Тошкентда харидорлар шикоятларидан сўнг Имарат Девелопмент раҳбариятига жиноий иш очилди. Нималар маълум?

Тошкентда харидорлар шикоятларидан кейин Имарат Девелопмент раҳбариятига нисбатан жиноят иши очилди. Нималар маълум?

Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси Имарат Девелопмент қурилиш компанияси фаолиятига ишончсизлик билдирган ва унинг раҳбариятига нисбатан қонуний чоралар кўришни сўраб мурожаат қилган фуқароларнинг аризаларидан сўнг жиноят иши қўзғатилганини билдирди.

ИИББ маълумотига кўра, Имарат Девелопмент офиси пойтахтнинг Сергели туманидаги Буюк авлод кўчасида жойлашган бўлса-да, компания қуришни режалаштирган кўп қаватли уйлар Тошкент вилоятининг Қуйи Чирчиқ туманида жойлашган.

Турар жой мажмуалари пойтахт ҳудудидан ташқарида бўлгани сабабли, айрим харидорлар норозилик билдириб, компания раҳбариятидан хонадонлар учун киритилган маблағларни қайтаришни талаб қилган. Бироқ, хабарда айтилишича, пуллар қайтарилмаган.

Текширув якунига кўра, Тошкент шаҳри ИИББ ҳузуридаги Тергов бошқармаси томонидан Жиноят кодексининг 168-моддаси (Фирибгарлик) ва 192−11-моддаси (Нодавлат тижорат ташкилотида ёки бошқа нодавлат ташкилотида мансабдор шахслар томонидан ваколатларни суиистеъмол қилиш) билан жиноят иши очилган.

“Тергов ҳаракатлари ИИББ бошлиғи ҳамда прокуратура томонидан назоратга олинган. Тергов натижаларига кўра, қонуний қарор қабул қилиниши таъминланади”, — дейилади расмий хабарда.

Баёнотда аризачилар сони, етказилган тахминий зарар миқдори ҳамда мурожаатлар келиб тушган турар жой мажмуаларининг номлари очиқланмаган.

Шунингдек, айнан кимга гумон ёки айблов эълон қилингани ва кимгадир эҳтиёт чораси қўллангани ёки қўлланмагани ҳақида ҳам маълумот берилмаган.

2025-йил июлида Тошкент вилоятининг Қуйи Чирчиқ туманидаги Сергели Ситй турар жой мажмуаси қурилишида қоидабузарликлар аниқланганди. Қурилиш соҳасида назорат инспексияси маълумотига кўра, бешта блокдаги (А9, А10, А11, Д1 ва Д2) ишлар зарур давлат рўйхатидан ўтмасдан олиб борилган. Бундан ташқари, мутахассислар бетон устунларда бўшлиқлар, пойдевор остида сув тўпланиши ва лойиҳада кўзда тутилган дренаж тизими йўқлигини аниқлаган.

Инспексия қоидабузарликларни бартараф этиш бўйича кўрсатма берган ва кўрсатилган блоклар қурилишини вақтинча тўхтатган. Ўзини лойиҳа асосчиси деб таништирган тадбиркор Марат Ҳамдамов бунга жавобан ишлар бутунлай тўхтатилмаганини, фақат вақтинча тўхтатиб турилганини ва компания қонун доирасида ҳаракат қилаётганини айтган.

Kun.uz Имарат Девелопмент бренди остидаги лойиҳалардан хонадон сотиб олган харидорларнинг қурилиш кечикаётгани ва пулларни қайтариб ололмаётгани ҳақидаги шикоятлари ҳақида хабар берган.

Нашр маълумотига кўра, 2025-йилдаёқ харидорларга топширилиши керак бўлган бир қатор турар жой мажмуаларидаги хонадонлар ҳануз фойдаланишга топширилмаган. Кечикишлар фонида компания муассислари ўртасида низо келиб чиққан, сотув офиси пештоқидаги Имарат номи эса Имтиязъга ўзгартирилган.

Харидорлардан бири Дилором Ютаева Kun.uzъга берган интервюсида 2024-йил 6-январда шахсан Марат Хайруллаевич сифатида танилган тадбиркор Марат Ҳамдамовдан шартнома олганини айтган. Унинг сўзларига кўра, хонадон учун 400 млн сўм тўлаган.

Уй-жой 2025-йил 30-октабргача топширилиши керак эди, бироқ бу амалга ошмаган. Энди аёл тўланган маблағни қайтаришни талаб қилмоқда.

Яна бир харидор Жаҳонгир Муҳиддинов 2025-йил декабрида топширилиши керак бўлган хонадонлар учун тўловни тўлиқ амалга оширганини билдирган. Муддатлар бузилгач, у қурилишнинг бориши ҳақида билишга уринган, аммо унинг айтишича, аниқ жавоб олмаган.

