“Neymar sindromi”: Nega Vinisiusning “Arsenal”ga o‘tishi shunchaki mish-mish emas?

**"Neymar sindromi": Vinisiusning "Arsenal"ga o'tishi nega shunchaki mish-mish emas?**

Dastlab bu transfer mutlaqo xayoliy ko'rinishi mumkin. Biroq, vaziyatga chuqurroq nazar tashlansa, uning mantiqsizligi unchalik ham katta emasligi ayon bo'ladi. Vinisius Juniorni Londonning "Arsenal" klubi bilan bog'layotgan mish-mishlarning mohiyatini tushunish uchun 2017-yil yoziga qaytish lozim.

Neymarning "Barselona"dan "PSJ"ga 222 million yevro evaziga amalga oshgan rekord transferi faqat pul bilan bog'liq emas edi. Uning asosiy sababi braziliyalik futbolchining Lionel Messi soyasidan chiqish istagi bo'lgan. O'sha paytda Neymarda "Oltin to'p"ni qo'lga kiritish uchun barcha imkoniyatlar bor edi, biroq Kataloniyada u tirik afsona bo'lgan qirol yonidagi shahzoda rolidan nariga o'ta olmasdi.

Oradan to'qqiz yil o'tib, Vinisius ham deyarli xuddi shunday vaziyatga tushib qoldi.

U "Real"da masxara qilingan yosh futbolchidan Chempionlar Ligasining ikki finali taqdirini hal qilgan superyulduzgacha bo'lgan yo'lni bosib o'tdi. Ammo Kilian Mbappening "Santyago Bernabeu"ga kelishi kuchlar muvozanatini o'zgartirdi. Vinisius hanuz "qirollik klubi"ning eng muhim hujum qurollaridan biri bo'lib qolmoqda, biroq avlodining eng mashhur futbolchisi bilan bir sahnani bo'lishish uning "Oltin to'p" uchun shaxsiy da'volarini cheklab qo'ymoqda.

Aynan shu nuqtada "Arsenal" uning ambitsiyalarini ro'yobga chiqarish uchun ideal variant sifatida maydonga chiqadi.

Mikel Artetaning Vinisiusga aytishi mumkin bo'lgan taklifni tasavvur qilish qiyin emas. U futbolchiga "Real" endi kafolatlay olmaydigan narsani — Yevropaning top-klubidagi asosiy yulduz maqomini taklif qiladi.

"Arsenal"da braziliyalik na Mbappe, na Jud Bellingem bilan yetakchilikni bo'lishishga majbur bo'ladi. U butun loyihaning yuziga aylanadi. 2017-yilda "PSJ" Neymarning aynan birinchi raqam bo'lish istagidan foydalangandi. Bugun londonliklarning ham qo'lida xuddi shunday kuchli dalil bor.

"To'pchilar" tizim va intizom tufayli Angliya Premyer Ligasida g'olib chiqishga hamda Chempionlar Ligasi sovriniga juda yaqin kelishga muvaffaq bo'ldi. Ammo o'sha so'nggi qadamni tashlash uchun faqat mukammal tashkil etilgan o'yin yetarli bo'lmasligi mumkin. Buning uchun individual mahorat va sehr kerak.

**Iqtisodiy nuqtai nazardan bunday transfer qanchalik real?**

Vinisiusning shartnoma bilan bog'liq holati "Real"ning zaif nuqtasini ko'rsatmoqda. Futbolchining amaldagi bitimi tugashiga bir yil qoldi, yangi shartnoma bo'yicha muzokaralar esa boshi berk ko'chaga kirib qoldi. Hozir u yiliga soliqlardan tashqari taxminan 15 million yevro maosh olmoqda. Biroq u Mbappe bilan teng sharoitni xohlayapti — yiliga qariyb 30 million yevro maosh va imzo chekish uchun qo'shimcha bonus. Klub esa maoshni ko'pi bilan 20 million yevrogacha oshirishga tayyor. Bonuslar esa ko'zda tutilmagan.

Agar muzokaralar butunlay muvaffaqiyatsiz tugasa, "Real" dunyoning eng kuchli futbolchilaridan birini tekin yo'qotish xavfi ostida qoladi. Shartnomaning tugash muddati yaqinlashgani madridliklarning pozitsiyasini zaiflashtirib, potensial xaridorga muzokaralarda muhim ustunlik bermoqda.

