Va’da qilingan natijalarni yana yarim yil kutamiz. Kannavaro matbuot anjumanidan keyingi ekstra-taym
O‘zbekiston milliy terma jamoasi bosh murabbiyi Fabio Kannavaro JCH-2026 dan so‘ng jamoa ishtirokini omadsiz deb hisoblamasligi sabablarini tushuntirdi va rivojlanish rejalari bilan o‘rtoqlashdi. Gazeta sharhlovchisi Dmitriy Povarov mutaxassis so‘zlarini terma jamoaning JCHdagi statistikasi bilan solishtirdi.
Va'da qilingan natijalarni yana yarim yil kutamiz. Kannavaroning matbuot anjumanidan keyingi qo'shimcha vaqt
O‘zbekiston terma jamoasi ishtirokidagi har bir turnirdan so‘ng futbolga befarq bo‘lmagan fuqarolar o‘rtasida yuzaga keladigan jarayonlar doimo qadimiy Rim arenalaridagi tomoshalarni eslatadi – u yerda tomoshabinlar mag‘lub bo‘lgan gladiator afv etilishga loyiqmi-yo‘qligini hal qilishardi. Faqat bu safar gap O‘zbekistonning JCH-2026 dagi omadsiz debyuti – uchta mag‘lubiyat va guruhdagi oxirgi o‘rin haqida emas, balki murabbiy buning uchun shaxsiy javobgarlikni o‘z zimmasiga olishi kerakmi-yo‘qligi haqida bormoqda. Bu gal chaqiriqlar juda qat’iy yangramoqda: “Kim aybdor?” – “Kannavaro!”, “Nima qilish kerak?” – “Almashtirish kerak!” – mundialdan keyingi ustuvor kayfiyat aynan shunday.
O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasiga yig‘ilgan jurnalistlar ancha tajovuzkor kayfiyatda edi, lekin italiyalik murabbiy ham sukut saqlamoqchi emasdi, shu bois o‘zining 15 daqiqalik nutqi bilan darhol hujumga o‘tdi. Avvaliga u turnirdan so‘ng darhol Italiyaga hordiq chiqarishga ketgani va yillik maoshi 4 million yevroligi haqidagi mish-mishlarni rad etdi, so‘ngra terma jamoa haqida noto‘g‘ri axborotlar tarqalayotganidan shikoyat qildi, hatto jamoa ichida “kalamush” (sir tarqatuvchi) paydo bo‘lgan bo‘lishi mumkinligini taxmin qildi. Shundangina suhbat futbolga ko‘chdi, ammo kutilgan darajadagi e’tiroflarni eshitish nasib etmadi.
Bunday turnirlardan so‘ng ko‘plab murabbiylardan farqli ravishda, italiyalik mutaxassis o‘z mag‘lubiyatini tan olishga tayyor odamdek ko‘rinmadi. Kannavaro Jahon chempionatidan oldin aytgan gaplarini takrorladi: O‘zbekiston yetakchi terma jamoalarga eng avvalo o‘yin jadalligi (intensivligi) bo‘yicha imkoniyatni boy beradi. Shu bilan birga, murabbiy natija uchun javobgarlikni o‘z zimmasidan soqit qilmaydi, lekin o‘z ishini qoniqarsiz deb ham hisoblamaydi. Jamoaning JCHdagi ishtirokining (o‘z ishining, deb o‘qing) “plyus”laridan biri sifatida Behruz Karimovning Shveysariyaning “Lugano” va Jahongir O‘rozovning Qozonning “Rubin” klubiga amalga oshirgan transferlarini ko‘rsatdi.
Kannavaroning vatanida – Italiya futbol maktabida har doim futbolni matematik qonuniyatlar boshqaradi degan qarash ustun bo‘lgan. Bu ma’noda, FIFA statistikasi taqdim etgan xolis va sovuq raqamlar ijodiy fikrdan ko‘ra ishonchliroq bo‘lib chiqdi.
FIFA statistikasi shuni ko‘rsatadiki, jamoa to‘pga egalik qilish hajmi bo‘yicha raqiblardan qolishmagan – futbolchilar 78 foizdan yuqori aniqlik bilan 1000 dan ortiq uzatmani amalga oshirgan. Futbolchilar to‘pni olib qo‘yishda faol bo‘lishgan (944 ta pressing harakati va raqibning 135 ta majburiy to‘p yo‘qotishi), to‘psiz harakatda ham ko‘p mehnat qilishgan (uzatma qabul qilish uchun 801 marta bo‘sh hududga ochilish). Biroq futbol taqdiri jarima maydonchalarida hal bo‘ladi. Uchta o‘yinda terma jamoa bor-yo‘g‘i 18 marta zarba berdi, ulardan faqat 5 tasi darvozaga aniq bordi, o‘z darvozasidan esa 11 ta to‘p olib chiqdi.