Бошқа бир мижоз Дилноза Тўйчибоева эса 2024-йил февралида шартнома тузганини айтган. Муддатлар бир неча бор сурилгач, у шартномани бекор қилиш ва пулни қайтаришни талаб қилишга қарор қилган.

Аёлнинг сўзларига кўра, компания вакиллари уни кутишни давом эттиришга кўндирган, бироқ кейин компаниянинг ўзи шартномани бир томонлама бекор қилган, у тўлов қилган хонадон эса бошқа харидорга сотиб юборилган.

Марат Ҳамдамов.

Шикоятлар ортидан тадбиркор Марат Ҳамдамов видеомурожаатлар эълон қилиб, бошқа муассислар билан низо келиб чиққанини маълум қилган.

Унинг таъкидлашича, ҳамкорлари уни қурилиш лойиҳаларидан, жумладан, Сергели Ситй ва Бристол Ситйъдан четлаштирган. Ҳамдамов, шунингдек, ўзига ва оиласига нисбатан таҳдидлар бўлаётгани ҳамда офис ва қурилиш майдончаларига киришига тўсқинлик қилинаётганини айтган.

Ўз навбатида, ўзини Имарат Девелопмент директори сифатида таништирган Олим Маматов Kun.uzъга айрим блокларда қурилиш ва пардозлаш ишлари давом этаётганини, турар жой мажмуаларини топшириш эса уч босқичда амалга оширилиши режалаштирилаётганини маълум қилган.

Кейинроқ Маматов нашрга Ҳамдамов ва бошқа муассислар ўртасидаги муносабатлар яхшилангани ва тадбиркор лойиҳалар устида ишлашга қайтиши мумкинлигини айтган.

Бундан ташқари, компания вакили 2027-йил январига қадар харидорларга Сергели Ситй турар жой мажмуасининг 16 та блокини топширишга ваъда берган. Умуман олганда, лойиҳа 61 та блокни назарда тутади.

Ушбу обьектлар амалда тўлиқ якунлангани ҳақида ҳозирча тасдиқловчи маълумотлар йўқ.

2025-йил сентабрида Kun.uz Имарат Девелопмент лойиҳалари бўйича харидорларнинг эътирозлари ҳақида суриштирув эълон қилган эди.

Ўшанда мижозлар шартнома бекор қилинганда компания амалда киритилган маблағдан эмас, балки хонадоннинг тўлиқ қийматидан 10−12% миқдорида жарима ушлаб қолганини айтган. Масалан, хонадон нархи 400 млн сўм бўлиб, 120 млн сўм тўланган тақдирда, ушлаб қолинадиган сумма 40−48 млн сўмни ташкил этиши мумкин эди. Бунга жавобан Марат Ҳамдамов ушлаб қолишлар фақат қурилишнинг якуний босқичида айрим харидорларга нисбатан қўлланганини таъкидлаган. Унинг сўзларига кўра, шартномани бекор қилган бошқа мижозларга маблағлар босқичма-босқич қайтарилган.

Нашр, шунингдек, Рақобатни ривожлантириш қўмитасининг Тошкент вилояти бошқармаси Сергели Ситй харидорларидан бирининг шикоятини кўриб чиқиб, унга пулни тўлиқ миқдорда қайтариш ҳақида кўрсатма берганини ҳам маълум қилган эди.

2025-йил октабрида Тошкентнинг Яшнобод туманида Тузел Парк турар жой мажмуасини қурган Перфест-Мансионс МЧЖ мансабдор шахсларига нисбатан жиноят иши қўзғатилгани маълум бўлганди.

Пойтахт Қурилиш соҳасида назорат инспексияси маълумотига кўра, обьектдаги ишлар назорат органида зарур рўйхатдан ўтмасдан ва рухсат берувчи ҳужжатлар расмийлаштирилмасдан олиб борилган.

Ўшанда Тошкент шаҳри прокуратураси Жиноят кодексининг 192−11-моддаси билан жиноят иши қўзғатилганини билдирган. Тергов ҳаракатларини олиб бориш шаҳар прокуратурасининг Ўта оғир жиноятларни тергов қилиш бўлимига топширилган.

Тузел Парк лойиҳаси аввалроқ Имарат Девелопмент бренди остида реклама қилинган ва Марат Ҳамдамов билан боғланган. Бироқ рўйхатдан ўтиш маълумотларига кўра, у на Имарат Девелопмент, на Перфест-Мансионс МЧЖ муассислари ёки раҳбарлари орасида расман қайд этилмаган.

Тошкент шаҳри ИИББ маълум қилган амалдаги жиноят иши харидорларнинг янги мурожаатларидан сўнг қўзғатилган. Ушбу тергов ҳаракатлари бир-бирига боғлиқми-йўқми, ҳозирча аниқлик киритилмаган.

