingemdan Nyu-Skotland-Yardga olib ketildi.

24 sentyabrga kelib, taxminan bir mil uzoqlikdagi Peddington Grin hibsxonasi videokassetalarni oldi. Detektivlar kassetalar solingan paketlarni Bayumi soʻroq qilinayotgan xonaga olib kirishdi va tasvirlarning bir qismi unga qoʻyib berildi.

Undan yigʻilish aks etgan ikkita kasseta haqida soʻrashdi, biroq britaniyalik xodimlarga FQB tomonidan undan peyntbol videosi yoki uning Anvar al-Avlaqiy bilan aloqalari haqida soʻrash boʻyicha koʻrsatma berilmagan edi.

Bayumi ayblov eʼlon qilinishi yoki qoʻyib yuborilishi kerak boʻlgan oxirgi kunda Metropoliten detektivlari AQSh Adliya vazirligi va FQBning bir nechta yuqori lavozimli rasmiylari bilan telefon orqali muloqotga qoʻshildilar.

Panorama va Radio 4 ushbu uchrashuvda ishtirok etgan ikki kishi bilan suhbatlashdi. Ulardan birining eslashicha, britaniyalik detektivlar amerikaliklar Bayumini AQShda javobgarlikka tortish uchun ekstraditsiya qilishlari uchun yetarli deb hisoblagan dalillarni taqdim etishgan.

Adliya vazirligi rasmiylari dalillar yetarli emasligi sababli hech qanday ekstraditsiya talab qilinmasligini aytishgan.

2001 yil 28 sentyabrda Bayumi qoʻyib yuborildi.

Biroq oʻsha vaqtga kelib, FQB Birmingemda topilgan barcha dalillarni AQShga yubormagan, ularni atroflicha tahlil qilish haqida-ku gapirmasa ham boʻladi.

FQBning Londondagi huquqiy attashesi tomonidan ikki hafta oʻtib yuborilgan memorandumda «hali koʻrib chiqilishi kerak boʻlgan bir qator videolar, fleshkalar va hujjatlar» borligi qayd etilgan.

Shunga qaramay, eʼlon qilingan fayllar orasida FQB ushbu chizmaga ishora qiluvchi faqat bitta hujjat taqdim etgan, vaholanki uning daliliy ahamiyati juda katta va ushbu hujjat chizma birinchi marta 2001 yilda topilganidan atigi 11 yil oʻtib yaratilgan.

U Bayumi AQShda yashagan va FQBning mahalliy idorasi ham uni tergov qilayotgan San-Diyegoga yuborilmagan.

Aslida, agentlar uning sheriklarini soʻroq qilayotgan, masjidini tintayotgan hamda telefon qoʻngʻiroqlari va bank koʻchirmalarini tahlil qilayotgan San-Diyego idorasi Metropoliten politsiyasi tomonidan Birmingemda musodara qilingan katta hajmdagi dalillarning deyarli hech birini olmagan.

U yerda FQB tergoviga rahbarlik qilgan Rik Lambert BBC’ga bergan maʼlumotida, uning idorasi Nyu-Yorkdan barcha dalillar nusxasini yuborishni bir necha bor soʻraganini aytdi. «Ularning pozitsiyasi shunday edi: ishga biz masʼulmiz; tahlilni tugatganimizdan keyin sizga yuboramiz».

Lambertning aytishicha, Nyu-York uning idorasi soʻrovlarini bajarmagan. «Ishonamanki, agar biz ushbu dalillarni olib, tahlil qilganimizda, jumboq boʻlaklarini ancha tezroq birlashtira olgan boʻlardik».

Hujjatlar shuni koʻrsatadiki, 2002 yil bahorida San-Diyego idorasi bir nechta videolarning nusxalarini Nyu-Yorkdan emas, balki FQBning Londondagi vakili orqali qoʻlga kiritgan.

Kassetaning nusxasi FQBning Nyu-Yorkdagi idorasiga yuborilgan va u yerdagi bir agent bizga uni koʻrishganini aytdi. Biroq u idoraning Bayumining ekstremistik aloqalari toʻgʻrisidagi xulosalariga kiritilmagan.

