Eng yuqori tezlikka ega 7 ta qiruvchi samolyot
Havo jangida tezlik hamon hal qiluvchi omillardan biri hisoblanadi. Sovuq urush yillarida AQSh va SSSR tomonidan yaratilgan ayrim qiruvchi samolyotlar bugungi kunda ham maksimal tezlik bo‘yicha zamonaviy harbiy samolyotlarni ortda qoldirmoqda.
Eng yuqori tezlikka ega 7 ta qiruvchi samolyot
Zamonaviy qiruvchi samolyotlar nafaqat yuqori tezligi, balki manyovrligi, ilg‘or radar tizimlari va aniq qurollari bilan ham qadrlanadi. Shunga qaramay, nishonni qisqa vaqt ichida tutib olish, xavfli hududdan chiqib ketish yoki katta masofani bosib o‘tish uchun yuqori tezlik muhim ustunlik bo‘lib qolmoqda.
Eng tezkor harbiy samolyotlarning aksariyati Sovuq urush yillarida AQSh va SSSR o‘rtasidagi raqobat sharoitida yaratilgan. Ularning ba’zilari hali ham maksimal tezlik bo‘yicha jahonda yetakchilar safida qolmoqda.
1. MiG-25
Maksimal tezligi – soatiga 3 100 kilometr.
Sovet Ittifoqida ishlab chiqilgan MiG-25 balandlikda uchuvchi razvedka samolyotlari va strategik bombardimonchilarni tutib qolish uchun mo‘ljallangan. Uning yuqori tezligi ikki kuchli turboreaktiv dvigatel hamda yuqori haroratga chidamli korpus hisobiga ta’minlangan.
MiG-25 Sovuq urush davrining eng xavfli qiruvchilaridan biri sifatida baholanadi va keyinchalik AQShning F-15 Eagle samolyotini yaratishga turtki bo‘lgan.
2. MiG-31
Maksimal tezligi – soatiga 3 060 kilometr.
MiG-25 asosida ishlab chiqilgan mazkur samolyot yuqori tezlikni saqlab qolish bilan birga, yanada kuchli radiolokatsiya tizimi va zamonaviy qurollanishga ega bo‘ldi. U bir vaqtning o‘zida bir nechta nishonni kuzatish va ularga zarba berish imkoniyatiga ega.
MiG-31 hozir ham Rossiya Havo-kosmik kuchlari tarkibida xizmat qilmoqda.
3. F-15 Eagle
Maksimal tezligi – soatiga 2 655 kilometr.
AQShning F-15 Eagle samolyoti MiG-25ga javob sifatida yaratilgan. U yuqori tezlikni manyovrchanlik bilan uyg‘unlashtirgan bo‘lib, havoda ustunlikni qo‘lga kiritish uchun ishlab chiqilgan.
Samolyot bir necha bor modernizatsiya qilingan va F-15EX kabi yangi versiyalari tufayli hozirgacha dolzarbligini saqlab kelmoqda.
4. Su-27
Maksimal tezligi – soatiga 2 500 kilometr.
Sovet Ittifoqida yaratilgan Su-27 havoda ustunlikni ta’minlash uchun mo‘ljallangan. Ikki dvigateli yuqori tezlanishni ta’minlasa, aerodinamik yechimlar uni o‘z davrining eng manyovrchan qiruvchilaridan biriga aylantirgan.
Keyinchalik aynan shu samolyot asosida Su-30, Su-34 va Su-35 kabi mashhur modellar ishlab chiqilgan.
5. MiG-23
Maksimal tezligi – soatiga 2 500 kilometr.
MiG-23ning asosiy xususiyati o‘zgaruvchan qanot burchagi hisoblanadi. Bu yechim yuqori tezlikda havo qarshiligini kamaytirish, past tezlikda esa boshqaruvchanlikni oshirish imkonini bergan.
Manyovrchanlik jihatidan keyingi avlod samolyotlaridan ortda qolgan bo‘lsa-da, kuchli radiolokatsiya tizimi va uzoq masofali raketalardan foydalanish imkoniyati uni o‘z davrida samarali qiruvchiga aylantirgan.
6. F-14 Tomcat
Maksimal tezligi – soatiga 2 485 kilometr.
AQSh Harbiy-dengiz kuchlari uchun yaratilgan ushbu samolyot avianosetslarni himoya qilish vazifasini bajargan. U ham MiG-23 kabi o‘zgaruvchan geometriyali qanotlarga ega bo‘lib, turli uchish rejimlarida yuqori samaradorlikni ta’minlaydi.
7. MiG-29
Maksimal tezligi – soatiga 2 445 kilometr.
MiG-29 yengil front qiruvchisi sifatida Su-27ni to‘ldirish uchun ishlab chiqilgan. Ikki dvigatelli konstruksiyasi va muvaffaqiyatli aerodinamikasi unga tez tezlanish, yuqori tezlik va yaqin havo jangida yuqori manyovrchanlikni ta’minlagan.
Ko‘plab modernizatsiyalardan so‘ng MiG-29 bugungi kunda ham bir qator davlatlar harbiy-havo kuchlari tarkibida xizmat qilishda davom etmoqda.