«Улар бизнинг ожизлигимизни билишади»: Greggs дўконларидаги ўғриликка қарши курашнинг олд чизиғида
BBC мухбирлари Greggs ходимлари билан дўкондаги ўғрилик ҳақида суҳбатлашишди ва ўғриларнинг музлатгични талаётганини кузатишди.
«Улар бизнинг ожизлигимизни билишади»: Greggs новвойхонасидаги дўкон ўғрилигига қарши курашнинг олд чизиғида
Бирмингем яқинидаги Беарвуд шаҳрида жойлашган Greggs новвойхонасида соат 09:30 (Британия ёзги вақти билан) ва куннинг биринчи ўғриси аллақачон бир қути Red Bull билан чиқиб кетди.
30 дақиқадан камроқ вақт ичида елкасига рюкзак осган икки эркак юзларини яширишга ҳам уринмай, музлатгичдан яна ичимликларни ўғирлаш учун бостириб киришди ва уларни тўхтатмоқчи бўлган аёл ходимни ҳақорат қилишди.
Ушбу воқеа дўкон ўғрилиги ҳақида ходимлар ва мижозлар билан суҳбатлашиш учун яқиндагина етиб келган BBC жамоамизнинг кўз ўнгида содир бўлди.
Ишчиларнинг айтишича, 55 сония давом этган бундай журъатли босқин оддий ҳолга айланган бўлиб, қонунбузарлар ушбу филиалга кунига бир неча бор ҳужум қилишади.
Уларнинг сўзларига кўра, ходимларга пештахта ортида қолиш ва ҳеч нарса қилмаслик айтилган, бироқ улар барибир, агар аралашишга ҳаракат қилишса, ўзларига таҳдид соладиган, баъзан эса зўравонлик қиладиган ашаддий ўғриларнинг ҳар кунги ҳужумларига бардош беришларига тўғри келади.
Ушбу машҳур новвойхона ва тезкор таомлар тармоғи 75 йилдан бери пишириқлар ва сендвичлар сотиб келади ва ҳозирда Буюк Британия бўйлаб 2600 дан ортиқ дўконларига эга.
Greggs вакилларининг айтишича, улар бутун соҳага хос бўлган дўкон ўғрилиги муаммосига «жуда жиддий» ёндашадилар, ўз дўконларида хавфсизлик чораларини кучайтирганлар ва полиция билан яқиндан ҳамкорлик қилмоқдалар.
Бироқ Уэст-Мидлендсдаги доимий мижозларнинг айтишича, улар филиаллар куну тун нишонга олинаётганини ва бундан энг кўп ходимлар жабр кўраётганини кузатишмоқда.
Greggs дўконларда бир қатор чора-тадбирларни амалга ошираётганини айтмоқда
«Афсус билан айтаманки, аҳвол ёмонлашмоқда», дейди бир сафар Беарвуд филиалидан ўғрининг «қутилардаги пирожнийларни» олиб чиқиб кетаётганини кузатган Карл Уиллис.
Мижоз Берил Хэнни эса жиноятчиларга қараб: «Уни жойига қўй ёки пулини тўла!» деб бақиришини айтади.
Учинчи харидор Алекса Уокер бир эркакнинг жинси шимининг орқа томонига учта багетни тиқиб олганини кўрганини эслайди.
«Улар у ердаги одамлар ҳеч нарса қила олмаслигини билишади, улар жуда тез ҳаракат қилишади», дейди у.
Уокернинг айтишича, ўғриликка қўл урган бир аёл ходимлардан бири унга қаршилик кўрсатганидан кейин ташқарига чиқиб, ишчининг машинасини тепган.
«У шунчаки ташқарига чиқиб, уни қувиб кетди ва: „Бўлди, бу ерга келма. Бу ерга бошқа қадам босма“, деди».
Ходимларнинг бизга айтишича, ўғриларнинг мақсадлари жойга қараб фарқ қилади ва уларнинг таъкидлашича, баъзилар энергетик ичимликларни маҳаллий паблар ва дўконларда қайта сотиш учун ўғирлашади.
