Rossiyada banklardan rekord miqdorda naqd pul yechib olindi

Rossiyada banklardan naqd pul yechib olish miqdori rekord darajaga yetdi. The Moscow Times xabariga ko‘ra, Rossiya bank tizimidan naqd pulning chiqib ketishi tezlashgan. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 1-iyuldan 30-iyulgacha bo‘lgan davrda muomaladagi naqd pul hajmi yana 620,9 milliard rublga oshgan. Bu iyul oyida aprel oyidagi rekord ko‘rsatkichni (607,9 milliard rubl) ortda qoldirgan.

So‘nggi olti oy (fevral–iyul) ichida banklardan jami 2543 trillion rubl naqd pul yechib olingan. Bu mablag‘ Moskva viloyatining deyarli ikki yillik byudjetiga (1,3 trillion rubl) va Krasnoyarsk o‘lkasining qariyb besh yillik byudjetiga (527 milliard rubl) tengdir. Agar bu summa 5000 rubllik kupyuralar og‘irligiga aylantirilsa, banklar 480 tonna naqd pul yoki 48 ta klassik “KamAZ” yuk mashinasiga teng mablag‘ yo‘qotgan.

Markaziy bank statistikasi shuni ko‘rsatadiki, iyul oyining 30 kunidan 28 kunida banklardan pul chiqib ketgan. Eng katta chiqim oyning dastlabki ikki haftasida qayd etilgan, bu vaqtda kredit tashkilotlari deyarli har kuni 30-60 milliard rubldan yo‘qotgan.

“Sberbank” vitse-prezidenti Taras Skvortsovning so‘zlariga ko‘ra, bu 2026-yildagi mutlaq oylik rekord va umuman tarixda iyul oyi uchun eng yuqori ko‘rsatkichdir. Uning ta’kidlashicha, naqd pulning chiqib ketishi bank tizimi uchun asosiy muammolardan biriga aylangan va bir qancha banklarda rubl likvidligi tanqisligini keltirib chiqargan.

“Sberbank” yil oxirigacha muomaladagi naqd pul hajmi 3,8 trillion rublga ko‘payishini taxmin qilmoqda. Bu Rossiya uchun tarixiy rekord bo‘ladi. Bu ko‘rsatkich 2020-yilgi pandemiya davridagidan (2,8 trillion rubl) va urushning birinchi yilidagidan (2,2 trillion rubl) yuqori hisoblanadi.

Skvortsovning qayd etishicha, soliqlar oshishidan jabr ko‘rgan biznes vakillari ommaviy ravishda naqd pulga va “kulrang” to‘lovlarga o‘tmoqda. Bank xodimining tushuntirishicha, “Biz, masalan, inkassatsiya uchun topshiriladigan naqd pul hajmi keskin kamayganini ko‘rmoqdamiz. Avvallari mijozlar naqd pulda to‘lov qilganda bu pul inkassatsiya orqali bankka qaytar edi. Hozir esa unday emas. Pul mijozlarning o‘zida qolmoqda. Ular bu puldan maosh berish va hamkorlar bilan hisob-kitob qilishda foydalanmoqda”.

Iqtisodchi Nikolay Korjenevskiyning fikricha, naqd pulning bunday chiqib ketishi yirik insayderlar bank tizimidan pul yechib olayotganidan dalolat berishi mumkin. Ular Rossiyada juda salbiy hodisa — qandaydir keskinlashuv yoki urush sodir bo‘lishini oldindan biladigan odamlar bo‘lishi ehtimoldan xoli emas.