«Янги бинолар қуришнинг ўзигина муҳим эмас». Қонунчилик палатасида таълим сифати муҳокама қилинди
Йилнинг биринчи ярмида Ўзбекистонда таълим соҳасига 49,5 трлн сўм йўналтирилди. Депутат Дилноза Азизова ушбу харажатлар таълим ва педагоглар сифатида қандай акс этаётгани ҳақида сўради. ММТВда 6 та бюджет дастури ва 36 та индикатор, шунингдек, ўқитувчиларни саралаб олишнинг янги тартиби ҳақида маълум қилинди.
«Фақат янги бинолар қуриш муҳим эмас». Қонунчилик палатасида таълим сифати муҳокама қилинди
Қонунчилик палатаси депутати Дилноза Азизова таълимни бюджетдан молиялаштириш ҳажмининг ошиши Ўзбекистонда ўқитиш сифати ва педагоглар даражасига қанчалик таъсир кўрсатаётгани масаласини кўтарди. Муҳокама 15 сентябрь куни 2026 йилнинг биринчи ярим йиллиги учун давлат бюджети ижроси тўғрисидаги ҳисоботни кўриб чиқиш чоғида бўлиб ўтди.
Ушбу даврда таълим соҳасига 49,5 трлн сўм йўналтирилди. Азизова молиялаштиришнинг ўсиши, шунингдек, мактаб ва боғчалар қурилиши соҳанинг устуворлигидан далолат беришини таъкидлади, бироқ унинг фикрича, эътиборни нафақат моддий базага қаратиш лозим.
«Партиямиз эътиборида турган яна бир масала бор — бу таълим ва кадрлар сифати. Ота-она фарзандини мактаб ёки боғчага юборар экан, давлат таълим тизимига нафақат унинг ўқиши ва тарбиясини, балки амалда шу вақт ичида унинг ҳаётини ҳам ишониб топширади», — деди депутат.
У ижтимоий тармоқларда хабар қилинаётган ва жамоатчиликнинг норозилигига сабаб бўлаётган педагогларнинг болаларга нисбатан салбий муносабати ҳолатларига эътибор қаратди.
«Шундай экан, биз нафақат янги бинолар ва моддий шароитларга, балки бола билан ишлайдиган, унга ғамхўрлик кўрсатадиган, уни ҳалолликка, Ватанга ва қадриятларимизга садоқатга ўргатадиган лойиқ педагогнинг билими, касбий маҳорати, масъулияти ва маънавий салоҳиятига кўпроқ эътибор қаратишимиз керак», — деди у.
Азизова Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги натижаларни баҳолашнинг аниқ методологияси ва мезонларини ишлаб чиққанми, шунингдек, ажратилган 49,5 трлн сўм айнан таълим сифати нуқтаи назаридан қандай самара бераётгани билан қизиқди.
«Энг муҳими — бугун ажратилаётган маблағларни эртанги куннинг билимли, ҳалол, ватанпарвар ва мустақил фикрлайдиган авлодига айлантира оламизми?» — деб сўради депутат.
Мактабгача ва мактаб таълими вазири ўринбосари Темуржон Комилов бюджет маблағларининг самарадорлигини баҳолаш учун тизимда 6 та бюджет дастури ва 36 та мақсадли индикатор белгиланганини маълум қилди.
Унинг сўзларига кўра, ушбу кўрсаткичлар нафақат моддий-техника базаси ҳолатини, балки таълим сифатини, педагоглар малакасини, битирувчиларнинг олий ўқув юртларига киришини ва ўқитувчиларнинг сифат таркиби ўзгаришини ҳам баҳолайди. Бюджет дастурлари ва индикаторлари натижалари парламентнинг тегишли қўмиталари билан мунтазам равишда муҳокама қилиб борилади.
Вазирлик вакили кўрсаткичлардан бири сифатида битирувчиларнинг натижаларини келтирди.
«Агар бу йилги 450 мингга яқин битирувчига қарайдиган бўлсак, уларнинг ўртача балли 91,6 ни ташкил этди. Ўтган йилга нисбатан у 11,6 баллга ошди», — деди у.
Миллий ёки халқаро сертификатларга эга бўлган мактаб ўқувчилари сони 56 мингдан ошди.
Вазирлик маълумотларига кўра, олти-етти йил аввал олий тоифали ўқитувчилар улуши тахминан 5−6 фоизни ташкил этган. 2026 йил 1 сентябрга келиб у 14 фоизга етди, биринчи тоифали педагоглар улуши эса 22 фоизга яқинлашди.
«Динамика ўсиб бормоқда. Бу таълим сифатида қандай акс этаётганига кўплаб мисоллар келтириш мумкин», — деди Комилов.
У шунингдек, 1 сентябрга келиб ўзбекистонлик мактаб ўқувчилари нуфузли халқаро олимпиадаларда 230 га яқин медални қўлга киритганини маълум қилди. Таққослаш учун вазирлик вакили икки йил аввал уларнинг сони 100 дан ортиқ бўлганини кўрсатиб ўтди.
Депутатнинг ҳалоллик, ватанпарварлик ва мустақил фикрлайдиган инсонларни тарбиялаш ҳақидаги саволига жавоб берар экан, вазирлик вакили тегишли методология мавжудлигини ва у болаларнинг ёш ҳамда психологик хусусиятларини ҳисобга олишини таъкидлади.
Бошланғич синфлар учун асосий урғу хулқ-атвор қоидалари, одоб-ахлоқ ва ижтимоий мулоқотнинг бошланғич кўникмаларига қаратилади. Юқорироқ синф ўқувчилари учун — ҳалоллик ва ижтимоий муносабатларга, юқори синф ўқувчилари учун эса — мустақил фикрлаш, ҳуқуқий онг ва фаол фуқаролик позициясига қаратилади.
Комиловнинг сўзларига кўра, ушбу йўналишлар «Тарбия» фани, синфдан ташқари машғулотлар ва «Келажак соати» доирасидаги қўшимча контентга киритилган.
Вазирлик вакили педагогик кадрлар сифатига алоҳида тўхталиб ўтди.
Шу йилдан бошлаб тажриба тариқасида ўқитувчиларни саралашнинг янги тизими йўлга қўйилди. У ҳар бир ҳудуднинг биттадан туманида, шунингдек, Бухоро вилоятининг барча 13 та туманида амал қилмоқда.
«Очиқ платформада педагогларни саралаш тест синовлари ва суҳбат асосида йўлга қўйилган», — деди вазирлик вакили.
Тажриба якунлари сарҳисоб қилингач, вазирлик маълумотларни парламентга тақдим этишни, сўнгра тизимни босқичма-босқич мамлакатнинг қолган ҳудудларига ҳам татбиқ этишни режалаштирмоқда.