ЕИнинг Хитойга қарши қаратилган тарифлари Украинага зарба бермоқда, дейди пўлат ишлаб чиқарувчи раҳбар
Украинанинг энг йирик пўлат қуйиш компанияларидан бирининг раҳбарининг таъкидлашича, мамлакат арзон импортни чеклашга қаратилган чора-тадбирларда "умумий рўйхатга қўшиб юборилган".
Хитойга қаратилган ЕИ тарифлари Украинага зарба бермоқда, дейди пўлат корхонаси раҳбари
Украинанинг энг йирик пўлат қуйиш фирмаларидан бирининг раҳбари Европа Иттифоқини мамлакатда ишлаб чиқарилган товарларга импорт чекловларини олиб ташлашга чақирди ва Украина Хитой каби жойлардан арзон импортни чеклашга қаратилган чора-тадбирлар таркибига «қўшиб юборилганини» айтди.
«Метинвест» бош ижрочи директори Юрий Рыженков Би-би-сига ЕИ томонидан яқинда импорт қилинадиган пўлатга жорий этилган тарифлар «адолатсиз» эканини ва «Украинадаги вазият ҳеч қандай ҳисобга олинмасдан» киритилганини айтди.
У Украинанинг ЕИ бозорига кириши учун «ҳеч бўлмаганда истисно» берилишини хоҳлашини билдирди.
Европа Комиссияси матбуот котиби ЕИ пўлат сиёсатини белгилашда Украина дуч келаётган «оғир вазиятни ҳисобга олганини» айтди.
Савдо блоки яқинда аъзо давлатлардаги пўлат ишлаб чиқарувчиларни ҳимоя қилиш учун пўлат импортига чекловлар киритди.
У ЕИга божсиз кириши мумкин бўлган пўлат миқдорини йилига 18,3 миллион тоннагача чеклади - бу 2024 йилги даражадан 47% га кам.
Бу сиёсат баъзи мамлакатлар учун махсус квоталарни ўз ичига олади, аммо унинг кенгроқ мақсади аъзо давлатлар Хитой ва Туркия каби мамлакатлардан арзон маҳсулот етказиб бериш билан рақобатлашишда қийналаётган бир пайтда пўлат импортини камайтиришдир.
ЕИ ва Украина ўртасида эркин савдо тўғрисидаги битим (FTA) мавжуд бўлса-да, ушбу битим ЕИга алоҳида савдо ҳимояси чораларини жорий этишга тўсқинлик қилмайди.
«Украина Россия билан урушни ҳисобга олмаган ҳолда ушбу чора-тадбирлар таркибига қўшиб юборилди», деди Рыженков.
«Европа бозорига чиқиш яшаб қолиш учун жуда муҳим», дея қўшимча қилди у. «Европа Иттифоқи расмийлари томонидан жорий этилган чекловчи чоралар ёрдам бермаяпти.
Мен Украинага Европа Иттифоқига бошқа барча импорт қилувчилар каби муносабатда бўлинганини адолатсиз деб ҳисоблайман.»
Украина пўлат саноати ЕИга пўлат экспорти охир-оқибат тахминан 50–60% га камайиши мумкинлигини тахмин қилмоқда.
ЕИ Украинанинг махсус пўлат квотаси металл экспортини таъминлаганини, аммо бу «ўтган йиллардагидан пастроқ даражада» эканини тан олди.
«Уруш ҳаракатларига қарамай, Украина ЕИ учун муҳим пўлат экспорти қилувчи бўлиб қолмоқда», деди матбуот котиби ва ўз энг йирик етказиб берувчиларига, жумладан Украинага «компенсациялар таклиф қилганини» қўшимча қилди.
Пўлат маҳсулотлари Украина иқтисодиётининг асосий қисмидир. Россиянинг 2022 йилги кенг кўламли босқинидан олдин металлургия ва кончилик Украина миллий даромадининг тахминан 10% ини ва экспортининг учдан бир қисмини ташкил этган. ЕИ унинг энг йирик харидоридир.
Аммо бу соҳа Россиянинг давом этаётган бомбардимонларидан қаттиқ жабр кўрди.
Украинадаги барча пўлат заводлари 2022 йилда низо бошланганидан бери турли вақтларда зарбага учраган, аммо Рыженков ҳужумлар «яқинда сезиларли даражада шиддатлашганини» айтди.
Сентябрь ойидаги кунларнинг бирида тахминан 150 йил ичида биринчи марта Украинада «бир тонна ҳам пўлат ишлаб чиқарилмади», дея қўшимча қилди у.
Уруш бошланганидан бери «Метинвест»нинг 800 га яқин ходими ҳалок бўлди.
Рыженков компания ўз заводларида ҳаво ҳужумлари пайтида ишчилар бошпана топиши мумкин бўлган «ёпиқ ҳудудларни яхшилаганини» айтди.
«Биз қила оладиган ягона нарса - одамлар хавфсизлигини таъминлаш учун процедураларни ишлаб чиқиш, ушбу процедураларга риоя қилиш ва хавфларни минималлаштиришга ҳаракат қилишдир.»
«Афсуски, шикастланишнинг олдини олиш учун бутун пўлат заводини ёпиб бўлмайди.»
Рыженков келаётган қиш «тарихимиздаги энг оғир қишлардан бири» бўлишини кутаётганини айтди.
«Биз ЕИдан бошқа бирор бозорга чиқиш учун логистикамиз бўлмаган оғир аҳволдабмиз ва мавжуд бозоримизни 60% га қисқартириш саноатнинг яшаб қолишига ёрдам бермайди.»