Тўрт девор ичидан – кўчага ва трендларга. Тошкентлик курьер қандай қилиб қайтадан яшашни ўрганмоқда. Видео

Тўрт девор ичидан — кўчага ва трендларга. Тошкентлик курьер қандай қилиб қайтадан яшашни ўрганмоқда. Видео

Уч йил аввал содир бўлган оғир ишлаб чиқариш аварияси Анатолий Махмутовнинг ҳаётини «олдин» ва «кейин»га ажратиб юборди. Қўлидан айрилганидан кейин у икки йил давомида тўрт девор ичига қамалиб, содир бўлган воқеани мутлақо ёлғизликда бошдан кечирди. Бугунги кунда Анатолий пиёда курьер бўлиб ишлайди, фаол равишда видеоблог юритади ва паралимпия терма жамоасига киришни жиддий мақсад қилган. Podrobno.uz сайтига берган интервьюсида у қўрқувни енгишга ва яна одамлар орасига чиқишга нима ёрдам бергани, ҳаёт қийинчиликлари устидан ҳазил қилишга кучни қаердан олиши, унга нафақат эътироф, балки ҳейт тўлқинини ҳам олиб келган машҳур роликлар ортида қандай ҳақиқат тургани ва нима учун, ҳамма нарсага қарамай, у ҳали ҳам инсоний яхшилик кучига чин дилдан ишониши ҳақида очиқ-ойдин гапириб берди.

Анатолий Махмутов 35 ёшда. Ҳозир у Тошкентда етказиб бериш хизматида курьер бўлиб ишламоқда, ўзини видеоблогерликда синаб кўряпти ва аста-секин фаол ҳаётга қайтмоқда. Илгари у официант бўлиб ишлаган, охирги икки йил давомида эса бир қўл билан рўзғор ишларини уддалашни қайтадан ўрганган.

Фожиа 2023 йилнинг август ойида ғишт заводида содир бўлган. Анатолийнинг қўли пресснинг лентали механизмига тушиб қолган. У ўша куннинг тафсилотларини эсламасликни афзал кўради — бу хотиралар жуда оғирлик қилади. Аммо ҳалокатдан кейинги биринчи фикр унда тушкунлик эмас, балки довдираш ҳиссини уйғотган.

"Мен шокда эдим. Ҳар доим пишириқлар тайёрлашни — ўша манти, пельменларни жуда яхши кўрардим ва уддалардим... Ва мен учун биринчи ўринли савол кейин қандай яшаш эмас, балки энди картошкани қандай арчишим ҳақида бўлди", – деб эслайди Анатолий.

Дўстлари унга қандай ёрдам беришни излаётган бир пайтда, унинг хаёли бир қарашда арзимас туюлган, аммо бир зумда енгиб бўлмас тўсиққа айланган мана шу рўзғор деталлари билан банд эди. Вақт ўтиши билан у йўлини топди — ҳозир Анатолий яна ўзи овқат тайёрлайди. У ўтириб, тиззасига тоза салфетка қўяди ва шошилмасдан, ўзига хос чаққонлик билан картошка арчийди.

Унинг сўзларига кўра, энг қоронғу ва оғир давр биринчи йил бўлган. Ўғлига ёрдам бериш учун Россиядан анчадан бери Ўзбекистондан ташқарида яшайдиган онаси учиб келган. У таътилга кетган дугонасининг уйига жойлашиб, Анатолийнинг ёнида бутун бир йилни ўтказди, бор кучини унинг тикланиши ва психологик қўллаб-қувватланишига бағишлади.

"Бу ернинг иқлими унга умуман тўғри келмайди, у Россияга ўрганиб қолган. Лекин айнан унинг қўллаб-қувватлаши туфайли мен оёққа тура олдим. Онамсиз жуда чидаб бўлмас бўларди, чунки ўшанда мен маънан бутунлай синган эдим", -- дейди у.

Кўчага чиқмасдан ўтган икки йил

Жароҳатдан кейинги дастлабки икки йил давомида Анатолий деярли кўчага чиқмади — атрофдагилар олдидаги кучли ноқулайлик ҳисси туфайли остона ҳатлаб ўтиш имконсиздай туюларди. Ҳатто у бепул компьютер курсларига боришга қарор қилганида ҳам, ички тўсиқни енгиб ўтиш осон бўлмади:

"Мен автобусда кетаётганимда, атрофдаги ҳамма фақат менга қараётгандек туюлаверарди, кейин эса аслида ҳеч ким қарамаганини тушундим. Ҳар кимнинг ўз ташвиши ва иши бор, одамларнинг сен билан иши йўқ".