Kannavaro zamonaviy futbol tilida so‘zlashadigan jamoa barpo etmoqchi bo‘lgandek tuyuladi. Barcha to‘g‘ri gaplar aytildi. Faqat futbol har doim raqamlar bilan o‘lchab bo‘lmaydigan narsalarga joy qoldiradi: xarakter, qaror qabul qilish tezligi, so‘nggi uzatmaning sifati va individual mahorat. Aynan shu sababli ham bu go‘zal statistika atigi ikkita urilgan gol bilan yakunlandi.
Qisqa davom etgan uchta o‘yinda italiyalik mutaxassis taktik cheklanganlik yoki kadrlar borasidagi yon bosishlarda ayblanishdan qutulish uchun yetarlicha o‘yin sxemalarini sinab ko‘rdi. Qaydnomadan joy olgan 26 nafar futbolchidan 23 nafari maydonga tushdi – bu Kannavaroga muayyan familiyalar bilan bosim o‘tkazmasliklari uchun yetarli bo‘ldi. Shunday bo‘lsa-da, muayyan o‘yinchilarning maydonda yo‘qligidan norozilar har doim topiladi.
Golli vaziyatlar yaratish darajasi ayanchli darajada past, ikkinchi bo‘limlardagi o‘yin esa kutilmaganda kuchsiz, ba’zan esa umuman yo‘q darajada bo‘ldi. Shunga qaramay, bu o‘yinlar qandaydir tushuntirib bo‘lmaydigan tasodifiy tushkunlik oqibati emas. Hech narsa “to‘satdan” sodir bo‘lmadi. Hatto Portugaliyadan uchragan 0:5 hisobidagi mag‘lubiyat ham eng ehtimoliy natijadek ko‘rinmagan bo‘lsa-da, hozirgi terma jamoa uchun Jahon chempionati darajasida kutilishi mumkin bo‘lgan voqealar doirasiga to‘liq tushar edi.
Taktik nuqtai nazardan italiyalik murabbiyning pozitsiyasini tanqid qilish qiyin – eng avvalo, JCHda hech qanday barqaror pozitsiyaning o‘zi yo‘qligi sababli. O‘zbekiston terma jamoasi bosh murabbiyi futbolchilarning imkoniyatlarini va jamoa ehtiyojlariga eng mos keladigan taktik sxemani bevosita turnir davomida aniqlashga kirishdi.
Eng ajablanarlisi shundaki, bu mavhum hisob-kitoblar faqat hozirga kelibgina oydinlashdi. Mundialgacha bo‘lgan o‘rtoqlik o‘yinlari va turnirlar natijalaridan xotirjam bo‘lib qolgan ekspertlar ham, ishqibozlar ham bunday holatni tan olishni xohlashmagandi. Shuning uchun, O‘zbekistonda odat bo‘lganidek, barcha aybni bosh murabbiyga ag‘darish va uni iste’foga chaqirish hozircha aqlga sig‘maydi. Faqat bir shart bilan – baribir milliy terma jamoa bosh murabbiyi, keng jamoatchilikdan farqli o‘laroq, o‘z o‘yinchilarining imkoniyatlarini oldindan bilishi shart edi.
Matbuot anjumanida Kannavaro hammaning ko‘nglini ko‘taradigan va’dalarni ulashdi: tarkibni yoshartirish ham, yangi taktik yechimlar ham, o‘rtoqlik o‘yinlarida kuchli raqiblar ham, O‘zbekistonni Jahon chempionatlarining doimiy qatnashchisiga aylantirish ham bo‘ladi. Hozircha italiyalik murabbiy jamoani shunchaki Transfermarkt’dagi futbolchilar yig‘indisidan ustunroq narsaga aylantirishga qodirligiga hammani ishontira olmadi. Vaholanki, O‘zbekiston terma jamoasi Osiyo Kubogi-2027 guruh bosqichida Iordaniya, Bahrayn va KXDR terma jamoalarini mag‘lub etishi uchun aynan sifat o‘zgarishlari talab etiladi. Va bu – minimal vazifa.
JCH-2026 dan so‘ng Kannavaroning oxirgi jiddiy bahonasi – vaqt yetishmasligi ham yo‘qqa chiqdi. Shartnoma 2027-yil oktabrigacha amal qiladi, oldinda to‘liq tayyorgarlik sikli turibdi. Endi bahs amaldagi murabbiyning iste’foga loyiq yoki loyiq emasligi haqida emas. U boshqa narsa haqida: Jahon chempionati yangi terma jamoa barpo etishning og‘riqli bosqichi bo‘ldimi yoki hozirgi model allaqachon o‘z imkoniyatlari chegarasiga yetib keldimi. Bunga matbuot anjumanlari yoki FIFA statistikasi emas, italiyalik murabbiyning yaqin yarim yillik faoliyati javob beradi.