2025-йил декабрида Дарё нашри ҳам Имарат Девелопмент мижозларининг харид қилинган хонадонларни ололмаётгани ёки улар учун киритилган маблағларни қайтара олмаётгани ҳақидаги шикоятлари бўйича суриштирув эълон қилганди.

Харидорлар шартномаларни бекор қилиш сабабларидан бири сифатида Сергели Ситй турар жой мажмуасининг жойлашувини кўрсатган. Мансур Дўстёровнинг сўзларига кўра, хонадон сотиб олаётганда менежер унга уйлар Сергелидан тахминан 5 км узоқликда қурилаётганини айтган. Бироқ 100 млн сўм тўлаганидан сўнг, эркак қурилиш майдончасига бориб, у анча узоқда — Тошкент вилояти ҳудудидаги Сергели маҳалласида жойлашганини аниқлаган.

Харидор 2024-йил февралида шартномани бекор қилган. Унга пулларни бир ойдан олти ойгача бўлган муддатда қайтаришни ваъда қилишган, бироқ 2025-йил декабрида суриштирув эълон қилинган пайтга қадар маблағларни олмаган.

Яна бир харидор Роза Қурбонова Сергели Ситйънинг 12-блокидаги хонадон учун 113 млн сўм тўлаганини айтган. Унинг сўзларига кўра, кўчиб кириш 2025-йил ёзида ваъда қилинган, бироқ тегишли блок қурилиши декабр ойига қадар ҳатто бошланмаган.

Тўлқиной Маматҳалилованинг Дарйўга маълум қилишича, оиласи ўғлининг номига расмийлаштирилган хонадонни сотиб олиш бўйича шартномани бекор қилган, бироқ 10 ой давомида 274 млн сўмни қайтариб ололмаган. Аёл, шунингдек, ошкора шикоятлардан сўнг компания вакиллари томонидан тазьиққа учраганини таъкидлаган.

Дарё журналистлари Имарат Девелопмент офисига икки марта борган ва бир неча бор сўров юборган. Марат Ҳамдамов аввалига мурожаатчиларнинг муаммоларини бир ҳафта ичида ҳал қилишга ваъда берган, бироқ кейинроқ маблағларни қайтариш кечикишини ходимларнинг эътиборсизлиги билан изоҳлаган.

Журналистлар аралашувидан сўнг Ҳамдамовнинг вакили таҳририятга дастлабки тўрт нафар мурожаатчидан уч нафарига пуллар жаримасиз тўлиқ қайтарилганини билдирган. Унинг сўзларига кўра, Маматҳалилованинг маблағлари давом этаётган суд жараёни сабабли қайтарилмай қолган.

Шу билан бирга, Дарё бошқа харидорларнинг мурожаатлари келиб тушишда давом этганини таъкидлаган. Айрим фуқаролар хонадонларни таниқли блогерлар ва санъаткорлар иштирокидаги рекламалар таъсирида сотиб олишганини, бироқ кейинчалик қурилиш ва маблағларни қайтариш кечикишига дуч келишганини айтган.

Ўзбекистонда янги қурилаётган уйлардан хонадон сотиб олаётган харидорларнинг шикоятлари фонида, улушли қурилишда фуқаролар маблағларини ҳимоя қилишга қаратилган эскроу ҳисобларнинг мажбурий механизми ҳануз жорий этилгани йўқ. Президентнинг 2025-йил 27-январдаги фармонига мувофиқ, 2025-йил 1-июлдан бошлаб қурувчиларга тўғридан-тўғри тўлов қилиш билан бирга эскроу ҳисоблар орқали ҳисоб-китоб қилишга рухсат бериш, 2026-йил 1-январдан эса янги тизимга тўлиқ ўтиш режалаштирилган эди.

Бироқ режалаштирилган ишлар амалга ошмади. 2026-йил январида Адлия вазирлиги эскроу ҳисоблардан мажбурий фойдаланиш учун ҳали зарур қонунчилик базаси мавжуд эмаслигини тушунтирди. Қонунчилик палатаси улушли қурилиш тўғрисидаги қонун лойиҳасини фақат 28-июлда биринчи ўқишда маъқуллади. Ноябр ойи бошидаги ҳолатга кўра, қонун қабул қилинмаган ва мажбурий эскроу ҳисоблар тизими ишга тушмаган.

Механизмга кўра, харидорларнинг пуллари махсус банк ҳисобларида сақланади, қурувчи эса белгиланган шартларни бажаргандан сўнг улардан фойдаланиш ҳуқуқини олади. Бу қурилиш тугалланмаганда маблағларни йўқотиш хавфини камайтириши керак.

Аввалроқ қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазири Шерзод Ҳидоятов янги тартиб фақат янги лойиҳаларга татбиқ этилиши, аввалги қоидалар бўйича бошланган қурилишга эса дахл қилинмаслигини маълум қилган эди.