Унинг ҳаётидаги бурилиш нуқтаси мутахассислар билан узоқ суҳбатлардан кейин эмас, балки унинг ўзига ачинишига йўл қўймаган дўстлари билан бўлган кескин ва очиқ суҳбат туфайли юз берди.

"Нима ётибсан, бу қанақа тушкунлик? Қани, тур, бор, ишла!" – дея уларнинг сўзларини эслайди Анатолий.

Ўшанда улар оддий ва амалий ғояни ҳам таклиф қилишди — маҳсулотларни етказиб бериш ёки эълонларни ёпиштириш. Бу оддий сўзлар унга қаттиқ таъсир қилди ва январь ойидан бошлаб Анатолий пиёда курьер бўлиб ишлай бошлади.

Нима учун пиёда?

Курьер бўлиб ишга жойлашиш қийин бўлмади — рус тилидаги қисқача йўриқнома йигирма дақиқа давом этди, шундан сўнг буюртмага чиқиш мумкин эди. Анатолий велосипеддан дарҳол воз кечди — йиқилиб, ягона қўлини шикастлаб олиш хавфи жуда катта эди. Пиёда юришга тўғри келади, лекин бу ҳам осон эмас: бир томонга доимий юклама тушиши ва мувозанат йўқлиги сабабли орқа ва қад-қомат азият чекади.

"Менда орқа умуртқанинг эгилиши айнан чап томонга кетяпти. Вақт ўтиши билан оғирлик ташиганим сабабли қийшайиб қолишим ҳам мумкин. Шунинг учун мен юкламани камайтиришга ҳаракат қиламан – кун ора, уч-тўрт соатдан ишлайман".

Анатолий иш бошлаганида қиш эди — одатдан ташқари юкламаларга музлама ҳам қўшилди. Тўрт девор ичида икки йил давомида ҳаракатдан қолган оёқлар сўзга кирмасди: бир сменада қирқ минг қадамгача юришга тўғри келарди. У бир неча бор сирпаниб йиқилди, кейин эса бўғимлардаги симмиллаган оғриқдан ҳафталаб ўзига келолмай юрди.

"Қўлсизнинг кундалиги"

Етказиб бериш билан параллел равишда Анатолий видеоблог юритишни бошлади — бутунлай ўз ташаббуси билан, ҳеч кимнинг маслаҳатисиз. Биринчи суратга олиш ишлари қийин кечди, чунки у кадрда ўзини қандай тутишни ва видеони қандай монтаж қилишни умуман тушунмасди. Вақт ўтиши билан у буни ўзи ўрганди, кейинроқ эса лойиҳага дўсти Игорь қўшилди — у оператор бўлди ва ҳозиргача CapCut да монтаж сирларини тушунишга ёрдам бериб келмоқда.

Каналнинг дастлабки Diary of a Limbless ("Қўлсизнинг кундалиги") номини Анатолий қидирув тизими орқали ўзи ўйлаб топган. Бунга ўхшаш вариант банд бўлгани учун у иборага ўн бир сонини — ўзининг туғилган кунини қўшди. Ҳозир у номни қисқароқ ва тушунарлироқ қилиб ўзгартирди — anatoliylive.

У учун блог аудиторияга оддий бир фикрни етказиш воситасига айланди: ҳар қандай шароитда ҳам инсонийликни сақлаб қолиш ва оптимизмни йўқотмаслик керак. У улкан дунёда албатта меҳрибон одамлар топилишига ишонади, қўллаб-қувватлаш ҳисси эса унга олдинга интилиш учун кучли рағбат беради.

Анатолий бу сўзларини амалда исботламоқда. Яқинда у "орқа мушак атрофияси" ташхиси қўйилган тўрт ойлик Леон ҳақида алоҳида сюжет суратга олди, унинг оиласи қиммат даволаниш учун пул йиғмоқда. Блогер шунчаки репост қилиш билан чекланмай, боланинг муаммосига эътибор қаратиш учун ўз ташаббуси билан тўлиқ ролик тайёрлади.

Шон-шараф ва ҳейт

Анатолийнинг роликларидан бири кутилмаганда трендга чиқиб, 700 мингга яқин кўришлар сонини йиғди, аммо муваффақият ўрнига фақат ҳафсаласи пир бўлишига олиб келди. Ўша видеода у уй-жой муаммоси туфайли аудиториядан маслаҳат сўраган ва юрист излаётган эди. Энг муҳим нарсани у эътибордан четда қолдирди — ногиронлиги ҳақида бир оғиз ҳам гапирмади, томошабинлар эса кадрда унинг қўли йўқлигини сезишмади.