«Уларнинг дўкон бўйлаб юриши... ва ўзларини тутишидан нима қилмоқчи эканликларини дарҳол билиб олиш мумкин», дейди исмини ошкор қилмаган ходим.
Жойга ёки куннинг вақтига қараб, бу навбатдаги доза учун пул топмоқчи бўлган гиёҳвандлар ёки шунчаки кўнгилочарлик учун тартибсизлик келтириб чиқараётган мактаб ўқувчилари бўлиши мумкин.
Бирмингемнинг Кингс Хит туманидаги бошқа бир Greggs ходимлари аввалроқ BBC'га ўсмирлар тўдаси бостириб кириб, қўлларига сиққанча овқат ўғирлаб кетишганини, аёл ходим эса уларни ичкарига қўймаслик учун эшикни қулфламоқчи бўлганида калтакланганини айтишган эди.
Уэст-Мидлендс бўйлаб полиция 2025 ва 2026 йиллар оралиғида 31 786 та дўкон ўғрилиги жиноятини қайд этган, бу Англия ва Уэльсдаги еттинчи энг юқори кўрсаткичдир.
Greggs бошқа йирик озиқ-овқат чакана савдогарларидан фарқ қилмайди — уларнинг барчаси ўғрилар тўлқинига қарши курашиш йўлларини доимий равишда ўйлаб топишмоқда.
Бироқ, Greggs маҳсулотларининг аксарияти очиқ пештахталарда тургани ва ходимлар дўконнинг энг чеккасидаги пештахта ортида жойлашгани сабабли, бу вазиятдан фойдаланиб қолувчилар учун осон ўлжа бўлиб кўринади.
Компания аллақачон танланган дўконларда ўғриликни камайтириш мақсадида озиқ-овқатларни пештахта ортига кўчиришни бошлади
Апрель ойида у, шунингдек, жиддий зарар кўрган «жуда кам сонли» жойларда очиқ витриналарни олиб ташлади
ва Бирмингемда бу борада синов ишлари олиб борилаётганини маълум қилди.
Исми ошкор этилишини истамаган ходимлардан бири ўғрилар ходимларнинг уларни тўхтатишга ожиз эканлигини билишига ишонади.
Кўпгина чакана савдогарлар ўз хавфсизлиги учун ходимларга қаршилик кўрсатмасликни маслаҳат беришади.
«Бизга асосан „аралашмаган маъқул“ деб айтишади», дейди ходим. «Агар биз ташқарига чиқсак ва бизга бирор нарса бўлса, биз аслида ҳимояланмаганмиз».
Ишчилар полиция кучлари дўкон ўғриликлари билан шуғулланиш учун ҳаддан ташқари банд эканлигидан ва бу ходимларни ҳимоясиз қолдираётганидан хавотирда.
Кэтлин Хэммонд доимий ўғриликлар уни ғазаблантиришини айтади
Вулверҳэмптоннинг Билстон шаҳридаги дўкон мижози Кэтлин Хэммонд мактабга кетаётган болаларнинг сендвичларни бемалол олиб кетаётганини кўрганини айтади.
«Бу мени ҳақиқатан ҳам ғазаблантиради. Бу нотўғри», дейди у.
«Лекин яна бир томондан, мен масаланинг бошқа жиҳатини ҳам тушунаман. Агар уларнинг пули бўлмаса ва чорасиз қолишса, шундай қилишади, тўғрими?»
Ёндаги букмекерлик идорасида ишлайдиган Санни Бҳаттининг айтишича, у ёшларнинг овқат ўғирлаш учун ичкарига югуриб киришдан олдин юзларини тўсиб олишганини кўрган.
Баъзилар ниқоб тақиб ҳам ўтиришмайди, дейди у. «Болалар ҳозир жуда ҳаддидан ошишган.
Ҳаддидан ошишган, назаримда, чунки улар жазосиз қолишмоқда».
