Янги туғилган эгизаклар Ямандаги низо очлик инқирозини авж олдираётган бир пайтда омон қолиш учун курашмоқда

Янги туғилган эгизаклар ҳаёт учун курашмоқда: низо Ямандаги очлик инқирозини чуқурлаштирмоқда

Рағад Ҳассан ва унинг эгизак акаси Раад туғилган пайтларидан, яъни бор-йўғи етти ҳафта олдинги вақтдан бери яшаб қолиш учун курашмоқда.

Улар Яманда ҳусий исёнчилар ва ҳукумат кучлари ўртасида узоқ вақтдан бери давом этаётган фуқаролар урушида жанглар авж олган бир пайтда муддатидан илгари дунёга келишди.

Ҳусийлар Яманнинг жануби-ғарбидаги Каҳбуб тоғларида жойлашган уларнинг қишлоғига етиб келишганида, етти кишилик оила бомбалар, ракеталар ва дрон ҳужумлари остида қочишга мажбур бўлди, эгизакларни эса фақат кўрпачалар билан ҳимоя қилишди.

Шундан сўнг Адан порт шаҳри томон уч кунлик пиёда йўл бошланди.

"Бу жуда оғир эди", дейди уларнинг отаси, босиқлик билан гапирадиган чўпон Бажаш Али Сағир Ҳассан. "Биз машина ёки транспорт топмадик. [Тўртинчи куни] бир сахий инсон бизни бу ерга олиб келди, бошқалар эса рад этишди."

Онаси Линанинг сўзларига кўра, оила пиёда юрган сари эгизаклар ҳолдан тояверган. "Улар жуда чарчашганди... совуқ ва чанг бор эди. Уларнинг қайт қилиши ва ич кетиши ёмонлашди."

Уй-жойсиз қолган бу янги оила Адандаги "Ал-Садақа" касалхонасига етиб келганида, эгизакларнинг жон томири зўрға уриб турган эди. "Фақат тери ва суяк," деди шифокор уларнинг озғин қўл-оёқларини текшираётиб, бошини сарак-сарак қилиб.

Раад иккаласидан кўра оғирроқ хаста эди - унинг қовурғалари кўриниб турар, тез ва юзаки нафас олаётганида кўкраги кўтарилиб-тушарди. Ҳамшира уни авайлаб тортиш ва ўлчаш учун кўтариб кетаётганида, у ҳамширанинг кафтидан салгина каттароқ эди, холос.

Бажаш хавотир билан кузатиб турди, унинг юзида ташвиш акс этганди. Унинг айтишича, эгизаклар кунига икки маҳал овқатлантирилган, аммо уруш болалар сути нархини ошириб юборганидан сўнг, баъзида уларга фақат сув беришга мажбур бўлган.

Ташхис тезда қўйилди - оғир ўткир тўйиб овқатланмаслик. Бу ўқ тегишидек ўлимли бўлиши мумкин.

БМТнинг билдиришича, охирги уч ой ичида 250 000 дан ортиқ одам уй-жойини ташлаб кетишга мажбур бўлди

Ямандаги тўйиб овқатланмаслик - бу бошқа бир инқироз ичидаги инқироз, вайронкор фуқаролар урушининг яна бир фронтидир. Очлик низо билан бошлангани йўқ, аммо у охирги қон тўкишлари билан ёйилмоқда.

Биллашаган Миллатлар Ташкилотининг билдиришича, ёзда норасмий ўт очишни тўхтатиш келишуви барбод бўлганидан кейин 800 000 га яқин одам ҳаётни сақлаб қолувчи ёрдамни ололмаяпти ва 250 000 дан ортиқ киши уй-жойини ташлаб кетган.

Ўшандан бери ҳусийлар Қизил денгиз соҳили бўйлаб чақмоқдек шиддатли илгарилашди ва эндиликда Яманнинг учинчи йирик шаҳри бўлмиш Таизни пўтунлай узиб қўйишди.

БМТнинг таъкидлашича, у ердаги тинч аҳоли "жиддий хавф остида" ва нархлар кескин кўтарилиб кетгани сабабли озиқ-овқат танқис.

Халқаро миқёсда тан олинган ҳукумат Саудия Арабистонининг ҳаво зарбалари ёрдамида ҳусийларга қарши курашмоқда - ёки курашишга ҳаракат қилмоқда.

Ўртада қолганлар эса Бажаш каби фарзандларига ёрдам олиш учун курашаётган оталардир. Биз тўйиб овқатланмайдиган гўдаги бор бошқа бир онанинг қайтариб юборилганини кўрдик.

Раад онаси Лина берган қувватлантирилган сутни меъдасида тутиб тура олмади

Биз Бажашнинг ортидан эргашдик, у заллари бўйлаб шошиб борар ва жуда муҳим бўлган қабул варақасини олишга ҳаракат қиларди. У 2018 йилда урушдан қочган, ғайратли назоратчи ҳамшира Ойша Ражаб сиймосида қўллаб-қувватлашни топди.