BBC koʻrgan 2002 yildagi FQB va Adliya vazirligi memorandumlarida Bayumining Birmingemdagi uylaridan musodara qilingan, «Omar al-Bayumining Amerikaga qarshi kayfiyati va qarashlarini koʻrsatishi» mumkin boʻlgan materiallar va Bayumining oʻzi tomonidan yozilgan, «jihodchilik sifatida talqin qilinishi mumkin boʻlgan» yozuvlar muhokama qilingan.

Biroq u yerda peyntbol videosi yoki Bayumining Anvar al-Avlaqiy bilan aloqasi haqida hech qanday eslatma yoʻq edi.

Jeffri Breynxolt, oʻsha paytda Adliya vazirligining aksilterror boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari va 11 sentyabrdan keyin terrorizm boʻyicha ayblovlarni koʻrib chiquvchi prokurorlarni nazorat qiluvchi rasmiy, BBC’ga Bayumining ismi «ayblov qoʻyilishi mumkin boʻlgan eng ehtimoliy nomzodlardan biri» sifatida paydo boʻlganini aytdi.

Biroq uning aytishicha, Nyu-York prokuraturasi unga yoki uning hamkasblariga tasdiqlash uchun hech qachon ayblovlarni yubormagan. Agar yuborilganida, samolyot chizmasi Bayumiga qarshi muhim dalil boʻlar edi, dedi u.

Breynxoltning bizga aytishicha, peyntbol videosi yana bir «juda koʻp narsani anglatuvchi dalil» boʻlib, unda Anvar al-Avlaqiyning ishtiroki «juda katta ahamiyatga ega».

Bayumiga qarshi hech qanday ayblov qoʻyilmadi.

Omar al-Bayumini tergov qilishga uringan agentlar boshqa toʻsiqlarga ham duch kelishdi.

2001 yil oktyabr oyida San-Diyegoda Lambert va uning hamkasblari AQShdagi bir nechta Saudiya rasmiylarini (ularning koʻpchiligi Islom ishlari vazirligi bilan bogʻliq boʻlgan) soʻroq qilmoqchi boʻlishdi. Ular ushbu rasmiylar Bayumining ikki terrorchi — Navaf al-Hajmiy va Xolid al-Mihdorga koʻrsatgan yordamini muvofiqlashtirgan deb gumon qilishgan.

Diplomatlar maxsus himoyalangan maqomga ega boʻlganliklari sababli, agentlarga FQB bosh qarorgohi va Davlat departamentining ruxsati kerak edi.

«Javob shunday boʻldi: 'yoʻq, siz bunday qilmaysiz'», dedi hozirda 11 sentyabr qurbonlari oilalarining sud ishi boʻyicha maslahatchisi boʻlib ishlayotgan Lambert bizga.

Los-Anjelesdagi agentlar ham keyingi yili shunga oʻxshash vaziyatga duch kelishdi. Ular Bayumi Hajmiy va Mihdor bilan shahardagi birinchi uchrashuvidan soʻng darhol uchrashgan Saudiya diniy diplomatini soʻroq qilishga ruxsat soʻrashgan edi.

«Biz shunday kuchli toʻsiqqa duch keldikki, menimcha, hammamizda xavfsizlik yostiqchasidan kuyish jarohati qoldi», dedi Los-Anjelesda FQBning 11 sentyabr tergoviga rahbarlik qilgan Stiv Mur. Murning aytishicha, uning jamoasi ushbu rasmiyni soʻroq qilishni bir necha bor soʻragan, biroq ruxsat hech qachon berilmagan.

FQB kabi Davlat departamenti ham izoh berishni rad etdi.

2003 yil oktyabr oyida Kongress tomonidan hujumlar toʻgʻrisida «toʻliq va batafsil» hisobot tayyorlash uchun tuzilgan «11 sentyabr komissiyasi» Omar al-Bayumini Ar-Riyodda soʻroq qildi. U Britaniya politsiyasi tomonidan qoʻyib yuborilganidan keyingi oylarda Saudiya Arabistoniga qaytgan edi.

