Замбиядаги мухолифатнинг юқори лавозимли вакиллари президентлик сайловларидан бир неча кун ўтиб ҳибсга олинди
Расмийлар уларни қўзғолон фитнасига алоқадорликда айбламоқда, аммо етакчи мухолифат номзоди унинг ҳаётига суиқасд уюштирилганини айтмоқда.
Замбия ҳукумати 11 кишини, жумладан, таниқли мухолифат арбобларини қо'зг'олон фитнаси билан бог'лиқ ҳолда ҳибсга олганини ҳукумат э'лон қилди. Ҳибсга олишлар ва қуролларни мусодара қилиш пайшанба куни бо'либ о'тган президентлик сайловларидан бир неча кун о'тиб содир бо'лди, овозларни санаш ҳали ҳам давом этмоқда.
Замбиянинг энг юқори лавозимли давлат хизматчиси Патрик Кангванинг со'зларига ко'ра, пойтахт Лусака шаҳрида о'тказилган рейд пайтида мухолифатнинг етакчи номзоди Браян Мундубиле иштирок этган. Мундубиле жума куни кечқурун бо'либ о'тган операцияни "менинг ҳаётимга суиқасд" деб та'рифлаб, унинг ҳузурида "ҳамкасблар отиб ташланганини" да'во қилди.
Мундубиле ҳозирда амалдаги президент Ҳакаинде Хичилемадан кейин келмоқда, сайлов округларининг ярмидан ко'пида натижалар ҳисоблаб чиқилди. У илгари г'алаба қозонганини ва овоз беришдаги қонунбузарликлар ҳақида да'во қилган эди, аммо расмийлар буни рад этмоқда. Кузатувчиларнинг дастлабки баёнотларида сайлов куни асосан тинч ва тартибли о'тгани та'кидланган, аммо сайлов олдидан кечиктирилган сайлов ислоҳотлари, оммавий ахборот воситалари эркинлиги ва оммавий ахборот воситаларига кириш ҳақида хавотирлар билдирилган.
Кангва рейд ҳақида қо'шимча ма'лумотларни тақдим этиб, ҳибсга олинганлар "хорижий фуқаролар ва ноқонуний ҳарбий о'қув лагерлари билан бог'лиқ ҳарбий режалар" билан бог'лиқлигини айтди. Унинг та'кидлашича, бу шахслар "давлат хавфсизлигига жиддий таҳдид" туг'дирган ва қуролли қо'зг'олон учун мо'лжалланган "юқори сифатли ҳарбий қуроллар", о'қ-дорилар ва бошқа материалларга эгалик қилган. Кангва шунингдек, ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимларига қарата о'қ узилгани ва натижада отишма содир бо'лганини да'во қилган.
Ҳибсга олинганлар орасида Тасила Лунгунинг (собиқ Замбия президенти Эдгар Лунгунинг қизи) эри Патрик Мванса ва бошқа сиёсатчилар ҳам бор эди. Гумондорлар ҳозирда Лусакадаги турли полиция бо'лимларида сақланмоқда.
Мундубиле сайлов жараёнига оид бир нечта да'воларни илгари сурган, жумладан, ҳисоб-китоб марказларида ҳарбийларнинг иштироки ва сайлов қутиларига оид қонунбузарликлар. Кейинчалик у Замбия армияси зобитлари томонидан у тарқатган иккита видео ва ҳибсда бо'лганида ҳужум қилгани ҳақидаги да'волар бо'йича со'роқ қилинганини айтди, аммо расмийлар буни рад этди. У шунингдек, Танзанияни сайловларга аралашиш учун шахсларни юборишда айблади, бу да'вони Танзания ҳукумати ёлг'он ва асоссиз деб қат'иян рад этди.
Замбия сайлов комиссияси жума куни сайлов участкалари ходимларига нисбатан зо'равонлик ва белгиланган сайлов бюллетенларини о'г'ирлаш ҳолатларини айтиб, натижаларни санаш ва э'лон қилишни қисқа вақтга то'хтатди. Комиссия хавфсизликка таҳдид бартараф этилганини та'кидлаб, то'хтатиб туриш о'ша куни бекор қилинди.