Shu bilan birga, "Arsenal" ayni paytda Yevropada bunday miqyosdagi transferni amalga oshirish uchun ham qiziqish, ham moliyaviy imkoniyatga ega bo'lgan kam sonli klublardan biri hisoblanadi. Albatta, bu "kanonirlar"ning maosh tizimini tubdan o'zgartirishni anglatadi. Hozir jamoadagi eng yuqori maosh Bukayo Sakaga tegishli — haftasiga 300 ming funt sterling. Vinisius talab qilayotgan maosh klubdagi mavjud ierarxiyani buzadi. Ammo bu hikoyada asosiy omil sport ambitsiyalari bo'lsa, har ikki tomon ham moliyaviy murosaga tayyor bo'lishi kerak.

Asosiy savol esa futbolchining fe'l-atvori bilan bog'liq.

Arteta jamoani qat'iy tamoyillar asosida qurdi: intizom, kamtarlik va jamoaviy g'oyaga so'zsiz bo'ysunish. Vinisius esa hissiyotga beriluvchan futbolchi bo'lib, tez-tez muxlislar, hakamlar va raqiblar bilan ziddiyatlarga kirishadi. Bask mutaxassisining murabbiylik faoliyatida bunday xarakterdagi futbolchi bilan muvaffaqiyatli ishlash tajribasi hali bo'lmagan.

Biroq uning tashqi janjalkashligi ortida jamoa uchun tinimsiz mehnat qiladigan futbolchi yashiringan. Vinisius himoyaviy ishlardan qochmaydi va muntazam ravishda Yevropaning eng yaxshi assistentlari qatoridan joy oladi. U hech qachon faqat o'zi uchun o'ynaydigan egoist futbolchi emas.

Aynan mana shu ikki xil jihat "Arsenal" muxlislari fikrini ikkiga bo'lib yubormoqda. Ba'zilar mukammal ishlaydigan tizimning ham chegarasi bor, Vinisius darajasidagi yulduzsiz eng katta sovrinlarni qo'lga kiritish qiyin, deb hisoblaydi. Bunday darajadagi futbolchilar odatda itoatkor bo'lmaydi, ammo katta muvaffaqiyat katta tavakkalni talab qiladi.

Boshqalar esa xavfni ko'rmoqda: nega shakllangan jamoaviy muhitni buzish va intizomli jamoaga doimiy mojarolar manbaini olib kelish kerak?

Agar "Arsenal" haqiqatan ham shunday qarorga kelsa, bu transferning aks-sadosi butun Yevropa futboliga tarqalishi mumkin. 2017-yilda Neymar transferi ulkan domino effektini boshlab bergandi. "Barselona"ning Dembele va Koutinyo uchun shoshilinch xaridlari keyinchalik "Liverpul"ning Muhammad Saloh, Virjil van Deyk va Alisson Bekker transferlarini moliyalashtirishiga sabab bo'ldi. Shundan so'ng domino effekti davom etib, Krishtianu Ronalduning "Yuventus"ga, Eden Azarning esa "Real"ga o'tishigacha yetib bordi. Vinisiusning transferi ham shunga o'xshash ulkan o'zgarishlarni boshlab berishi mumkin.

Neymarning "Barselona"ni tark etganidan keyingi faoliyati esa jiddiy ogohlantirish vazifasini o'taydi. Uning Parijda individual buyuklik sari yo'li ko'plab jarohatlar va 2020-yilgi Chempionlar Ligasi finalidagi alamli mag'lubiyat bilan yakunlandi. Endi Vinisius o'zi uchun muhim savolga javob topishi kerak: qulay va barqaror joyni tark etish, o'z imperiyasini qurish yo'lida muqarrar bo'ladigan tavakkalga arziydimi?

Hozircha Vinisiusning "Arsenal"ga o'tishi noreal tuyuladigan g'oya bo'lib ko'rinmoqda. Ammo shartnoma bo'yicha boshi berk vaziyat va mutlaq e'tirofga bo'lgan chanqoqlik bir nuqtada tutashganda, bunday ssenariylar ko'pincha haqiqatga aylanadi va butun bir davr futboliga ta'sir ko'rsatadi.