Soʻroq Saudiya maxfiy politsiyasi ishtirokida Komissiyaning ijrochi direktori, prezident Jorj Bushning sobiq maslahatchisi Filip Zelikou, shuningdek, yuqori lavozimli xodim va FQB bosh qarorgohi agenti tomonidan oʻtkazildi.

Komissiyaning oʻsha paytdagi qaydlari shuni koʻrsatadiki, soʻroq paytida Bayumiga favqulodda darajada kafolat berilgan. Unga «uning terrorchilarga oʻz terrorchilik missiyasini amalga oshirishda bilib turib yordam berganiga hech kim ishonmasligi aytilgan».

Bayumi gʻazab bilan oʻzining tinchliksevar inson ekanini va «qurbonlarning qurboni»ga aylanganini aytgan. Soʻroq paytida delegatsiya Bayumisiz, maxfiy politsiya (Mabahit) tomonidan tashkil etilgan koʻp taomli kechki ovqatga ketgan.

Soʻroq tugagandan soʻng, Mabahit Amerika delegatsiyasiga ular «uning oqlanishini koʻrishni xohlashlarini» aytgan. Amerikaliklar esa hisobotlari eʼlon qilinmaguncha hech qanday oqlash imkoni boʻlmasligini bildirishgan.

2004 yil iyul oyida «11 sentyabr komissiyasi hisoboti» eʼlon qilinganda, Bayumi amalda oqlandi. Unda u «yordamsevar va xushmuomala» deb taʼriflangan va uning ekstremistik qarashlarga ega boʻlgani haqida hech qanday dalil yoʻqligi aytilgan.

Biroq Komissiyaning ayrim xodimlari Bayumining aybsizligiga ishonmagan va u Hajmiy va Mihdorning «Al-Qoida» aʼzolari ekanligini bilgan boʻlishi ehtimoli yuqori deb hisoblashgan.

BBC shuni maʼlum qiladiki, ushbu xodimlar hisobotdagi uni «islomiy ekstremistlar bilan yashirin aloqada boʻlishi ehtimoldan yiroq nomzod» deb atagan iboraga eʼtiroz bildirishgan.

Yakunda kelishuvga erishildi va ushbu xulosa «u bilan bevosita ishlagan va uning oʻtmishini oʻrgangan tergovchilarimiz» fikri sifatida koʻrsatildi.

Ushbu jumla Komissiya delegatsiyasining Bayumi bilan oʻtkazgan toʻrt yarim soatlik vaqtiga, jumladan, kechki ovqat tanaffusiga asoslangan edi.

Komissiya samolyot chizmasini, peyntbol videosini, Bayumining ehtimoliy ekstremizmi toʻgʻrisidagi yozma dalillarni yoki Metropoliten politsiyasi tomonidan musodara qilingan boshqa koʻplab materiallarni hech qachon koʻrmagan.

Filip Zelikou biz bergan aniq savollarga javob bermadi. U BBC’ga «11 sentyabr komissiyasi»ning xulosalari hukumat tomonidan 2015 va 2021 yillarda qayta koʻrib chiqilganini va Komissiya «shubhalarimiz va noaniqliklarimiz haqida ochiq boʻlganini. Biz ommaviy qotillikda kimnidir ayblashda ehtiyotkor boʻlganmiz» deb aytdi.

Adliya vazirligi 25 yil oldingi, hozirda u yerda ishlamaydigan xodimlar ishtirokidagi masalalar va qarorlar boʻyicha izoh bera olmasligini bildirdi.

FQBning 11 sentyabr tergovi rahbari Meri Galligan ilgari Komissiya «hamma narsadan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlganini» aytgan edi.

Biz Saudiya hukumati orqali Omar al-Bayumi bilan bogʻlanishga harakat qildik, biroq u javob bermadi. U ilgari Hajmiy va Mihdorning terrorchi ekanligini bilganini, Saudiya josusi boʻlganini va 11 sentyabr voqealariga aloqadorligini inkor etgan.

Saudiya Arabistoni Qirolligi izoh berish haqidagi soʻrovimizga javob bermadi. U ilgari Saudiya Arabistoni yoki uning rasmiylari 11 sentyabr voqealariga sherik boʻlgani haqidagi har qanday daʼvo mutlaqo yolgʻon ekanligini bildirgan.