Цукербергдан Иронсгача - нега бойлар Ирландия қалъаларини сотиб олишади?

Марк Зускербергдан Жеремй Иронсгача бир қатор бадавлат шахслар Ирландия қал'аларини сотиб олишди. Бу тенденция Мета бош директори Марк Зускербергнинг яқинда Уотерфорд округидаги Странсаллй қал'асини сотиб олганидан кейин қайта пайдо бо'лди. У со'нгги о'н йилликларда Ирландия қал'аларини сотиб олган Жеремй Иронс, Чристй Сашман ва миллиардер Жоҳн Малоне каби таниқли шахслар ро'йхатига қо'шилди.

Зускерберг учун амалий жиҳат, эҳтимол, Мета халқаро бош қароргоҳи Ирландияда жойлашган. Зускербергнинг вакили шундай деди: "Марк ва унинг оиласи бу тарихий уйга г'амхо'рлик қилишни давом эттиришдан хурсанд ва Мета халқаро бош қароргоҳини сақлаб турган Ирландияда вақт о'тказишни интиқлик билан кутмоқдалар".

Ирландияда минглаб қал'алар мавжуд ва ко'плари бадавлат эгаларини жалб қилган. Оскар мукофотига сазовор бо'лган актёр Жеремй Иронс Корк округидаги Килсое қал'асига эгалик қилади, у актёрликдан чарчаганидан кейин 1990-йилларнинг охирларида та'мирлашни бошлаган. Америкалик миллиардер Жоҳн Малоне Килдаре округида Састлемартин уйи ва мулкига эгалик қилади, ёзувчи ва кинорежиссёр Чристй Сашман эса Килдаре округидаги Килкеа қал'асига ҳам эгалик қилади. Лимерик округидаги Глин қал'аси Кетрин Фицжералдга тегишли бо'либ, унинг эри актёр Доминик Вестдир.

Улстер университети археология ва ландшафт бошқаруви бо'йича ихтисослашган академик доктор Колин Бриннинг та'кидлашича, қал'алар Ирландияда 12-асрдан бери мавжуд. Уларнинг пайдо бо'лиши асосан оролнинг катта қисмини эгаллаб олган англо-норманларнинг келиши билан бог'лиқ эди. Брин та'кидлаганидек, "уларнинг муваффақиятининг калити қал'алар эди", бу эса Ирландия ме'морчилигида "тубдан о'згариш"га олиб келди. Қал'алар "янги мустамлака ерларини ҳимоя қилиш ва мустаҳкамлаш" учун қурилган, бу "қо'рқитиш" ва "куч ва мавжудликни" ифода этишга хизмат қилган.

Доктор Бриннинг та'кидлашича, "йирик америкаликлар" 20-асрдан бери "идеалистик Ирландия о'тмишига ишониб келмоқдалар". Бу фикр Фонтаинес Д.С. қо'шиг'идаги "Балки романтика - бу жой" қо'шиг'ини акс эттиради. Гуруҳ бу о'зига хос тенденция ҳақида қо'шиқ айтмаган бо'лса-да, бу со'з о'ринли. Брин шундай деди: "Марк Цукерберг биз йиллар давомида ко'риб келган тенденцияга амал қилмоқда, у бу романтик г'ояга ишониб келмоқда". У қо'шимча қилди: "Улар бу жойларни миллиардер до'стларини дам олиш кунлари самолётда олиб келишлари учун романтик зиёфат майдончаси яратиш учун сотиб олишмоқда. Улар Ирландиянинг нима эканлиги ҳақида романтик тасаввурга эга бо'лишмоқда, албатта Ирландиянинг нима эканлиги ҳақида эмас."

Савиллс турар-жой ва қишлоқ агентлиги жамоасининг директор ёрдамчиси Жош Пим ҳам Ирландия қал'алари савдосининг "романтик" жиҳатини та'кидлади. У шундай деди: "Романтик томони бор - америкаликлар Ирландия меросининг бир қисмини топиш учун жуда узоққа боришлари шарт эмас." У шунингдек, "бу қал'аларнинг ноёблиги, ме'морий аҳамияти ва тарихига" ишора қилди. Бироқ, Пим бозор АҚШдан ташқарига ҳам чо'зилганини ва "кенгроқ халқаро бозор" томонидан ҳам қизиқиш уйг'отаётганини аниқлади.

Қал'а савдосига ихтисослашган аукциончи Ҳелен Сассидй бутун дунё бо'йлаб "Ирландия қал'асига эгалик қилиш учун жуда чанқоқ" эканлигини тасдиқлади. Унинг со'зларига ко'ра, ба'зи америкалик харидорлар "ма'лум бир мулкнинг тарихи ва меросидан ҳайратда қолишади" ва қо'шимча қилди: "Ирландия қал'асида бир нарса борки, у тери остига киргандан со'нг, унга қарши туриш анча қийин".

Пимнинг со'зларига ко'ра, яна бир жозибадор омил - бу ко'пинча кенг ерлар билан бирга келадиган йирик Ирландия мулклари томонидан тақдим этиладиган "махфийлик ва хавфсизлик". Брин ҳам бунга қо'шилиб, шундай деди: "Биз биламизки, янги ер эгаларининг жуда ко'пи шахсий ҳаётга қизиқиш билдиради, улар ерни кесиб ташлашдан манфаатдор". У бу борада хавотир билдирди ва иқлим о'згариши учун ерларни бошқаришнинг муҳимлигини ва тарихий жойларнинг маҳаллий жамоалар билан бог'лиқ бо'либ қолиши зарурлигини та'кидлади. Брин шундай деди: "Улар бу жойларни сотиб олиш орқали жавобгарликка эга, бу жойлар миллиардер идеалларига айлана олмайди".

Брин Ирландия қал'аларининг тарихий аҳамиятини та'кидлади ва уларнинг бутунлай хусусий бо'либ қолмаслиги жуда муҳимлигини та'кидлади. У шундай тушунтирди: "Қал'алар ва бу катта қасрлар ко'п авлодлар давомида жамиятимизда нафрат ва бо'линиш рамзи бо'лган". Унинг фикрича, қал'алар Ирландиядаги одамларнинг о'тмишни эслаши учун жуда муҳимдир. Унинг қо'шимча қилишича, бу янги эгалар "агар улар расмийлар билан то'г'ри алоқада бо'лсалар, бу жойларга ижобий та'сир ко'рсатиши мумкин".

Қал'ага эгалик қилиш орқали бериладиган мақом ҳам жозибали хусусият бо'лиши мумкин. Брин жамият феодализмдан дастлабки капитализмга о'тиши билан қал'алар мудофаа ва амалийликка камроқ аҳамият бериб, "замонавий" бо'либ қолганини тушунтирди. Бойлар "бу жойларни қуриш орқали о'зларининг обро'сини, мавқеини ва жамиятдаги мавқеини ко'рсатишга" ҳаракат қилишди. Бугунги кунда Брин бойларнинг Ирландия қал'аларини сотиб олишини "ко'п жиҳатдан бир хил жараён" деб билади.

Уотерфорд шаҳар ва округ кенгаши вакили жаноб Зускербергнинг Странсаллй қал'асини сотиб олгани ҳақидаги хабарни олқишлади ва бу "ажабланарли эмас, чунки Уотерфорд округидаги Блеквотер водийси мислсиз го'заллик маскани" эканлигини та'кидлади. Улар "жаноб Зускерберг ва унинг оиласи Уотерфорд таклиф қиладиган барча нарсалардан то'лиқ баҳраманд бо'лишларига" умид қилишларини билдирдилар.