Javohir Sindarov Sent-Luisda: elita shaxmat seriyasining hal qiluvchi bosqichi

**Javohir Sindarov Sent-Luisda: Elita shaxmat seriyasining hal qiluvchi bosqichi**

AQSHning Sent-Luis shahrida Grand Chess Tour elita shaxmat turkumining yakuniy qismi boshlanadi. Agar Javohir Sindarov rapid va blits turniri hamda klassik vaqt nazoratidagi Sinkfild kubogida muvaffaqiyatli ishtirok etib, mavsumning eng yaxshi to‘rt nafar ishtirokchisi qatoriga kira olsa, uni seriya finali kutmoqda.

"Gazeta" o‘zbekistonlik grossmeysterning ushbu shaxmat marafoniga qanday natijalar bilan yetib kelganini va uning chempionlik uchun kurashni davom ettirish imkoniyatlarini tahlil qiladi.

Uning xalqaro turnirlardagi ishtiroki, Grand Chess Tourga tayyorgarligi va murabbiylar bilan olib borayotgan mashg‘ulotlari O‘zbekiston Milliy banki ko‘magida amalga oshirilmoqda.

Sent-Luis, aholisi 300 ming nafardan kam bo‘lgan nisbatan kichik Amerika shahri bo‘lishiga qaramay, so‘nggi yigirma yil ichida jahon shaxmatining muhim markazlaridan biriga aylandi. 2008-yilda shaharlik tadbirkor va metsenat Reks Sinkfild bu yerda shaxmat klubiga asos solgan. Oradan bir yil o‘tib, Sent-Luisda AQSHning erkaklar va ayollar o‘rtasidagi shaxmat chempionatlari o‘tkazila boshlandi va shundan buyon musobaqalar muntazam ravishda shu yerda tashkil etib kelinmoqda.

2013-yilda xalqaro Sinkfild kubogi ta’sis etildi, ikki yildan so‘ng esa u dunyoning yetakchi grossmeysterlari ishtirok etadigan Grand Chess Tour turnirlar seriyasi tarkibiga qo‘shildi. 2026-yilda Sent-Luis bir vaqtning o‘zida turning uchta hal qiluvchi musobaqasiga mezbonlik qiladi: rapid va blits bosqichi, Sinkfild kubogi hamda mavsumning eng yaxshi to‘rt nafar ishtirokchisi uchun final.

Amerikadagi musobaqalar boshlanishidan avval Javohir Sindarov 10,5 ochko bilan umumiy hisobda oltinchi o‘rinni egallab turibdi. U to‘rtinchi o‘rinda borayotgan fransiyalik grossmeyster Maksim Vashe-Lagravdan to‘rt ochko ortda. Jadvalda esa amerikalik Fabiano Karuana 20 ochko bilan peshqadamlik qilmoqda.

Bu farqni hal qiluvchi deb bo‘lmaydi, chunki bir bosqichda yakka g‘olib bo‘lgan shaxmatchi 13 reyting ochkosiga ega bo‘ladi. Shu bois seriya finaliga yo‘l oladigan to‘rt nafar ishtirokchi tarkibi faqat Sent-Luisdagi ikki turnir yakunlariga ko‘ra aniqlanadi.

Sindarovning final yo‘llanmasi uchun asosiy raqiblari Fabiano Karuana, Vinsent Kaymer, Maksim Vashe-Lagrav, Uesli So, Rameshbabu Praggnanandha, Anish Giri va Yorden van Forest bo‘ladi.

Biroq o‘zbekistonlik grossmeyster mavsumning hal qiluvchi bosqichiga elita seriyasidagi istiqbolli yosh ishtirokchilardan biri sifatida emas, balki joriy shaxmat yilining asosiy qahramonlaridan biri sifatida yetib keldi. Bahorda Sindarov Nomzodlar turnirida birorta ham mag‘lubiyatga uchramay g‘olib chiqdi va amaldagi jahon chempioni Gukesh Dommaraju bilan jahon toji uchun bahs olib borish huquqini qo‘lga kiritdi. Jahon chempionligi uchun uchrashuv yil oxirida Jenevada o‘tkazilishi rejalashtirilgan.

Bundan avval esa Sindarov 2025-yilgi Jahon kubogi g‘olibi bo‘lgan edi. Shu bois Grand Chess Tour tashkilotchilari uni Amerika bosqichlari ishtirokchilari qatorida amaldagi Jahon kubogi sohibi va Nomzodlar turniri g‘olibi sifatida taqdim etmoqda.

Joriy Grand Chess Tour seriyasi doirasida Javohir Sindarov Buxarestdagi klassik shaxmat turnirida uchinchi o‘rinni egalladi. U 9 partiyadan 5 ochko to‘plab, musobaqa g‘olibi Vinsent Kaymer hamda Fabiano Karuanadan keyingi o‘rinni qayd etdi.

Sent-Luisga yo‘l olishdan oldin Sindarov Mayami shahrida O‘zbekiston terma jamoasi safida AQSHga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida ishtirok etdi. Blits bahslarida u dunyoning eng kuchli terma jamoalaridan biri shaxmatchilariga qarshi 12 partiyadan 7,5 ochko jamg‘ardi.

Bu natijalar Sindarovni qolgan ikki turnirda yuqori o‘rinlar uchun kurashadigan asosiy da’vogarlardan biri sifatida ko‘rsatmoqda. Shu bilan birga, Sent-Luisdagi musobaqalarda ishtirok etadigan shaxmatchilar tarkibi nihoyatda kuchli bo‘ladi.

