Сиёсат

Замбияликлар президентлик учун овоз бериб, иккинчи муддатга номзодини қўйишмоқда

Ҳакаинде Ҳичилема яна беш йилга шартнома имзоламоқчи, аммо яшаш учун зарур бўлган харажатлар унинг жозибадорлигига путур етказди.

Замбияликлар ҳозирда о'зларининг кейинги президенти ва парламент вакилларини аниқлаш учун муҳим сайловда овоз беришмоқда. Саккиз миллиондан ортиқ ро'йхатдан о'тган сайловчилар маҳаллий вақт билан соат 06:00 да (04:00 ГМТ) бошланган ва соат 18:00 да якунланиши режалаштирилган сайловларда иштирок этмоқда.

Ушбу сайлов, айниқса, сиёсий эркинликларнинг ё'қ бо'либ кетиши билан бог'лиқ тобора ортиб бораётган хавотирлар фонида, Замбиянинг Африканинг энг барқарор демократияларидан бири сифатидаги мавқеини баҳолашнинг муҳим усули сифатида кенг тарқалган. Сайловчиларнинг кайфиятини бошқарадиган асосий муаммолар қаторига юқори ишсизлик даражаси ва яшаш нархининг ошиши киради.

Президент Хакаинде Хичилема биринчи марта президентлик даврида иқтисодий тикланишни назорат қилганлиги сабабли иккинчи беш йиллик муддатга номзод бо'лишга ҳаракат қилмоқда. Бироқ, ко'плаб фуқаролар яшаш нархининг доимий юқорилигидан норозилик билдирмоқдалар. Совуқ об-ҳаво шароитига қарамай, пойтахт Лусакадаги сайлов участкаларида эрта тонгда навбатлар кузатилди.

Бюллетенга о'н то'рт номзод киритилган бо'лса-да, бу мусобақа асосан амалдаги президент ва унинг асосий рақиби Браян Мундубиле о'ртасидаги то'г'ридан-то'г'ри рақобат сифатида қабул қилинади. 2011-йилдан 2021-йилгача бошқарган Ватанпарварлик фронти (ВФ) ҳукуматида собиқ вазир бо'лган Мундубиле, марҳум собиқ президент Эдгар Лунгу тарафдорларининг иттифоқи орқали қо'ллаб-қувватлади.

Сайловчиларнинг эскизлари бир неча бор овоз беришнинг олдини олиш учун расмийлар томонидан о'чмас сиёҳ билан белгиланмоқда. Бир йилдан ко'проқ вақт олдин вафот этган ва Жанубий Африкада дафн қилинмаган марҳум собиқ президентнинг дафн маросими бо'йича Лунгу оиласи ва Президент Хичилема о'ртасидаги давом этаётган низо Замбия ичидаги сиёсий бо'линишларни кучайтирди.

64 ёшли Президент Хичилема 2021-йилги сайловларда олтинчи уринишида г'алаба қозонди. У энди о'з ма'муриятининг иш о'ринларини яратиш ташаббуслари ва со'нгги беш йиллик муддатни та'минлаш учун улкан инфратузилмани ривожлантириш лойиҳаларига таянмоқда.

Ко'плаб сайлов амалдорлари овоз бериш жараёнини назорат қилмоқда. 26 ёшли Мвиче Налупумбве, очилишдан анча олдин сайлов участкаларида навбатга туриш учун эрталабки совуққа бардош берган юзлаб одамлар қаторида эди. У АФП агентлигига шундай деди: "Замбияликлар умидсизликка тушишди ва бу сайлов 50 га 50 ҳисобида, шунинг учун биз ҳаммамиз о'згаришларни амалга ошириш учун эрта келдик".

Замбия университетининг 29 ёшли талабаси Жеймс Фири Реутерс агентлигига "ҲҲ" номи билан танилган президентни қо'ллаб-қувватлашини билдириб, шундай деди: "Мен ҲҲга овоз бердим, чунки у биз ҳақимизда қайг'уради. У овқатланиш учун нафақаларни қайта жорий этганидан кейин вазият яхшиланди".

Аксинча, 47 ёшли пайвандчи ва то'рт фарзанднинг отаси Самуел Читендве Мундубилега овоз берганини айтди. У Реутерс агентлигига: "Мен ҳозиргина кимнидир ишдан бо'шатишдан келдим. Биз иқтисодий тараққиёт ҳақидаги ҳикоялардан чарчадик", деди.

То'лиқ г'алаба қозониш учун президентликка номзод 50% дан ортиқ овоз олиши керак. Агар бирон бир номзод бунга эриша олмаса, 37 кун ичида иккинчи босқич сайловлари о'тказилиши керак.

xabarchi’да cookie файллари

Тил ва мавзу танловингизни эслаб қолиш учун cookie файлларидан фойдаланамиз. Рухсатингиз билан сайт қандай ўқилишини ҳам ўлчаймиз: Microsoft Clarity саҳифа кўришлари ва улардаги ҳаракатларни ёзиб боради, ўз ҳисобимиз эса қайтган ўқувчиларни санайди. Сиз қабул қилмагунингизча ҳеч нарса ўлчанмайди.