Санни Бҳатти мактаб ўқувчилари Greggs'дан овқат ўғирлаётганини кўрганини айтади
Greggs аввалроқ хабар бериш ва чора кўришни тезлаштириш учун воқеа ҳақидаги маълумотларни тўғридан-тўғри маҳаллий полиция маҳкамаларига юборадиган дастурий таъминотни синовдан ўтказаётганини маълум қилган эди.
Рақобатчи Pret a Manger ва Costa компаниялари такрорий қонунбузарларни тўхтатиб қолиш учун хавфсизлик ходимларини ёлладилар.
Баъзи Greggs филиаллари ҳам шундай қилишди, жумладан, 2024 йилда Ковентридаги филиал.
Greggs ўз баёнотида BBC'га шундай деди: «Дўкон ўғрилиги — бу бутун соҳага хос муаммо бўлиб, биз бунга жуда жиддий ёндашамиз.
Биз дўконларимизда бир қатор кучайтирилган хавфсизлик чораларига сармоя киритдик ва ушбу муаммони ҳал қилиш ҳамда қонунбузарлар жазосиз қолмаслиги учун полиция ва кенг тармоқ идоралари билан яқиндан ҳамкорлик қилишни давом эттирмоқдамиз».
Бир аёл ходимнинг айтишича, унга нисбатан адоват сақлаб юрган ўғрига дуч келиб қолмаслик учун қоронғи тонгда ишга эрта келиш унга қўрқинчли туюлади.
Бироқ уларда хавфсизлик камералари ва маҳаллий кенгаш ходимлари билан боғланган рациялар мавжуд.
«Бирор нарса содир бўлса, биз бу ҳақда ўша ерда хабар берамиз, полицияга хабар берамиз, кейин улар келиб кўрсатмалар олишлари, камераларни кўришлари мумкин», дейди исми ошкор этилмаган ходим.
«Бу биз унга қарши курашишимиз мумкин бўлган ягона йўл».
Уэст-Мидлендс полициясининг маълум қилишича, Беарвудни қамраб олувчи Сандвелл туманида чакана савдо жиноятларига қарши курашувчи махсус гуруҳ мавжуд бўлиб, у ашаддий қонунбузарларни жавобгарликка тортиш учун корхоналар билан яқиндан ҳамкорлик қилмоқда.
Туманнинг чакана савдо жиноятларига қарши курашиш гуруҳи сержанти Жейсон Уолтерс корхоналарга полиция ходимлари ва бошқа дўконлар билан алоқа ўрнатиш имконини берувчи чакана савдо радио тизимига эътибор қаратади.
Полициянинг билдиришича, хавфсизликни ошириш учун Беарвуд Роуд бўйлаб кузатув камералари ҳам ўрнатилган.
«Ҳар бир дўкон ўғрилиги ҳақида хабар бериш, молиявий қийматидан қатъи назар, жуда муҳим, чунки бу ашаддий қонунбузарларга қарши иш қўзғатишга ёрдам беради», дея қўшимча қилади Уолтерс.
«Яхши кузатув камераларини ўрнатиш қонунбузарларнинг жавобгарликка тортилиш имкониятини оширади, чунки бу бизга тасвирларни олиш ва уларнинг шахсини аниқлаш учун юзни таниш дастуридан фойдаланиш имконини беради».
Сандвелл кенгаши матбуот котиби Беарвуд ва Уэдсберини жиноятчилик ва антиижтимоий хулқ-атворга қарши курашиш бўйича «устувор ҳудудлар» деб таърифлайди ва кузатув камералари туну кун назорат қилинишини айтади.
Маҳаллий ҳокимият, шунингдек, маҳаллий муаммоларни аниқлаш учун тадбиркорлар билан тўғридан-тўғри суҳбатлашади, дея қўшимча қилди у.
«Биз корхоналарни жиноятчиликнинг олдини олиш ва бу ҳақда хабар бериш бўйича мавжуд имкониятлардан фойдаланишга ундашда давом этамиз».