Sent-Luisdagi ilk sinov Saint Louis Rapid & Blitz turniri bo‘ladi. Unda o‘n nafar grossmeyster — Javohir Sindarov, Fabiano Karuana, Vinsent Kaymer, Uesli So, Rameshbabu Praggnanandha, Anish Giri, Yorden van Forest, shuningdek maxsus taklifnoma olgan Levon Aronyan, Lener Dominges va Evonder Lyan ishtirok etadi.

Evonder Lyandan tashqari barcha ishtirokchilar 2700 reyting chegarasidan o‘tgan yoki avval bu ko‘rsatkichga erishgan shaxmatchilar hisoblanadi. Turnir ishtirokchilari e’lon qilingan paytda Sindarovning klassik reytingi 2777 ni tashkil etgan va bu uni musobaqaning eng kuchli ishtirokchilari qatoriga kiritgan.

Turnir avvalida ishtirokchilar bir davrali rapid musobaqasida 25 daqiqalik vaqt nazorati va har bir yurish uchun 10 soniya qo‘shimcha vaqt bilan 9 ta partiya o‘tkazadi. Shundan so‘ng ikki davrali blits bahslari bo‘lib o‘tadi va shaxmatchilar 5 daqiqa hamda har bir yurish uchun 2 soniya qo‘shimcha vaqt nazoratida yana 18 ta partiya o‘ynaydi.

Rapid bahslarida g‘alaba uchun 2 ochko, durang uchun esa 1 ochko beriladi. Blitsda esa g‘alaba 1 ochko, durang 0,5 ochko bilan baholanadi. Shu bois rapid partiyalari ikki barobar ahamiyatga ega. Biroq 18 ta blits bahsi ko‘pincha musobaqa jadvalidagi vaziyatni tubdan o‘zgartirib yuboradi.

Turnirning umumiy mukofot jamg‘armasi 200 ming dollarni tashkil etadi. G‘olib 50 ming dollar bilan taqdirlanadi. Musobaqalar 31-iyuldan 7-avgustga qadar davom etadi.

Rapid va blits musobaqalari tugashi bilan shaxmatchilar klassik vaqt nazoratidagi bahslarga kirishadi. 8−21-avgust kunlari bo‘lib o‘tadigan Sinkfild kubogi Grand Chess Tourning so‘nggi asosiy bosqichi bo‘lib, final oldidan reyting ochkolarini jamg‘arish uchun oxirgi imkoniyat hisoblanadi.

Turnirda Fabiano Karuana, Vinsent Kaymer, Anish Giri, Alireza Firuzja, Maksim Vashe-Lagrav, Javohir Sindarov, Uesli So, Rameshbabu Praggnanandha, Yorden van Forest hamda maxsus taklifnoma olgan Levon Aronyan ishtirok etadi.

Ishtirokchilar to‘qqiz partiyadan iborat bir davrali musobaqada kuch sinashadi. Turnirning mukofot jamg‘armasi 475 ming dollar, g‘olib esa 100 ming dollarga ega bo‘ladi.

Klassik vaqt nazoratidagi ushbu turnir Sindarov uchun alohida ahamiyatga ega, chunki u aynan shu formatda mavsumdagi eng katta yutuqlariga erishdi — Nomzodlar turnirida g‘olib chiqdi va Buxarestdagi Grand Chess Tour bosqichida uchinchi o‘rinni egalladi.

Biroq bu safar unga rapid va blitsdagi 27 partiyadan keyin deyarli hordiqsiz klassik bahslarga kirishishga to‘g‘ri keladi. Shu bois Amerikadagi butun musobaqalar davomida barqaror o‘yin namoyish etish alohida ahamiyat kasb etadi. Birgina omadsiz turnir final imkoniyatini yo‘qqa chiqarishi mumkin bo‘lsa, muvaffaqiyatli ishtirok shaxmatchini bir necha pog‘ona yuqoriga ko‘tarishi mumkin.

Grand Chess Tour seriyasining eng yaxshi to‘rt nafar doimiy ishtirokchisi 21−28-avgust kunlari Sent-Luisda o‘tadigan finalda o‘zaro bahs olib boradi. Finalning mukofot jamg‘armasi 450 ming dollarni tashkil etadi.

Musobaqa pley-off tizimida o‘tkaziladi. Har bir uchrashuv ikki klassik, ikki rapid va to‘rtta blits partiyasidan iborat bo‘ladi.

Finalda klassik partiyadagi g‘alaba uchun 6 match ochkosi, rapidda 4, blitsda esa 2 ochko beriladi. Durang holatida esa mos ravishda 3, 2 va 1 ochkodan yoziladi. Agar sakkiz partiyadan keyin hisob 14:14 bo‘lsa, g‘olib qo‘shimcha tay-breyk orqali aniqlanadi.

Grand Chess Tour g‘olibligi har qanday grossmeyster uchun faoliyatidagi eng yirik yutuqlardan biri bo‘lishi mumkin. Biroq bundan avval finalga chiqish uchun saralash bosqichidan muvaffaqiyatli o‘tish talab etiladi.

Buning uchun Javohir Sindarov seriyaning eng murakkab bosqichini bosib o‘tishiga to‘g‘ri keladi: 27 ta rapid va blits, 9 ta klassik partiya, shuningdek, final uchun kurashdagi asosiy raqiblariga qarshi bahslar. To‘rtinchi o‘rindan to‘rt ochko ortda turganiga qaramay, Sindarovning finalga chiqish imkoniyati hali ham saqlanib qolmoqda.