Тошкент шаҳар ҳокимлиги ва ССПга дизайн-коднинг кенг жамоатчилик муҳокамасини ўтказиш топширилди
Ҳукумат Тошкент шаҳри ҳокимлиги ва ССПга 10 декабрга қадар пойтахтнинг дизайн-кодини кенг жамоатчилик муҳокамасидан ўтказишни топширди. Уни тасдиқланганидан уч ой ўтгач жорий этиш мумкин бўлади. шунингдек, ташқи реклама демонтаж қилинганда мажбурий хабардор қилиш тартиби жорий этилди, ишлар эса иш вақтида олиб борилиши керак.
Тошкент ҳокимлиги ва ССПга дизайн-коднинг кенг жамоатчилик муҳокамасини ташкил этиш топширилди
Реклама соҳасидаги муносабатларни тартибга солувчи ҳудудий дизайн-кодлар фақат кенг жамоатчилик муҳокамасидан, жумладан, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар муҳокамаси порталида муҳокама қилингандан кейингина ишлаб чиқилиши ва янгиланиши керак. Бундай талаб Ўзбекистон Вазирлар Маҳкамасининг 13 октябрдаги қарори билан белгиланди.
Ҳужжатда, шунингдек, дизайн-кодлар эълон қилинганидан уч ой ўтгачгина кучга кириши мумкинлиги назарда тутилган. Тўзатишлар ҳукуматнинг 2020 йил 20 февралдаги ташқи реклама бозорини тартибга солиш тўғрисидаги қарорига киритилди.
Тошкент шаҳар ҳокимлигига Савдо-саноат палатаси ва бошқа манфаатдор идоралар билан биргаликда жорий йилнинг 10 декабрига қадар тадбиркорлар ва ОАВ иштирокида пойтахт дизайн-коди қоидаларининг кенг муҳокамасини ўтказиш топширилди.
Дизайн-кодни янгилаш бўйича таклифлар келиб тушган эътирозларни ҳисобга олиши ва шаҳар халқ депутатлари Кенгашига тасдиқлаш учун киритилиши керак.
Дизайн-кодни ишлаб чиқишда корхона ва ташкилотларнинг рўйхатдан ўтказилган товар белгиларидан фойдаланиш имконияти мажбурий тартибда ҳисобга олиниши лозим.
Қарор билан, шунингдек, ташқи реклама объектларини мажбурий демонтаж қилиш тартибига талаблар жорий этилади.
Демонтаж қилишни фақат иш кунларида ва иш вақтида — соат 9:00 дан 18:00 гача ўтказишга рухсат берилади.
Демонтаж вақтида эгасининг иштирокида далолатнома тузилиб, унда демонтаж қилинган сана, вақт ва сабаби кўрсатилади, фотосуратлар илова қилинади ҳамда конструкция сақлаш учун юбориладиган манзил келтирилади.
Маълумотлар «Ташқи реклама» тизимига киритилади.
Агар объект эгаси номаълум бўлса, демонтаж қилиш тўғрисидаги хабарнома бевосита реклама объектнинг ўзига жойлаштирилади.
Ташқи реклама объектларини жойлаштириш устидан жамоатчилик назорати «Халқ назорати» портали орқали амалга оширилиши керак.
Феврал ойида Тошкент шаҳар халқ депутатлари Кенгаши дизайн-кодни жорий этиш тўғрисидаги ҳужжатни тасдиқлаган эди, у жамоат жойларининг турлари ва чегараларини, уларни режалаштириш бўйича кўрсатмаларни, шаҳар дизайни элементлари ва тижорат кўчмас мулки объектларини жойлаштириш қоидаларини, визуал идентификацияни шакллантиришни ва ҳатто дарахтлар ҳамда буталарни танлашни белгилайди («Газета» апрель ойида ўтказилган тақдимот ҳақида ёзган эди).
Ҳужжат 17 майдан кучга кирди, аммо 2025 йилнинг ноябрь ойидаёқ шаҳардаги бизнес субъектларининг пешлавҳалари олиб ташлана бошланди. Сабаб сифатида реклама жойи паспортининг йўқлиги (ваҳоланки, ҳажми 1 кв. м гача бўлган пешлавҳалар ташқи реклама объекти ҳисобланмайди), шунингдек, савдо ва хизмат кўрсатиш корхоналари фасадларини дизайн-кодга мувофиқлаштириш зарурлиги кўрсатилган (ушбу қарор билан компания ва ташкилотлар пешлавҳалари учун паспорт мавжудлиги талаби бекор қилинган).
Март ойидан бошлаб ҳокимликлар рейдларни кучайтирди, бу эса бизнеснинг оммавий норозилигига сабаб бўлди. Тадбиркорлар босим, пешлавҳаларни мажбурий демонтаж қилиш билан боғлиқ зарарлар, электр энергиясидан узиб қўйишлар ҳақида шикоят қилишди, буни кейинчалик Ўзбекистон Бизнес-омбудсман офиси тасдиқлади. Апрель ойида офис шаҳар Кенгашининг дизайн-код тўғрисидаги қарорини қайта кўриб чиқиш бўйича хулоса тақдим этди.
Бизнес-ҳамжамият конструктив мулоқот, олдиндан хабардор қилиш, шунингдек, конструкцияларни жойлаштиришнинг аниқ белгиланган қоидалари йўқлигини асосий муаммолар сифатида атади. Тадбиркорлардан бири уни бир кеча-кундузда уч марта фасадни ўзгартиришга мажбур қилишганини айтиб берган эди.
Май ойи бошида Президент Шавкат Мирзиёев ҳузурида ўтказилган йиғилишда компания номи ва унинг фаолият тури кўрсатилган пешлавҳаларни реклама категориясидан чиқариш масаласи муҳокама қилинди.
Тошкент ҳокими Шавкат Умурзоқов октябрь ойида «Газета»га берган интервьюсида жамоатчилик норозилигига олиб келган йўл қўйилган хатоларни тан олди. У бу аҳоли билан мулоқотнинг етишмаслиги оқибати бўлганини таъкидлади.
«56 та кўчада одамлар билан дизайн-код бўйича ишлашни бошлаганимиздан сўнг, 98 фоизи ўзгаришларни қўллаб-қувватлади, буни қилиш кераклигини айтди. Мен айтдим: 2 фоизига ҳозирча тегманглар, ўша 98 фоизи билан ишланглар, қолганлари вақт ўтиши билан натижани ўзлари кўришади. Нимага? Дизайн-кодни жорий этаётган жойларимизда ҳудуднинг қиймати, кузатишларимизга кўра, тахминан 2 бараварга ошмоқда», — деди ҳоким.