Ёқиш эмас, ўғитлаш. Ўзбекистон фермерлари хазонларни фойдали компостга айлантиришга чақирилди
Куйдириш эмас, ўғитлаш. Ўзбекистон фермерларига хазонни фойдали компостга айлантириш тавсия этилди
Куз келиши билан ҳовли ва боғларда хазон ҳамда қуруқ шох-шаббаларни ёқиш ҳолатлари тез-тез учраб туради. Аммо бундай гулханлар ҳудудни тозалаш ўрнига ҳавони ифлослантиради: тутун билан бирга атмосферага инсон саломатлиги учун хавфли бўлган зарарли моддалар ва майда заррачалар чиқади.
Экологлар эслатади: барглардан фойда билан фойдаланиш мумкин. Улардан компост тайёрланади ёки тупроқни мульчалаш учун ишлатилади. Бу намликни сақлашга, тупроқ таркибини яхшилашга ва органик моддаларни яна ерга қайтаришга ёрдам беради.
Хазонни нега ёқиш мумкин эмаслиги, ўсимлик қолдиқлари билан қандай тўғри муомала қилиш кераклиги ва улар кўчатлар учун қандай фойдали бўлиши мумкинлиги ҳақида Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси ҳузуридаги Ўрмон хўжалиги илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири Жамшид Темиров сўзлаб берди.
Баргларни ёқиш нега зарарли
Қуруқ барглар ёнганда таркибида зарарли аралашмалар ва майда дисперс заррачалар бўлган тутун ажралиб чиқади. Улар атмосферани ифлослантиради ва аҳоли, айниқса, яқин атрофда яшайдиган инсонлар саломатлигига салбий таъсир кўрсатиши мумкин. Шу сабабли, хазонни гулхан ёқиб йўқ қилиниши керак бўлган чиқинди деб қараб бўлмайди.
Ўсимлик қолдиқларини нима қилиш керак
Усуллардан бири — компост қилишдир. Бунинг учун соғлом хазон, ўтлар ва кичик шохлар мос келади. Ўсимлик қолдиқлари майдаланади, чиқиндилардан тозаланади ва нам яшил масса қуруқ барглар ҳамда шохлар билан навбатма-навбат қатлам қилиб жойлаштирилади. Компостни вақти-вақти билан аралаштириб туриш ва у жуда қуриб кетмаслиги ёки ҳаддан ташқари нам бўлиб қолмаслигини назорат қилиш лозим.
Тўғри парвариш қилинганда, органик масса секин-аста тупроқ таркибини яхшилайдиган ва унда намликни сақлашга ёрдам берадиган ўғитга айланади.
Яна бир усул — мульчалаш: тупроқни ҳимоя қилиш ва ундаги намликни сақлаб қалиш учун майдаланган ўсимлик қолдиқлари ўсимликлар атрофига солинди.
Шу тариқа, кузги хазон тутун манбаига эмас, балки боғ учун ёрдамга айланади. Ёқишдан воз кечиш — ҳаво ифлосланишини камайтириш ва табиий ресурсларни сақлаб қалишнинг оддий усулидир.