Трамп Си Сзинпиндан Эронга ёрдам бермасликни сўради
**Трамп Си Сзинпиндан Эронга ёрдам бермасликни сўради**
АҚШ президенти Доналд Трамп Хитой раиси Си Сзинпиндан Вашингтонга ташрифи вақтида Эронга ҳар қандай кўмак беришни тўхтатишни сўради.
Хитойнинг Эронни иқтисодий, разведка ва ҳарбий жиҳатдан қўллаб-қувватлаши Трампнинг уруш даврида бу давлатни яккалашга қаратилган саъй-ҳаракатларини заифлаштирмоқда. АҚШ Эронга қарши кенг кўламли иқтисодий босим кампаниясини давом эттирмоқда, бироқ Хитой билан ҳамкорлик бўлмаса, унинг самараси фақат қисман бўлиб қолади.
### Хитойнинг Эронга ёрдами ва АҚШ хавотирлари
28-февралда уруш бошланганидан бери Вашингтон Хитой Эронга ҳаво мудофаа тизимлари ҳамда дронлар ишлаб чиқариш учун эҳтиёт қисмлар етказиб бераётганидан хавотирда. Расмийлар сўнгги ҳафталарда Эрон Хитойнинг тижорат сунъий йўлдошларидан олинган юқори аниқликдаги суратлардан фойдаланганини айтмоқда. Бу орқали мамлакат Яқин Шарқдаги Америка базалари, шунингдек, Форс кўрфази ва Араб денгизидаги авиаташувчилар ҳамда ҳарбий кемаларни нишонга олишга муваффақ бўлган.
Бу ҳолат АҚШ ҳарбийларини Эроннинг ҳарбий кемаларни аниқлаши ва нишонга олишини қийинлаштириш учун ўз тезкор ҳаракат тартибини ўзгартиришга мажбур қилди.
“Биз уларга ҳафталар олдин Эронга бериладиган ҳар қандай ёрдам — хоҳ у тўғридан тўғри, хоҳ билвосита, хоҳ разведка, хоҳ эҳтиёт қисмлар ёки ҳарбий техника бўлсин — мутлақо қабул қилиб бўлмаслигини жуда аниқ тушунтирдик. Президент Доналд Трамп буни кеча яна бир бор қатъий таъкидлади”, деди Девид Пердю СНБС телеканалига берган интервюсида.
Унинг айтишича, Вашингтон Хитойга Эрон масаласи Тайванга мутлақо алоқаси бўлмаган алоҳида муаммо эканини билдирган.
“Улар бизга қулоқ тутди. Улар айрим нарсаларни тўхтатди. Президент Трамп Эрон ҳақида гапирганда, улар эътибор беришига ишончимиз комил”, дея қўшимча қилди Пердю.
### Хитой ва Қатар позицияси
Хитой давлат оммавий ахборот воситаларининг ёзишича, Си Сзинпин Трампни июндаги ўзаро англашув меморандумига қайтиш ва ядровий келишувга эришиш орқали Эрон билан зиддиятни юмшатишга чақирган.
“Хитой томонларни тинч йўл билан ҳал қилиш ва музокаралар суръатини сақлаб қолишга содиқ қолишга чақиради”, деди Хитой раиси Трампга.
Трамп ва Си Сзинпин учрашуви АҚШ элчилари Стив Уиткоф ва Жаред Кушнер Ню Ёркдаги БМТ Бош Ассамблеяси доирасида Эрон ташқи ишлар вазири оАббос Арақчи билан янги музокаралар ўтказганидан бир кун ўтиб бўлиб ўтди. Манбаларга кўра, музокараларда Қатар расмийлари ҳам қатнашиб, хабарларни икки томон ўртасида етказиб турган.
Таъкидланишича, Ароқчи Уиткоф ва Кушнерга Эроннинг Ҳормуз бўғозини очиш ва ядровий музокараларни қайта бошлаш шартларини билдирган. Эрон агар АҚШ жорий этган денгиз блокадаси олиб ташланса, нефт савдосига қўйилган санксиялар бекор қилинса ва минтақадаги ўт очишни тўхтатиш режаси тикланса, бўғозни очиш ҳамда ядровий музокараларни бир ҳафта ичида қайта бошлашни таклиф қилган.
### Трамп жавоби кутилмоқда
Воситачилик жараёнидан хабардор манбанинг айтишича, Қатар ва Эрон Трампнинг Теҳрон таклифига жавобини кутмоқда.
“Ҳали қаёққа қараб кетаётганимизни билиш учун эрта, аммо баъзи ижобий ҳаракатлар бор”, деди манба.
Бироқ Билд ва Ал Жазеера нашрларига кўра, Трамп Эроннинг етти кунлик оташкесим таклифини рад этган. Хусусан, Вашингтон Теҳронга эмбарго бекор қилинмаслигини, жумладан, денгиз блокадаси олиб ташланмаслигини билдирган.