"Натижада одамлар ўтириб олиб ҳаётдан шикоят қилаётган соппа-соғ эркакни кўришди", – деб тушунтиради у пайдо бўлган салбий муносабат тўлқинини.

Унинг кузатишларига кўра, ғазабли шарҳлар асосан қўшни давлатлар фойдаланувчиларидан келган. Анатолийнинг фикрича, аудитория шунчаки чексиз ёрдам сўрашлар ва ортида ҳеч нарса турмайдиган пул йиғишлардан чарчаган.

Бундан у жуда қаттиқ хафа бўлди — бир ой давомида сукут сақлади ва умуман шарҳларни ўқимади. Кейин куч тўплаб, янги видео ёзди, унда вазиятни очиқ тушунтирди ва томошабинлардан узр сўради. Ҳозир у ўша воқеага хотиржам ва хафагарчиликсиз қарайди, ташқаридан қараганда шикоят қилаётган катта ёшли эркак ҳақиқатан ҳам хунук кўринишини тан олади.

Аммо Тошкент кўчаларида муносабат бутунлай бошқача. Одамлар Анатолийни таниб, суратга тушиш учун яқинлашадилар ва илиқ сўзлар айтадилар. Бундай самимий эътибордан у ҳали ҳам бироз довдираб қолади, лекин бу унга жуда катта далда беришини тан олади.

"Тенглар қаторида"

Бу йиллар давомида Анатолийнинг ўзига бўлган муносабати жуда ўзгарди:

"Мен ўзимни анча кўпроқ яхши кўрадиган ва ҳурмат қиладиган бўлдим. Ва дунёга очиқ кўнгиллик билан муносабатда бўла бошладим. Яхшилик бўлмаса, дунёмиз шунчаки яшай олмайди – бу, эҳтимол, менинг ҳаётдаги бош шиоримдир".

Шу билан бирга, у раҳм-шафқат ва паст назар билан қарашни аниқ ажратади. Унга жамиятдан ачиниш эмас, балки тенг муносабат керак: Анатолий ўзини, жисмоний хусусиятларига қарамай, мутлақо нормал ва тўлақонли инсон деб ҳисоблайди.

Айтганча, унинг блоги ишга тушганидан сўнг, инклюзивлик мавзуси атрофидаги фаоллик ҳам сезиларли даражада ошди — хайрия жамғармалари ва жамоат ташкилотлари ногиронлиги бўлган шахсларнинг муаммоларига тез-тез эътибор қарата бошладилар. Анатолийни ҳатто енгил атлетика бўйича паралимпия терма жамоасида ўз кучини синаб кўришга таклиф қилишди, чунки мактаб йилларида у қисқа масофаларга жуда яхши югурган. У уй-жой масаласини ҳал қилганидан сўнг дарҳол таклифга жавоб беришни режалаштирмоқда.

Блогни даромад манбаига айлантириш ҳозирча имкон бермади — на Анатолийнинг ўзи, на унинг оператор дўсти монетизация механизмларини билишмайди. У дастурлашни ҳам синаб кўрди, лекин тезда IT унга тўғри келмаслигини тушунди:

"Миям шунчаки қайнаб кетади, мен буни уддалай олмайман", – деб кулимсираб тан олади у.

Уни мобилография — лаҳзани тутиб олиш ва жонли кадрларни суратга олиш санъати кўпроқ жалб қилади. Анатолий етказиб бериш ишини ташламоқчи эмас: у буни блог юритиш билан, келажакда эса колл-марказдаги иш билан бирга олиб боришни режалаштирмоқда. Унинг фикрича, айнан ўша ерда у одамларга ҳақиқий фойда келтира олади.

Ҳозир унинг олдида яна бир қийин вазифа турибди — 15 сентябргача ижарадаги уйни бўшатиб қўйиши керак. Уй-жой масаласини зудлик билан ҳал қилиш зарурати туфайли Анатолий ҳозирча ишни тўхтатиб турибди. У ётоқхонадан ҳеч бўлмаганда кичик бир хона изламоқда, лекин у учун энг муҳими — эшикни ёпиб, сукунатда қолиш мумкин бўлган ўз бурчаги бўлишидир.

Худди шундай оғир вазиятга тушиб қолганларга нима маслаҳат бериши ҳақидаги саволга Анатолий иккиланмай жавоб беради:

"Таслим бўлманг! Ҳаётда ҳамма нарса албатта изига тушади. Энг муҳими – тушкунликка тушмаслик. Руҳан кучли бўлинг ва ёдда тутинг: биз сиз биланмиз!".