"Мен уларни тушунаман," деди у, "чунки бу вазиятни ўзим ҳам бошдан кечирганман."

Иккита койка топилмади, аммо Ойша тушкунликка тушмади.

"Мен эгизакларни бир койкага жойлаштириб, буни ҳал қиламан... токи уларни сақлаб қолайлик. Худо ҳаққи, мен уларни [шифокорларни] кўндираман."

Бир соат ичида эгизаклар бир койкада ётишар, уларнинг кичик таналари жуда кам жой эгаллаган эди.

Лина кичик идишдан уларга қувватлантирилган сутдан ютумлаб берарди, аммо Раад уни меъдасида тутиб тура олмасди. У онасининг қучоғида эди - кўзлари катта-катта, юзлари ичига кириб кетган. Эгизаклари тузалиб кетишига ишонасизми, деб сўрашганида, Лина оҳиста: "Худо хоҳласа," деб жавоб берди.

Рағадга ҳам, акаси сингари, оғир ўткир тўйиб овқатланмаслик ташхиси қўйилган

Бизชม пушти рангли деворлари бўлган бўлим бўйлаб ҳаракатланар эканмиз, баъзи эшикларга қулф солинганини кўрдик.

Бу ерда 22 та койка бор, аммо ходимларнинг айтишича, халқаро молиялаштириш, ходимлар ва асбоб-эскуналар етишмаслиги сабабли бир вақтнинг ўзида фақат 13 нафар бемор - энг оғир ҳолатлар қабул қилинади.

Бордан-йўққа ҳаракат қилаётган ёш шифокор, доктор Нур Муҳаммад учун бу аччиқ ҳақиқатдир.

"Айтиш ачинарли, лекин биз [шароитлар сабабли] беморларни йўқотяпмиз," дейди у.

"Бизда сунъий нафас олиш аппаратлари ва кислород баллонлари каби яхши ускуналар йўқ," дея қўшимча қилади у. "Яхши ресурслар йўқ. Кўплаб лаборатория текширувлари... уларни ўтказиш жуда қийин."

Охирги вақтларда жангларнинг авж олиши тинч аҳолини олов чизиғига қўйди.

Ҳатто охирги кескинлашувдан олдин ҳам БМТ бу йил ярим миллион яманлик бола оғир ўткир тўйиб овқатланмасликдан азият чекишини тахмин қилган эди.

Доктор Нур Муҳаммаднинг айтишича, пули ёки суғуртаси бўлмаган оилалар даволаниш учун унинг касалхонасига таянади

"Ал-Садақа" касалхонасининг тўйиб овқатланмаслик бўлими азоб-уқубатларнинг узлуксиз конвейеридир. Оғир хаста гўдак кетганида, бошқаси келади. Ва чиқарилганларнинг баъзилари жуда эрта қайтиб келишади.

"Баъзида бола бир ҳафта ёки икки кундан кейин бизга қайтиб келади," дейди доктор Муҳаммад. "Баъзида бу ўша куннинг ўзида содир бўлади. Улар қайтиб келишади, биз уларни қабул қиламиз ва тарих янгидан бошланади."

Улар қайтиб келишади, чунки ота-оналар тўғри овқатланиш, витаминлар ёки антибиотикларни сотиб олишга қурби етмайди.

"Бу ердаги ҳар бир боланинг ота-онаси ҳеч вақоси бўлмагани учун келган," дейди у менга. "Уларда пул ёки суғурта йўқ. Улар хусусий касалхонага имкони етмагани учун шу ерда."

Унинг айтишича, улар учун қўлидан келганини қилади ва улар учун йиғлайди.

Бажаш ва унинг бошқа фарзандлари кўчада ухлашга мажбур бўлишди

Кўпчилик ота-оналар - Бажаш каби - урушдан ҳам, қашшоқликдан ҳам қочишга ҳаракат қилмоқда. У энди подшосиз чўпон. У қочганида, 10 та қўйини ташлаб кетишга мажбур бўлган. Улар унинг ягона даромад манбаи эди.

Шифокорлар эгизакларини назорат қилаётган бир пайтда, у беш ёшдан кичик бўлган учта катта фарзандига қараб турарди. Улар касалхонанинг қабул бўлимидаги ўриндиқда ўйинчоқларсиз, кўрпа-тўшаксиз ёки умуман ҳеч қандай юксиз ўтиришарди. Аммо улар у ерда ухлай олишмасди.

Шундай қилиб, улар тунни ташқарида, кўчада ўтказишди - кўринмайдиган, аммо бир авлодда асорат қолдирадиган уруш жароҳатлари бор яна бир оила.