Туҳматга учраган келин...
Ҳовлидаги тош ўчоқда сув иситиб, идишларни юваётгандик. Айтишича, у қўлидаги тақинчоқларини шу ерга ечиб қўйган
**Туҳматга қолган келин...**
Таҳририятга юборилган бир мактубда баён этилган воқеани орадан кўп йиллар ўтган бўлса ҳам унутолмайман. Ҳовлида изғиб юрган ҳакка, қарға, олақанот ва бошқа қушларга кўзим тушиши билан ўша воқеа ёдимга келаверади. Мактуб муаллифи сирли бир «ўғрилик» сабаб оиласидан ажралган, номи бадном бўлган бегуноҳ келинчак эди. Мана, ўша мактуб.
«Катта ҳовлили уйга келин бўлиб тушганман. Кеч куз эди. Қайнотам ва қайнонам ҳаж ибодатини адо этиб қайтишди. Уларни тавоф қилиш учун ҳамма ташриф буюрди. Уйимиз икки-уч кун меҳмонлар билан тўлди. Эртадан кечгача дастурхон атрофида одам аримади. Қозонларимиз тинмай қайнарди...
Ҳамма кузатилиб бўлгач, хоналарни йиғиштира бошладик. Мен, иккита қайинсинглим ва қўшни аёллар тиним билмай ишладик. Ҳаммасини жой-жойига қўйиб бўлгач, катта қайинсинглим кутилмаганда жазавага тушиб, «Тиллаларим йўқолди, ким олган бўлса, берсин, шармандасини чиқараман», деб шовқин кўтарди. Мен эса донг қотиб қолдим.
Ҳовлидаги тош ўчоқда сув иситиб, идиш-товоқларни юваётгандик. Айтишича, у қўлидаги тақинчоқларини шу ерга ечиб қўйган экан. Осмонга учдими, ер тагига кириб кетдими, ҳеч ким билмайди. У ерга биздан бошқа ҳеч ким бормаган. Ҳамма менга қарайди. Мен эса кимга қарашни билмайман. Қидирмаган жойимиз қолмади, аммо топа олмадик. Хуллас... тақинчоқларни мен ўғирлаган бўлиб чиқдим.
Бу гап ўша куниёқ маҳаллага ёйилиб кетди. Кўчага чиқа олмай қолдим. Миш-мишлар авж олди. Мактабдан қайтаётган болалардан бири менга эшиттириб, «Ана, ўғри келин», деди. Уйимдагилар келишди. Қайнотам «Хўш, келин олмаган бўлса, ким олади?» деди. Қайнонам фолбин аёлга бориб кўрсатган эканлар, «Тақинчоқлар йўқолмаган, яшириб қўйилган», дебди. Шу гапдан кейин кўзимга икки олам қоронғи бўлиб кетди-ю, болаларимни етаклаб, уйдан чиқиб кетдим.
Орадан уч-тўрт ой вақт ўтди. Аслида, уч-тўрт ой эмас, мен учун минг йил ўтгандек эди, деса ҳам бўлади. Худодан умид қилиб яшадим, бошқа иложим йўқ эди. Ниҳоят, бир куни...
Баҳорнинг бошларида эди. Турмуш ўртоғим ҳовли четидаги кекса ёнғоқнинг тарвақайлаб кетган шохларини кесиш учун унинг устига чиққан экан, қарға уяларидан бирида бир нарса ялтиллаб турган эмиш. Қараса, кичик-кичик ойна синиқлари ва... ўша йўқолган тақинчоқлар. Хурсандлигидан дарахтдан йиқилиб тушай дебди.
Тақинчоқлар топилди, деб уйимизга суюнчилаб келишди. Аммо бу хушхабар менга ҳам, ота-онамга ҳам тариқча таъсир қилмади. Ёнғоқли ҳовлига қайтиб боришдан кўра, дўзахга кирганим афзал, дедим...»